تاریخ: ۱۰:۴۳ :: ۱۳۹۹/۰۴/۰۷
لیبی و زیاده خواهی استعمارگران پیر و جوان

عبدالباری عطوان
رای الیوم (انگلستان)

آمریکا می خواهد مصر و ترکیه را در لیبی به جان هم بیندازد و همانند سوریه و یمن, این کشور را نیز درگیر جنگ کند.
می خواهم درباره موضوع لیبی صحبت کنم. به موضوع لیبی به صورت غیر عادی دامن زده شده است یعنی لیبی الان به محور قطب بندی برخی نیروهای داخلی, منطقه ای, بین المللی, شبه نظامیان و مزدوران از سراسر جهان تبدیل شده است. گویا کیکی در لیبی وجود دارد که همه تلاش می کنند از آن سهمی به دست آورند.
سه تحول بسیار مهم در پرونده لیبی از هفته گذشته تاکنون رخ داده است. تحول نخست نیز سخنان عبد الفتاح السیسی رئیس جمهور مصر است که کاملا روشن اعلام کرد شهر سرت خط قرمزی است که امکان ندارد مصر اجازه سقوط این شهر را بدهد و نخواهد گذاشت این شهر به دست دولت وفاق در لیبی یا ترکیه بیفتد.
تحول دوم نیز سخنان عقیله صالح رئیس مجلس منتخب در طبرق است که به صراحت و رسما از مصر خواست لیبی را نجات دهد و جلوی سقوط سرت و الجفره را بگیرد.
تحول سوم و اساسی نیز درخواست ترکیه و دولت مورد حمایت آنکارا در طرابلس از نیروهای حفتر است تا کاملا از سرت و الجفره عقب نشینی کنند در غیر این صورت به این دو شهر حمله خواهد شد. این تحولات به معنای کامل کلمه خطرناک است.
السیسی نخستین بار است که اینگونه روشن درباره لیبی صحبت کرد. مصر در خصوص مداخله در پرونده لیبی دو دل بود. لیبی برای مصر دارای اهمیت زیادی است. چرا؟ اولا دو میلیون کارگر مصری در لیبی کار می کنند. اگر دولت وفاق و ترکیه بر لیبی مسلط شوند این دو میلیون نفر را اخراج خواهند کرد.
دوم اینکه قبایل مشترکی بین دو طرف وجود دارد.
سوم اینکه مصر می ترسد لیبی به پایگاهی برای اسلام سیاسی تندرو و مشخصا جهادی ها تبدیل شود به ویژه آنکه لیبی دارای نفت و پول و سلاح است و حدود ۱۵ میلیون قطعه سلاح در لیبی وجود دارد. این برای مصر هولناک است. به نظر می رسد السیسی و فرماندهی نظامی او تصمیم گرفته اند به جای سد النهضه به لیبی متمرکز شوند زیرا سد النهضه از سه سال پیش تاکنون پر نشده است تا آب گیری اش تمام شود علاوه بر اینکه امکان دارد موفقیت السیسی در لیبی به نوعی بر پرونده اتیوپی تأثیر بگذارد و اهرم فشاری بر اتیوپی شود.
اوضاع نبرد در لیبی چگونه است؟ اطلاعات من نشان می دهد مقامات مصری جذب نیرو و جنگجو از قبایل را برای حمایت از نیروهای حفتر آغاز کرده اند. حفتر به شدت از کمبود نیرو رنج می برد. حفتر پس از شکستهایش در غرب لیبی کاملا از نگاهها ناپدیده شده است. عقیله صالح رئیس مجلس منتخب لیبی در حال حاضر مطرح است و به الجزایر و تونس و مصر سفر کرده است. حفتر الان در سایه است. شاید حامیانش گفته اند به خاطر شکستهایش و از دست دادن طرابلس و ترهونه و سواحل غربی که ناشی از تصمیمات غیر دقیقش بوده مدتی در انظار عمومی آفتابی نشود.
الان طرحی جدید و غافلگیر کننده مطرح شده و آن هم طرحی است که قیس سعید رئیس جمهور تونس ارائه کرده است. این طرح نیز بر اساس شورای قبایل لیبی است. بر اساس طرح وی شورای قبایل در لیبی یک کمیته از میان خود انتخاب کند تا قانون اساسی قبایلی به شیوه افغانستان و طالبان تدوین کند. این یک تحول غیر عادی است. قیس سعید این طرح را به فرانسه برد و به نظر می رسد موافقت فرانسه را به دست آورد. الان فرانسه و ترکیه در یک جبهه قرار دارند. قرار بود ترکیه با روسیه هم پیمانش هماهنگی کند اما در آخرین لحظه ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه نشستش را با مقامات ترکیه برای بررسی پرونده لیبی لغو کرد. روسیه اکنون با قدرت در لیبی حضور دارد. پرسشی که مطرح است آن است که چگونه رئیس جمهور مصر می تواند از نظریه ارتش مصر عدول کند که جنگ در خارج و دفاع از هر مصلحتی غیر از مصلحت مصر را در خارج از مرزهای این کشور ممنوع کرده است؟
مصری ها از جنگ یمن در دهه ۱۹۶۰ میلادی درس عبرت گرفتند. آنان در این جنگ ۳۰ هزار کشته دادند. مصر برای جنگ در خارج از این کشور تردید دارد. البته مصر حملات هوایی در زمان قذافی به لیبی داشت اما جنگ هوایی نبود و وارد جنگ زمینی نشد.
روی چه حسابی السیسی از این نظریه عدول کرده است؟ فکر می کنم وی حمایتهای روسیه و فرانسه و سعودی و پولهای امارات و سعودی را تضمین کرده است و اگر این چنین باشد در صورت سقوط سرت و الجفره در لیبی و تسلط دولت وفاق و ترکیه بر این دو شهر در لیبی, مداخله نظامی خواهد کرد.

