تاریخ: ۱۴:۱۳ :: ۱۳۹۸/۰۱/۲۵
ایران: «هدیه ترامپ به پاسداران انقلاب»

آرمین عارفی

لوپوئن (فرانسه)


حمزه صفوی، استاد علوم سیاسی و عضو شورای علمی دانشگاه تهران و مدیر موسسه آینده پژوهی جهان اسلام، در مصاحبه با مجله لوپوئن توضیح می دهد چگونه تصمیم امریکا مبنی بر تعیین پاسداران انقلاب به عنوان سازمان تروریستی، در واقع آنها را تقویت خواهد کرد.
در جلسه روز سه شنبه مجلس، تقریباً همه نمایندگان با هر گرایشی لباس سبز نظامی یعنی لباس پاسداران انقلاب، را به تن داشتند. آنها در نظر داشتند همبستگی خود را با پاسداران انقلاب اعلام کنند. ایران در اقدامی تلافی جویانه اعلام کرد که رژیم امریکا را به عنوان حکومت حامی تروریسم  و نیروهای امریکایی مستقر در خاورمیانه و شاخ افریقا و آسیای میانه را «گروه های تروریستی» می داند.
لوپوئن: تاثیر فوری تحریم های جدید امریکا علیه پاسداران انقلاب چه می تواند باشد؟
حمزه صفوی: صحبت درباره پیامدهای این تصمیم بدون دانستن جزئیات واقعی آن هنوز بسیار زود است. برای مثال می توان از خود پرسید برای کشتی های امریکایی که از تنگه هرمز با توافق پاسداران انقلاب عبور می کنند، چه اتفاقی خواهد افتاد. این تحریم های جدید می تواند فعالیت های موسسات وابسته به پاسداران انقلاب در عراق را دشوار سازد.
این تصمیم بر فعالیت های پاسداران انقلاب در ایران که از نظر اقتصادی  بسیار گسترده است، چه تاثیری خواهد داشت؟
این تصمیم در ایران هیچ چیز را تغییر نخواهد داد. برعکس به آنچه که در مجلس اتفاق افتاد، توجه کنید، حتی نمایندگان مخالف با پاسداران انقلاب مانند محمود صادقی لباس سپاه را پوشیدند. این پاسخ خودجوش بیانگر عقیده بسیاری در سراسر کشور است و این پیامی به جهان است. برای مقاومت در برابر امریکا، ایران فقط می تواند به پاسداران تکیه کند. بدین ترتیب تصمیم امریکا دولت ایران را به پاسداران انقلاب نزدیک کرد، در حالی که اختلاف نظر داشتند.
اختلافات در چه سطحی بود؟
چهل سال است که اختلاف نظر دارند. برای مثال در سیاست خارجی دولت خواستار نزدیک شدن به غرب است. دولت نمی خواهد که سپاه پاسداران حضور امنیتی خود را در خاورمیانه افزایش دهد. برعکس پاسداران معتقدند که کشورهای غربی فقط در صدد تضعیف ایران هستند. تاریخ به آنها حق داد و توافق هسته ای هیچ نتیجه ای نداشت و رهبران ایران معتقدند که آن فقط یک فریب بود. اکنون پاسداران متوجه شده اند به علت غیرقابل پیش بینی بودن تصمیمات دونالد ترامپ در منطقه، برای تضمین بقای جمهوری اسلامی چاره ای جز تقویت حضور امنیتی خود در منطقه ندارند. و دولت با آنها همراهی می کند.
به چه دلیل؟
برای این که دونالد ترامپ غیرقانونی عمل می کند. او به طور یک جانبه از توافق هسته ای خارج شد و اکنون سپاه پاسداران انقلاب را «تروریست» می نامد در حالی که اگر یک بازیکن خارج از قوانین و قواعد بین المللی عمل کند، اگر رقبا به او احترام نگذارند، نباید تعجب.
منظور شما چیست؟
این بدین معنی است که پاسداران انقلاب در عراق فعال تر خواهند شد. بودجه پاسداران افزایش خواهد یافت. به طور خلاصه همکاری بین دولت ایران و پاسداران افزایش خواهد یافت.
و در داخل ایران چطور؟
دولت میانه رو بود. اما زمانی که متوجه شد هیچ سودی در اصلاحات وجود ندارد، دیدگاهش به دیدگاه محافظه کاران، پاسداران نزدیک شد.
با این حال اروپایی ها با وجود تحریم های امریکا سیستم مبادله ای موسوم به اینستکس را برای ادامه تجارت با ایران راه اندازی کردند. این گام مهمی نیست؟
اینستکس کافی نیست. این بیشتر یک عمل سیاسی است تا تصمیمی کارساز. از زمان خروج امریکا از توافق هسته ای، ایران بیش از ٦٠ میلیارد دلار را به دلیل تحریم های واشنگتن از دست داده است، در حالی که اروپایی ها قادر نیستند حتی یک میلیارد دلار را بازگردانند. در واقع اروپا ایران را بازی داده است و ایرانی ها به خوبی متوجه آن شده اند.
از چه بازی صحبت می کنید؟ ایا اروپایی ها برای نجات توافق هر کاری را انجام نداده اند؟
