تاریخ: ۲۰:۰۰ :: ۱۳۹۸/۰۴/۱۵
گزارش ویژه سازمان ملل در مورد قتل خاشقچی

خانم اگنس کالامارد گزارشگر ویژه اعدام های فراقضایی، بلادرنگ و خودسرانه در جلسه روز چهارشنبه ۵ تیر ۱۳۹۸ ( ۲۶ ژوئن ۲۰۱۹ ) در جریان نشست ۴۱ امین اجلاس شورای حقوق بشر گزارش خود در مورد رسیدگی به قتل جمال خاشقچی روزنامه نگار تبعه عربستان سعودی را ارائه کرد. نکات عمده گزارش وی به شرح زیر است:

– در تحقیق بعمل آمده در مورد قتل جمال خاشقچی روزنامه نگار سعودی به مدارک معتبری دست یافته ایم که به رسیدگی بیشتری نیاز دارد، ولی حاکی از این است که مقامات عالیرتبه عربستان سعودی از جمله مشخصا ولیعهد سعودی در این قتل مسئولیت فردی داشته اند.

– مدارک گردآوری شده در تحقیق، حاکی از قتل جمال خاشقچی به عنوان یک قتل فراقضایی و امکان انجام شکنجه و ناپدید شدگی است و ولیعهد عربستان سعودی مسئول آنست.

– شرایط قتل خاشقچی تئوری مسئول بودن ولیعهد سعودی را بدون هرگونه تردیدی تایید می کند.

– در این رابطه مقررات کنوانسیون روابط کنسولی وین و همچنین آزادی بیان نقض شده و در زمان صلح در عملیات فراسرزمینی از زور استفاده شده است در حالیکه محور وجودی سازمان ملل، حمایت از آزادی بیان است.

– اعدام خاشقچی نمونه ای جهانی از قتلهای هدفمند روزنامه نگاران و فعالان سیاسی است. سازمان ملل باید نقشی محکم در مواجهه با قتلهای هدفمند روزنامه نگاران، مدافعان حقوق بشر و مخالفان سیاسی ایفاء نماید و با ایجاد ضوابط و استانداردها لازم به اینگونه تهدید ها واکنش مناسب نشان دهد، بخصوص در زماینکه وضعیتی خاص مطرح باشد.

– حق حیات یکی از محوری ترین حمایت های حقوق بشری است. اگر جامعه بین المللی قتلهای هدفمندی که بخاطر بیان آرام و مسالمت آمیز تفکری مستقل صورت گرفته را، نادیده بگیرد، نه تنها حقوق بشر خدشه دار می شود بلکه سبب بی عدالتی بیشتر و عدم ثبات جامعه بین المللی خواهد شد، لذا حالا وقت عمل است.

– دفتر کمیسر عالی حقوق بشر باید کارگروهی را با ماموریت فوری و در شرایطی خاص را به هدف رسیدگی و کمک به مقامات انتظامی و همچنین به هدف ارتقاء اقدامات بازدارنده ایجاد نماید.

– سازمان ملل باید ابزاری دائمی، مسئول رسیدگی های کیفری در مورد اتهامات قتلهای هدفمند و یا ناپدید شدگان ایجاد کند، تا مراحل تشکیل پرونده برای ارائه به دادگاههای صلاحیتدار را تسهیل و تجهیزات و آئین کیفری مستقل را ایجاد و ساز و کارهای دیپلماتیک و سیاسی را در این رابطه فراهم نماید.

در بخش مربوط به اظهار نظر کشورها، اغلب سخنرانان بویژه کشورهای غربی ضمن محکوم کردن قتل قاشقچی بر این نکته تاکید کردند که مسئول قتل جمال خاشقچی باید به سزای اعمالش برسد و از عربستان سعودی خواستند تا همه جزئیات را فاش و در رسیدگیها به قتل خاشقچی همکاری کامل نماید. آنها بر لزوم تضمین حسابرسی فوری و موثر از طریق یک رسیدگی کیفری شفاف و بی طرف در مورد همه کسانیکه مرتکب قتل شده اند تاکید و نسبت به سیاسی شدن قتلها هشدار دادند.