روزهای آینده بسیار داغ خواهد بود هم اکنون لشکرکشی ها به سوی سرت است. نیروهای وفاق در حال لشکرکشی به این شهر هستند و به حدود ۳۰ کیلومتری غرب سرت رسیده اند و ناوچه های ترکیه نیز در سواحل سرت مستقر شده اند. روسیه نیز یازده فروند هواپیمای غول پیکر حامل تجهیزات نظامی مانند سلاحهای سنگین و نیمه سنگین به فرودگاه سرت فرستاده است.
نیروهای حفتر و مزدوران روس نیز در حال تدارک در شهر سرت هستند تا نگذارند این شهر دوباره سقوط کند. یک بار در زمان قذافی سقوط کرد که به نظام قذافی پایان داد و او کشته شد.
روسیه همچنین تعدادی جنگنده به پایگاه الجفره فرستاده است.
قبایل مهمی در لیبی وجود دارند. متحدسازی قبایل به معنای آن است که قبایل اعتمادشان را به طور کل به شبه نظامیان از دست داده اند.
عطوان سپس به نقل از یکی از شرق شناسان مشهور انگلیسی گفت در لیبی ۱۲ قبیله مهم وجود دارند.
این شرق شناس انگلیسی گفت اگر کسی بخواهد از لیبی اطلاع پیدا کند باید از نقشه قبیله ای آن مطلع شود و در این کشور ۱۲ قبیله مهم وجود دارند که آینده و حال لیبی را مشخص می کنند.
هم اکنون زورآزمایی بین السیسی و رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و نیز بین روسیه و ترکیه است. نخستین دستاورد اردوغان در لیبی ایجاد دو دستگی در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است. فرانسه در یک طرف و ایتالیا و برخی کشورهای دیگر در طرف دیگر قرار دارند.
ابراهیم کالین سخنگوی اردوغان دو نکته بسیار مهم را مطرح کرد و گفت ما به هیچ وجه از موضع فرانسه در لیبی اطلاع نداریم. فرانسه به یک فروند کشتی ترکیه ای که متهم به انتقال مجاهدین از سوریه به لیبی بود تعرض کرد.
نکته دوم نیز موضع آمریکاست که کالین گفت ما کوشیدیم آمریکا را برای مداخله نظامی در منازعه متقاعد کنیم اما آمریکا تا الان با این کار کاملا مخالفت کرده است. عطوان گفت اوضاع در حال تغییر و بدتر شدن است. به نظر من آمریکا همه را نابود می کند. آمریکا, ترکیه و مصر و فرانسه را در لیبی وارد مخمصه می کند و آنان را به جان هم می اندازد. همانند جنگ در یمن که وارد ششمین سال خود شده است. جنگ در سوریه نیز وارد سال دهم خود شده است.
نکته دوم نیز روسیه است. روسیه تلاش می کند جایگزین سومی به وجود آورد. مسکو با سیف الاسلام قذافی تماسهایی برقرار کرده است. شاید روسیه می خواهد سیف الاسلام قذافی را جایگزین فائز السراج نخست وزیر دولت وفاق در طرابلس و دولت حفتر یا دولت در طبرق کند تا عامل متحد کننده همه طرفها باشد.
آیا قبایل مهمی مانند ورفله و ترهونه و … سیف الاسلام را می پذیرند؟ این قبایل حرف اصلی را می زنند. اگر آنان حول یک محور شخصیت مشخص مانند فائز السراج یا سیف الاسلام یا عقیله صالح متحد شوند تأثیر گذار خواهد بود. عقیله صالح از بزرگترین خانواده در شرق لیبی است.
همچنین قبایل مشترکی بین مصر و لیبی و قبایل مشترکی بین لیبی و تونس وجود دارند. مشکل لیبی به صورت غیر عادی پیچیده است اما اگر جنگ آغاز شود با حملات هوایی و پهپادها و دریایی آغاز خواهد شد زیرا ترکیه و مصر هر دو نیروی دریایی بسیار قوی دارند و شاید جنگ هوایی و دریایی باشد و سپس نیروهای مصری وارد عمل خواهند شد البته اگر نبرد در اطراف سرت و الجفره باشد.
طرابلس بدون نفت نمی تواند زندگی کند کسی که بر سرت مسلط شود بر هلال نفتی لیبی مسلط خواهد شد. طرابلس یک شهر پرجمعیت است و بدون نفت نیز ارزشی ندارد. طرابلس بدون نفت مانند اردن و لبنان خواهد بود. سرت آینده لیبی و دریای مدیترانه و شمال آفریقا را تعیین می کند.

(Visited 49 times, 1 visits today)

پاسخی بگذارید