گروه: سیاسی
تاریخ: ۱۳:۰۶ :: ۱۳۹۹/۰۱/۱۹

بیزینس اینسایدر (امریکا)

سا یت تجاری بیزینس اینسایدر مستقر در نیویورک که حدود یازده سال پیش فعالیت خود را آغاز نمود طی مقاله‏ ای با مضمون فوق مینویسد، اگر بتوان دریک کلمه مناسبات ایران و امریکا در سال ۲۰۲۰ را خلاصه نمود، آن کلمه “زودخشمی” است.  همین ژانویۀ گذشته دو کشور تا مرز درگیری نظامی گسترده پیشروی نمودند.  ترور یک ژنرال ایرانی بدستور ترامپ، حملات موشکی بالیستیک ایران علیه پایگاههای امریکا در عراق را در پی داشت که موجب شد یکصد سرباز امریکایی ضربۀ مغزی شدید دیده و راهی بیمارستان شوند.

پرزیدنت ترامپ تصمیمی عاقلانه گرفت و دست به حملۀ نظامی در واکنش به این حرکت ایران نزد. اما باید اضافه نمود، کاخ سفید در راستای آرام کردن اوضاع گامی برنداشته بلکه استراتژی فشار حداکثری خود را با شدت به پیش میبرد، بطوریکه تحلیلگران معتقدند امریکا بدین ترتیب پنجرۀ فرصت را بروی هرگونه گفتمان جهت کاهش تنش خواهد بست.  تردیدی نیست، فاصله‏ ای به وسعت کهکشان ها بین دو کشور وجود دارد و نفی برجام توسط ترامپ بر اختلافات موجود دامن زده است. تحت چنین شرائطی تنها یک موضوع میتواند مقامات دو کشور را وادار به گفتمان نماید و آن مسئله زندانیان است.

بر اساس برآورد ادارۀ امور زندانیان امریکا، ۲۹ تن از شهروندان ایرانی در حال حاضر در امریکا در حبس بسر میبرند.  بسیاری از آنها متهم به نقض تحریمهای امریکا علیه ایران شده و تحت بازداشت قرار گرفته ‏اند.  دولت ایران همواره اینگونه اتهامات را ناشی از انگیزه‏ه ای سیاسی خوانده است.  نظر امریکا نسبت به اتباع این کشور که در ایران بازداشت شده و بجرم جاسوسی در زندان بسر میبرند نیز همین است.

هیچیک از دو کشور نمی ‏خواهند شهروندان آنها عمری در زندان بسر ببرند.  فوت تأسف بار رابرت لوینسون Robert Levinson مأمور سابق اِف بی آی که در سال ۲۰۰۷ در ایران مفقود شد و اکنون مقامات اطلاعاتی امریکا مدعی شده‏ اند که او تحت بازداشت در ایران جان خود را از دست داده، در زمرۀ مواردیست که دولتمردان امریکائی باید از وقوع مکرر آن ممانعت بعمل آورند

در گذشته ایران و امریکا به رغم مسائل حل نشدۀ دیگر، در زمینۀ تبادل زندانی همکاری هایی داشته ‏اند.  چشمگیر ترین مورد تبادل زندانی بین دو کشور در ژانویۀ ۲۰۱۶ رخ داد که طی آن چهار تن از اتباع امریکا از جمله جیسون رضائیان، در ازای لغو اتهامات علیه هفت تن از اتباع ایرانی محبوس در امریکا، آزاد شدند.  این توافق نتیجۀ ۱۴ ماه دیپلماسی در حاشیۀ مذاکرات اتمی بود.

پرزیدنت ترامپ علاقه ‏ای شخصی به آزادسازی اتباع امریکائی که در خارج از کشور در حبس بسر می برند دارد و در این راستا از خدمات مشاور امنیت ملی ‏اش رابرت اوبرایان Robert O’Brien بهره‏مند بوده است. دسامبر گذشته طی اقدامی قابل توجه، ایران یک محقق دانشگاه پرینستون را در ازای رفع اتهام علیه یک دانشمند ایرانی در امریکا، آزاد نمود.  ترامپ از این اقدام تقدیر بعمل آورده و از تهران بخاطر همکاری در این زمینه قدردانی کرد.  چند روز بعد از این جریان، وزیر امورخارجۀ ایران محمد جواد ظریف پیشنهاد تبادل کلیۀ زندانیان در دو کشور را مطرح کرد، اما دولت ترامپ این اقدام را حرکتی بسود ایران تلقی نموده و از همکاری ممانعت ورزید.

این وبگاه اضافه میکند، مسئله تبادل زندانی کماکان مطرح است و باید طرفین تمام هم و غم خود را در این رابطه بکار گیرند.  جالب است که اشاعۀ ویروس کرونا به داخل مرزهای ایران موجب شده مسئله آزادسازی زندانیان جهت کاهش خطر اپیدمی در زندان در اولویت قرار گیرد. اخیراً ایران و فرانسه موفق به تبادل یک به یک زندانیان شده ‏اند. وزارت امورخارجۀ امریکا نیز باید از این اقدام فرانسه الگو گرفته و ضمن آزاد کردن زندانیان امریکایی، یکی از عوامل تنش بین دو کشور را رفع نماید.

زمانیکه کانال های ارتباطاتی تا این اندازه محدودند، این وظیفۀ مقامات دو کشور است که از هر مسیر موجود و قابل دسترس جهت گفتمان استفاده کنند.  تهران می داند که به رغم اینکه چه کسی در سال آینده به کاخ سفید راه یابد، مناسباتش با واشنگتن بطور معجز آسا تغییر نخواهد کرد.  لکن این کشور به همان اندازۀ امریکا تمایل به بازگرداندن اتباع محبوس خود به وطن را دارد.  این گرایش دو طرف می تواند نقطۀ آغازی برای مذاکره باشد.

گرچه تنها چند مورد تبادل زندانی، پیروزی چشمگیر سیاست خارجی برای ترامپ محسوب نخواهد شد، لکن این گامی عظیم جهت متوقف کردن گردونۀ درگیری هائیست که واشنگتن را بیش از پیش در معرض سقوط در ورطۀ منطقه ‏ای قرار می دهد که از لحاظ استراتژیک مانند گذشته برای امریکا ارزشمند نیست.

 

(Visited 19 times, 1 visits today)

پاسخی بگذارید