نمایندگان برخی از کشورها از جمله کشورهای عربی و طرفدار عربستان ضمن انتقاد از  شیوه تحقیق گزارشگر و اظهار کردند که گزارشگر روش معمول آئین کار را رعایت نکرده و از سلیقه شخصی استفاده کرده است، همچنین بر نکات زیر اشاره کردند:

– نتیجه گیری گزارش فوری بوده و گزارش بر پایه اطلاعات غیر موثق تهیه شده است.

– عربستان سعودی یک گزارش موقت در مورد قتل را برای دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر ارسال کرده و همه اقدامات ممکن را برای یک رسیدگی کامل در مورد قتل مذکور را اعمال کرده که مورد توجه قرار نگرفته است.

– نتیجه گیری گزارش نوعی پیش داوری رسانه ای است و اثری منفی در اجرای عدالت دارد.

– استقلال قضایی عربستان سعودی باید محترم شمرده شده و بر توانایی آن فارغ از هر مداخله و هرگونه فشاری از جمله فشار بین المللی برای نتیجه گیری تاکید کردند.

خانم خدیجه چنگیز نامزد خاشقچی هم طی سخنانی گفت :

– باید یک رسیدگی بین المللی در مورد این قتل صورت گیرد و کسانیکه پشت این قتل پنهان شده اند باید به سزای اعمال شان برسند. این حق ماست که بدانیم چه کسی عزیزمان را که برای دمکراسی، آزادی و حقوق بشر تلاش می کرده را کشته است و این حق ماست بدانیم جسد وی کجاست؟

نماینده نمایندگی دائم عربستان سعودی در ژنو اظهار کرد که این کشور بر همکاری کاملش با شورا و سازکار های آن تاکید می کند. گزارشگر آئین کار مربوط به رویه های ویژه را نقض و آنرا محترم نشمرده و با توجه به دستورکارش نتوانسته کارش را به شکل حرفه ای انجام دهد. ایشان نباید بطور فردی به موضوع رسیدگی می کرد و می بایست از تلاشهای بعمل آمده دولت عربستان سعودی در رسیدگی ها استفاده می کرد. جمع بندیهای گزارشگر بر اساس پیشداوری و از قبل طراحی شده صورت گرفته و عربستان قویا با هر گونه تلاش خارج از حوزه ملی قضایی مخالف است.

گزارشگر در پاسخ به عربستان عنوان کرد:

– رسیدگی ها با حس نیت صورت گرفته، در این رابطه مدارک متقنی وجود دارد که صحنه جرم کاملا پاک شده و از بین رفته است. در رسیدگیهای آن کشور زنجیره دستور دهندگان موضوع رسیدگی قرار نگرفته اند، اتهامات و جرائم و تمامی کسانیکه در جریان موضوع بوده اند شناسایی، محاکمه و فاش نشده اند. مسببان اصلی مورد رسیدگی قرار نگرفته و روند محاکمه پیشرفتی نداشته است.

– شیوه ایکه در بررسی ها بکار رفته بر اساس آئین کار بوده و روشی است که مورد تجربه قرار گرفته شده است، بعلاوه به گزارشهای مطبوعاتی تکیه نشده و جمع بندیها بر آن پایه نبوده است.

– وی تاکید کرد که منابع مورد استفاده اش را منتشر نمی کند چرا که نگران انتقام جویی هاست.

گزارشگر در ادامه اظهاراتش عنوان کرد که در این رابطه به ترکیه سفر کرده و همچنین جلساتی را در کشورهای آمریکا، کانادا، فرانسه، آلمان، انگلستان و سوئد برگزار نموده است و همچنین برای ویزای عربستان سعودی درخواست ویزا کرده که تاکنون پاسخی را دریافت نکرده است.

(Visited 41 times, 1 visits today)

پاسخی بگذارید