تلاش روسیه برای حفظ روابط با عربستان و امارات

ساموئل رامانی

المانیتور (آمریکا)

روسیه برای حفظ روابط خوب با امارات عربی متحده و عربستان سعودی, در یمن راهبرد کاهش مخطرات را در پیش گرفته است.
دمیتری پولیانسکی معاون سفیر روسیه در سازمان ملل ۱۰ اوت در جمع خبرنگاران, جنگ یمن را یکی از نگران کننده ترین موضوعات در دستور کار مسکو خواند ولی از اظهار نظر در این باره که “شورای انتقالی جنوب” عدن را به تصرف خود در آورده است, خودداری کرد.
پولیانسکی در اظهارات مبهم خود به حمایت روسیه از تمامیت ارضی یمن اشاره نکرد. سخنان پولیانسکی با بیانیه های آمریکا و اتحادیه اروپا تفاوت داشت که در واکنش به درگیری ها در عدن از اتحاد یمن حمایت کرده بودند.
واکنش احتیاط آمیز روسیه به پیروزی شورای انتقالی جنوب در عدن، نشان دهنده بی میلی مسکو به موضع گیری قاطع است زیرا منافع عربستان و امارات در یمن متفاوت است. راهبرد مسکو همچنین منعکس کننده تردیدهای جامعه کارشناسان روس درباره عمق و دوام اختلافات عربستان و امارات در مورد یمن است.
سرگئی سربروف کارشناس مسائل یمن در “موسسه مطالعات شرق” مستقر در مسکو اخیرا گفت جنگ در یمن دیگر یک “جنگ داخلی” نیست بلکه “محصول مداخله نظامی ائتلافی عربی است.” یکی دیگر از تحلیلگران روس به نام کاریل سمنوف کارشناس مسائل دفاعی, احتمال بروز “کشمکش آشکار عربستان و امارات در یمن” را رد و به سخنان محتاطانه علنی اشاره کرد که امارات در خصوص رویدادها در عدن بیان می کند.
روسیه قصد مداخله در مناقشات داخلی که ائتلاف عربی را فرا گرفته است, ندارد اما مسکو می خواهد موقعیت خود را به عنوان یک ذینفع دیپلماتیک در یمن کماکان حفظ کند.
مارتین گریفیتس نماینده ویژه سازمان ملل در امور یمن اوایل ماه ژوئیه برای گفتگو درباره روند صلح یمن به مسکو سفر کرد. مقامات روسیه بعدا با مقامات ارشد متحد با دولت عبد ربه منصور هادی و جنبش حوثی (انصارالله) جداگانه دیدار کردند.
روسیه به سیاست عدم تعهد راهبردی در یمن پایبند بوده است ولی حوثی ها و شورای انتقالی جنوب, روسیه را شریکی ارزشمند برای تلاش خود در زمینه دستیابی به مشروعیت بین المللی تلقی می کنند.
روسیه از اوایل سال ۲۰۱۵ مکرر با نمایندگان حوثی به دیپلماسی پرداخته است. مقامات حوثی امیدوارند رویدادهای اخیر در عدن موجب موافقت مسکو با یک توافق جدید صلح شود که به کنترل حوثی ها بر صنعاء مشروعیت بخشد.
ناصر عربی یکی از مفسران سرشناس مستقر در صنعاء به المانیتور گفت: مذاکره کنندگان حوثی در زمان تعامل با مقامات روس قصد دارند توجه ها را به “جنگ نزدیک” بین متحدان اماراتی و عربستانی جلب و تاکید کنند فقط حوثی ها می توانند مانند یک حکومت عمل کند و مورد اعتماد باشند.
وی افزود: انسجام ظاهری بین حوثی ها و ائتلاف “تجزیه شده” هادی می تواند روسیه را متقاعد کند به حمایت از آرمان حوثی ها بپردازد.
محمد عبد السلام دیپلمات اصلی حوثی برای تکمیل این قدرتنمایی و بدست آوردن نظر مثبت روسیه,آشکارا از طرح امنیت جمعی مسکو برای خلیج فارس تمجید کرده است.
حوثی ها همچنین امیدوارند دیدار اخیر عبد السلام با آیت الله علی خامنه ای در تهران, زمینه را برای دیپلماسی عادی شده در عرضه جهانی فراهم کند. حوثی ها تعاملات روسیه با ایران را برای پایان دادن به جنگ در یمن, مثبت تلقی می کنند.
تلاش های حوثی ها برای نزدیک تر کردن خود به روسیه بعید است موفق شود مگر اینکه حوثی ها فعالیت های بی ثبات کننده خود مانند حملات پهپادی به خاک عربستان و تلاش برای اخلال در انتقال نفت را به حالت تعلیق درآورند.
شورای انتقالی جنوب معتقد است پیروزی سریع آن در عدن, روسیه را متقاعد می کند از ایجاد یک کشور مستقل در جنوب یمن حمایت کند.
احمد بن فرید دیپلمات ارشد شورای انتقالی جنوب در اروپا در پاسخ به سؤال المانیتور درباره حمایت روسیه از مشارکت این شورا در مذاکرات صلح مورد حمایت سازمان ملل گفت: “واقعیت تازه ای در میدان وجود دارد و جهانیان شاهد این واقعیت بوده اند.”
وی معتقد است افزایش حمایت های مردمی از شورای انتقالی جنوب, قدرت های مهم جهان مانند روسیه را وادار خواهد ساخت بی اعتنایی به خواسته های یمن جنوبی را متوقف کنند.
خوشبینی بن فرید بی دلیل نیست. عَیْدَرُوُس قاسم عبدالعزیز الزُّبَیْدی رهبر شورای انتقالی جنوب ماه مارس از مسکو دیدار کرد. ولادیمیر دداشکین سفیر روسیه در یمن اغلب بر اهمیت حل مسئله وضعیت جنوب یمن تاکید کرده است. با وجود این, روسیه به طور علنی از گنجانده شدن شورای انتقالی جنوب در روند صلح حمایت نکرده است. روسیه به طور رسمی به اتحاد یمن معتقد است و نمی خواهد طرفی تلقی شود که موجب تحقق جاه طلبی های سلطه طلبانه امارات در دریای سرخ می شود.

