تاریخ: ۱۰:۱۶ :: ۱۳۹۹/۰۱/۲۰
عربستان سعودي در يمن موفق نشده است

نویه زوریشر سایتونگ (سوییس)

عربستان سعودي پس از گذشت پنج سال از دخالت نظامي عليه گروه حوثي در يمن، کماکان با پيروزي خيلي فاصله دارد.
محمد بن سلمان وليعهد عربستان سعودي پنج سال پيش همراه با امارات متحده عربي تصميم گرفت تا در یمن دخالت نظامي کند. وليعهد عربستان آن زمان ۲۹ سال داشت و تازه اندکي بود که پست وزارت دفاع را بعهده گرفته بود. او اين پست را مديون پدرش سلمان بود که از سال ۲۰۱۵ به پادشاهي عربستان رسيده بود. در آخر ماه مارس آن سال هواپيماهاي جنگي عربستان با پشتيباني لجستيکي توسط آمريکا به مواضع گروه اقليت شيعه موسوم به حوثي در يمن حمله کردند. اين امر بخاطر آن بود که که اين گروه شيعه مورد حمايت ايران، چند ماه پيش از آن صنعا پايتخت يمن را به تصرف خود درآورده و دولت هادي منصور را از آنجا خارج ساخته و بخش هاي ديگري از جمله شهر عدن را هم تصرف کرده بود. وليعهد عربستان با اين حمله مي خواست دولت رسمي يمن را مجددا به قدرت باز گرداند ولي امروز پس از گذشت ۵ سال از اين امر ، هدف اصلي اين جنگ نتوانسته به واقعيت درآيد. البته عربستان موفق شد که گروه حوثي را از بخش جنوب يمن خارج سازد ولي صنعا کماکان در تصرف آن است و ضمنا در شمال نيز در حال پيشروي مي باشد. از زمان آغاز جنگ تا به امروز، ۱۲ ميليون نفر در اين کشور وابسته به کمک خارج شده و بخش بزرگي از اين کشور به ويرانه تبديل شده است. گروه حوثي شنبه شب پس از چند ماه مجددا موشک هايي را به رياض شليک کرد. اين موضوع بخوبي نشان داد که جنگ در يمن چگونه براي عربستان به يک دردسر تبديل شده است. نيروهاي ارتش يمن در جنوب که از سوي رياض حمايت مي شوند اينک در موضع دفاعي قرار گرفته اند. گروه حوثي مرکز استان الجاف را تصرف کرده و بازهم در حال پيشروي است که مي تواند منطقه نفت خير آنجا را هم تحت تصرف خود درآورد. اين موضوع که اين گروه تا چه حد به پيروزي خود اطمينان دارد را در سخنراي عبدالمالک الحوثي رئيس اين گروه مي شد متوجه شد. وي در اين سخنراني خود به رياض پيشنهاد کرد که ۵ اسير جنگي عربستان را حاضر است در ازاي لغو محاکمه ۶۰ فلسطيني در عربستان آزاد سازد. وي افزود که گروه او از حقوق حقه ملت فلسطين حمايت مي کند. اين موضعگيري رهبر گروه حوثي عليه وليعهد عربستان سعودي براي آن است که محمد بن سلمان روابط تنگاتنگي با ترامپ رئيس جمهور آمريکا دارد و از نزديکي با اسرائيل هم ابائي ندارد و به فلسطيني ها هم انتقاد مي کند. اين اظهارات از سوي رهبر گروه حوثي نشان مي دهد که اين گروه هم چگونه به محور مقاومت عليه آمريکا و اسرائيل پيوسته که از عراق گرفته تا سوريه و حزب الله را در بر مي گيرد. حسين بدرالدين الحوثي که گروه الحوثي را تاسيس نمود يکي از هواداران انقلاب اسلامي در ايران بود و دولت علي عبدالله صالح را رد مي کرد. صالح پس از حملات تروريستي عليه اهدافي در آمريکا در يازده سپتامبر ۲۰۰۱، با آمريکا هم پيمان شده و اجازه داد تا آمريکا با حملات پهپادي خود در يمن عليه گروه القاعده مبارزه نمايد. با حمله آمريکا در سال ۲۰۰۳ به عراق، گروه حوثي خيلي قوی تر شد. شعار اين گروه نيز الله اکبر، مرگ بر آمريکا و اسرائيل و زنده باد اسلام مي باشد. يکسال پس از تاسيس اين گروه، حسين بدرالدين توسط نيروهاي صالح کشته شد. از آن زمان به بعد، عبدالمالک برادر او رهبري اين گروه را بعهده دارد. از ديد عربستان سعودي، گروه الحوثي دست نشانده ايران مي باشد. البته همسوئي هاي ايدئولوژيکي اين گروه با جمهوري اسلامي بازهم آنرا به عروسک خيمه شب بازي تهران تبديل نمي کند. هلن لاکنر کارشناس انگليسي امور يمن که سالها نيز در آنجا زندگي مي کرده، تاکيد مي کند که گروه حوثي اصلا دست نشانده ايران نيست. گروه حوثي قدرت خود را مديون قابليت نظامي خود که از سال ۲۰۰۴ تا کنون با چهار رژيم مبارزه کرده، مي باشد. قبائل شمال که گروه حوثي هم جزو آن است پيرو اسلام زيدي که شاخه اي از شيعه مي باشد، است. امام هاي زيدي قرن ها بر شمال يمن حاکم بودند. سلسله آنها تازه در سال ۱۹۶۲ توسط انقلاب جمهوري خواهي پايان داده شد. از دست دادن قدرت مسلما براي زيدي ها مشکل بود ولي مشکلتر براي آنها آن بود که عربستان سعودي با پول زياد تفکر سلفيسم و آنهم از نوع وهابي آنرا در يمن گسترش مي داد. اين امر به شاخه هاي نظامي قبائل در شمال پر و پال داد که گروه حوثي از آن شاخه مي باشد.