اروپایی ها نه قادرند و نه خواسته اند با دونالد ترامپ مخالفت کنند، زیرا آنها حاضر نیستند هزینه ای برای حمایت از ایران بپردازند و ایرانی ها متوجه این موضوع شده اند.
آیا احتمال دارد ایران نیز از توافق هسته ای خارج شود و فعالیت های هسته ای حساس خود را از سر بگیرد؟
احتمال این سناریو وجود دارد، زیرا کشور هیچ سودی از وضعیت کنونی به دست نمی آورد.
در واکنش به تصمیم دونالد ترامپ، ایران نیز تصمیم گرفت نیروهای امریکا در خاورمیانه را «تروریست» بنامد. آیا ما شاهد اقدامات تلافی جویانه ایران در مورد ارتش امریکا در منطقه نخواهیم بود؟
به یاد داشته باشید که پنتاگون و سازمان های اطلاعاتی امریکا با این تصمیم ترامپ مخالف بودند. در واقع این تصمیم توسط جان بولتون، مشاور ترامپ در امور امنیت ملی، برخلاف نظر نظامیان اتخاذ شد. نیروهای ایرانی خواستار درگیری با امریکایی ها نیستند.
بدین ترتیب این تصمیم امریکا برخلاف خواست نظامیان دو کشور ، خطر درگیری را افزایش می دهد. از سوی دیگر محمد جواد ظریف در نامه ای به سازمان ملل متحد، امریکایی ها را مسئول هر نوع درگیری دانست.
به نظر شما راهبرد امریکا در برابر ایران چیست؟
نخستین هدف دونالد ترامپ از اتخاذ این تصمیم کمک به حزب لیکود در انتخابات مجلس اسرائیل بود به همان شیوه که انتقال سفارت امریکا به بیت المقدس  و به رسمیت شناختن الحاق جولان به اسرائیل را اعلام کرده بود. دونالد ترامپ امیدوار است در انتخابات ریاست جمهوری آینده امریکا از حمایت گروه ذینوذ یهودی نزدیک به لیکود و گروه های امریکایی نزدیک به نتانیاهو برخوردار باشد.
امریکا با حمله به پاسداران انقلاب می خواهد رژیم ایران را سرنگون کند. اما به هدف خود نخواهند رسید.  برعکس این تصمیم امریکا پاسداران را به دولت و مردم ایران نزدیک کرد. دولت ایران متوجه شد که کشور فقط می تواند به خود تکیه کند و هیچ گروه قدرتمند به اندازه سپاه  برای حفاظت از ایران وجود ندارد. بدین ترتیب باید توانایی های نظامی دفاعی آن افزایش یابد. بدین ترتیب ترامپ به پاسداران انقلاب هدیه داد و این امر به نفع پاسداران در صحنه داخلی ایران انجامید.
شما می گویید که مردم ایران در کنار پاسداران قرار گرفتند. با این حال در ایران به ویژه برای سرکوب تظاهرات جنبش سبز در ژوئن ٢٠٠٩ پاسداران بسیار مورد انتقاد قرار می گیرند؟.
افکار عمومی ایران به پاسداران نزدیک شده است، زیرا احساس مشترکی وجود دارد که امریکایی ها بی عدالتی شدیدی را در برابر ایران اعمال می کند. وانگهی پاسداران انقلاب در بین قربانیان سیلاب های اخیر بسیار حضور دارند.
با وجود همه این مسایل، غرب، اسرائیل و کشورهای عربی فعالیت های پاسداران انقلاب در منطقه را بی ثبات کننده می دانند؟
این درست نیست که بگوییم حضور پاسداران در خاورمیانه باعث بی ثباتی است. در سوریه و عراق دولت ها به طور رسمی از آنها دعوت کردند. اگر در لبنان حضور دارند، این همکاری با نیروهای لبنان و دولت است. وضعیت در یمن متفاوت است، چرا که ایران دولت پذیرفته شده از سوی غرب را به رسمیت نمی شناسد. همین سناریو در ونزوئلا است و در آن ایران دولت نیکلاس مادورو را به رسمیت شناخته است.
آیا ترامپ توانست با تصمیم خود نفوذ ایران را در منطقه خنثی کند؟
برعکس این تصمیم نتیجه عکس خواهد داشت. اکنون خواست ایران مبنی بر حضور در منطقه برخلاف نظر امریکا بیشتر از آن جهت مهم است که ایران انتخاب دیگری ندارد. واشنگتن همه راه های دیپلماسی را بسته است. شما خواهید دید که جمهوری اسلامی حضور خود را در خاورمیانه افزایش خواهد داد.
خطر درگیری بین امریکا و ایران در منطقه هیچگاه به این اندازه نبوده است، اگرچه جنگی در میان  نیست؟
ایران خواستار رویارویی با امریکایی ها نیست، زیرا آغاز درگیری به نفع تهران نیست. با این حال احتمال دارد یک درگیری ناخواسته، روی دهد. شاید جان بولتون بخواهد این سناریو روی دهد، اما ایران نمی خواهد.

مترجم: سیده هاجر محسنیان
منبع: اداره کل رسانه های خارجی

پاسخی بگذارید