با وجود این, وقتی به مسیر پیش رو نگاه می کنیم, رکود در روند صلح یمن می تواند سیاست روسیه را به طرف شورای انتقالی جنوب تغییر دهد. آندره باکلانوف سفیر پیشین روسیه در عربستان سعودی به المانیتور گفت اگر طرف های متخاصم در یمن میزان مناسبی از آمادگی برای مصالحه را در پیش نگیرند, روسیه ممکن است به یمن جنوبی اجازه دهد برای برقراری صلح برای مردم منطقه, دولت خودش را تعیین کند.
رویدادها در عدن ممکن است روسیه را تشدیق کنند با حوثی ها و شورای انتقالی جنوب روابطی نزدیک تر برقرار کند, با وجود این, قطعنامه ۲۲۱۶ شورای امنیت سازمان ملل, آزادی عمل مسکو را محدود می کند.
این قطعنامه که آوریل ۲۰۱۵ تصویب شد, اشغال صنعا بدست حوثی ها را غیر قانونی اعلام می کند و به شکلی آشکار به حمایت از یمن متحد می پردازد. روسیه تنها کشوری بود که به قطعنامه ۲۲۱۶ شورای امنیت رای ممتنع داد. گویی روسیه نگران بود اعمال تحریم ها ضد حوثی ها موجب تشدید کشمکش شود. در عین حال روسیه از زمان اجرای این قطعنامه تلاش نکرده است آن را تغییر دهد.
به رغم وفاداری آشکار روسیه به قطعنامه ۲۲۱۶ شورای امنیت, نشانه هایی وجود دارد که روسیه تمایل دارد یک چارچوب فراگیرتر را جایگزین این قطعنامه کند.
دداشکین ماه فوریه از قطعنامه ۲۲۱۶ شورای امنیت سازمان ملل به سبب توسل به زور در یمن, به طور ضمنی انتقاد کرد. وی این استدلال را داشت که بعید است حوثی ها از طریق ناآرامی مردمی از صنعا بیرون رانده شوند.
باکلانوف گفت حل جنگ داخلی یمن, بخشی مهم از طرح امنیت جمعی جدید روسیه در خلیج فارس است. دیدگاه امنیت جمعی روسیه بر اساس گنجاندن همه طرف های ذینفع مربوطه قرار دارد. بنابراین, مسکو ممکن است خواستار توافق صلحی در یمن باشد که در مقایسه با پیشنهادات فعلی, به میزان بیشتری پذیرای منافع حوثی ها و شورای انتقالی جنوب باشد.
روسیه پس از پیروزی شورای انتقالی جنوب, محتاطانه رفتار کرده است, اما حوثی ها و شورای انتقالی جنوب, روسیه را شریکی بالقوه موثر در تلاش های خود برای بدست آوردن مشروعیت بین المللی تلقی می کنند. در حالی که اختلاف ها در داخل ائتلاف تحت امر عربستان تشدید می شود و به نظر می رسد قطعنامه ۲۲۱۶ شورای امنیت بیش از پیش با رویدادهای میدانی فاصله گرفته است, روسیه ممکن است حمایت خود را از یک راه حل صلح فراگیرتر افزایش دهد.

(Visited 60 times, 1 visits today)

پاسخی بگذارید