حوثي ها براي آنکه مجددا به قدرت برسند حتي با علي عبدالله صالح دشمن سابق خود همپيمان شدند. صالح در راستاي بهار عربي و اعتراضات گسترده در يمن عليه خود مجبور شد تا از قدرت کنار برود. منصور هادي معاون صالح با حمایت عربستان سعودي قدرت را بدست گرفت. ولي صالح در سال ۲۰۱۴ همراه با گروه حوثي عليه منصور هادي دست به کودتا زد و اکثريت نيروهاي ارتش و همچنين گارد رياست جمهوري که از سوي آمريکا مسلح شده بود هم از صالح در اين زمينه حمايت مي کردند. ولي علي عبدالله صالح در سال ۲۰۱۷ با گروه حوثي نيز به هم زد که اين امر در نهايت منجر به قتل او شد. پس از قتل صالح بسياري از کارشناسان برآورد مي کردند که اينک مهمترين قبائل سني عليه گروه حوثي بسيج مي شوند. ولي اينگونه نشد زيرا حوثي ها همه ساختارهاي امنيتي در يمن را در کنترل خود داشتند و خيلي از قبائل هم پس از قتل صالح متمايل به گروه حوثي شدند.

قدرت گروه حوثي البته بخاطر ضعف مخالفان هم است. عربستان سعودي فقط از طريق هوا عليه گروه حوثي مبارزه مي کند. عمليات زميني تا کنون از سوي نيروهاي امارات متحده عربي و گروههايي که در آنجا آموزش داده، صورت مي گرفت. ولي امارات متحده عربي از سال گذشته هر چه بيشتر خود را از جنگ عليه گروه حوثي کنار کشيده و اين جنگ را بيشتر به عربستان سعودي واگذار کرده است. البته اماراتي ها کماکان از جدائي طلباني در يمن حمايت مي کنند که مي خواهند در جنوب يک يمن مستقل ايجاد کنند. بنابراين، ابوظبي در جهت خلاف اهداف رياض يعني بازگرداندن منصور هادي به قدرت عمل مي کند.

یک کارشناس انگليسي بر اين عقيده است که اگر جدائي طلبان در جنوب يک کشور مستقل ايجاد کنند آنوقت همه گروه هاي جدائي خواه بين خود به جنگ خواهند پرداخت. جنگ در يمن به ويتنامي براي عربستان سعودي تبديل شده است. اين جنگ ميلياردها دلار براي رياض هزينه در برداشته و مرز آن با يمن را هم امن نکرده است. ضمنا بخاطر کاهش قيمت نفت، عربستان قادر به ادامه اين جنگ هم نمي باشد. به همين خاطر هم از زمان حمله موشکي به يکي از ساختارهاي مهم نفتي اش در سپتامبر سال گذشته،، خالد بن سلمان برادر محمد بن سلمان در حال مذاکره با گروه حوثي مي باشد تا شايد به راه حل سياسي دست پيدا کند.

اين  کارشناس انگليسي تاکيد مي کند که سعودي ها مي خواهند از يمن خارج شوند و آنها براي اينکه به اين هدف برسند، هر راه حلي که يک کنترل منطقي را براي مرز آنها تامين نمايد، خواهند پذيرفت. ولي سئوال در اينجاست که آيا گروه حوثي حاضر به پايان جنگ است زيرا ايدئولوژي اين گروه و موجوديت آن فقط به مقاومت مداوم بستگي دارد.

(Visited 22 times, 1 visits today)

پاسخی بگذارید