جنگ برای اعمال کنترل بر شمال آفریقا

الساندرو شیپیونه

ایل جورناله (ایتالیا)

در آن سوی خاورمیانه در سکوت تمام جنگی نیابتی جریان دارد که ممکن است سراسر شمال آفریقا را به آتش بکشاند. از مصر گرفته تا مراکش، لیبی، تونس و الجزایر کل منطقه در مقیاس های مختلف درگیر جنگ میان سنی هاست. جنگی که در آن عربستان سعودی، امارات عربی متحده و مصر در یک طرف و قطر و ترکیه در طرف دیگر موضعگیری کرده اند.
مهاجران، سلاح، تروریسم، گاز و نفت همه با هم آمیزه ای انفجاری را حتی برای اروپا تشکیل می دهند. ایتالیا که در کانون دریای مدیترانه قرار دارد باید تصمیم بگیرد در این میان چه موضعی اتخاذ کند.
در لیبی یک جنگ نیابتی به سبک سوریه جریان دارد. ژنرال خلیفه حفتر که از سوی مصر و ابوظبی حمایت می شود حملۀ نهایی برای فتح پایتخت لیبی را اعلام کرده است. البته بافت شهری طرابلس وسیع تر از آن است که هدف یک تصرف فوری قرار گیرد. هرچه زمان می گذرد لیبی بیشتر به سمت تجزیه پیش می رود.
در تونس درگذشت رئیس جمهور ٩٢ ساله و نیز در حالی که چند ماه به برگزاری  انتخابات مجلس و ریاست جمهوری باقی مانده است، انتخاباتی که ممکن است اساساً سناریوی سیاسی و چارچوب بین المللی این کشور را دگرگون سازد، باعث مطرح شدند معماهای بی شماری شده است. رئیس جمهور قبل از امضای اصلاحات قانون انتخابات این کشور،  دنیا را ترک گفت. صحبت از یک گذر مهم برای آیندۀ این کشور است.
مصرِ السیسی بار دیگر به ثبات سیاسی و اقتصادی دست یافته است لیکن همچنان یک کشور آسیب پذیر در برابر نفوذ تروریست ها باقی می ماند و از نظر فنی وضعیت اضطراری بر آن حاکم است. دولت می تواند تمامی اشکال ارتباطی را رصد کند، سانسور اعمال کند، نشریات را توقیف کند، آتش بس اعمال کند یا عملیات تجاری را متوقف کند. علی رغم همۀ این تدابیر گروه های اسلامی وابسته به داعش و اخوان المسلمین با اقدامات تروریستی شان همچنان نیروهای امنیتی را هدف قرار می دهند.
در الجزایر واکنش نظامیان به یک دولت احتمالی اسلام گرا ممکن است بار دیگر کشور را به کابوس دهۀ سیاه و جنگ داخلی سوق دهد. سناریویی که اکنون به دور است لیکن به طریق اولی بعید نیست. پس از خروج بوتفلیقه از صحنه، نظامیان دستگاه های سیاسی، اقتصادی و اطلاعاتی را که در دهه های اخیر بر این کشور حاکم بوده زیر و رو کردند. لیکن تظاهرکنندگان همچنان به خیابان ها می ریزند و ممکن است کاسۀ صبر رئیس ستاد ارتش این کشور به سر آید.
کشور همسایه یعنی مراکش نیز سعی دارد موضع بی طرفی خود را در درگیری بزرگی که کشورهای حاشیۀ خلیج [فارس] و ترکیه را درگیر می سازد، حفظ نماید. رباط قصد دارد بین قطر و سایر حکومت های پادشاهی میانجیگری کند. لیکن روابط میان رباط و عربستان به دلایل وابسته به عدم حمایت مراکش از جنگ علیه ایران و رأی ضدمراکشی سعودی ها در خصوص مسألۀ جام جهانی سال ٢٠٢٦ به حداقل خود رسیده است. از زمان روی کار آمدن محمد بن سلمان روابط میان این دو کشور رو به وخامت گذاردند.
با کنار هم گذاشتن تمامی این نقاط تنش به نظر روشن می رسد که سراسر منطقۀ شمال آفریقا در حال گذر از یک مرحلۀ بی ثباتی شدید است. نتیجۀ جنگ برای اعمال کنترل بر جنوب مدیترانه هنوز نامعلوم است لیکن ممکن است این نبرد پیامدهای سنگینی برای اروپا و ایتالیا در پی داشته باشد.

مترجم: مریم شرکا

اداره کل رسانه های خارجی

(Visited 94 times, 1 visits today)

پاسخی بگذارید