تاریخ: ۱۰:۰۵ :: ۱۳۹۷/۰۸/۱۷
ترامپ در تحریم های کم اثر تنها است: دست آمریکا به نفت نمی رسد

خلیل کوثرانی

الاخبار (لبنان)


روز دوشنبه تحریم های نفتی و بانکی آمریکا علیه ایران از سرگرفته شدند. پیامدهای نگران کننده آن از مرزهای ایران فراتر می رود، اما به آن میزانی نیست که ترامپ و تیم متشکل از تندروهای او در نظر داشتند. این مرد پس از این که در نبرد راضی کردن جهان به گزینه رویارویی با ایران شکست خورد، مجبور شد از هدف به صفر رساندن صادرات نفت ایران چشم پوشی کند. امروز به نظر می رسد که در وارد اورن فشار بر ایران تنهاست و تهران در مقابل از قدرت خود ایستادگی دربرابر فشارهای آمریکا اطمینان دارد و چه بسا در انتظار به دست آوردن فرصت متوازن و برابرتری است.
کارشناس مسائل ایران ،باربارا اسلوین می گوید “ما در سال ٢٠١٢ نیستیم” و یادآور می شود که جهان امروز یکپارچه پشت سر آمریکا قرار ندارد. در اینجا نظام ایران در دور اول پیروز شد و مهم ترین برگ خود را که از توافق هسته ای بدست آورده، به نمایش گذاشت: پذیرش در میدان بین المللی به عنوان بازیگری عادی. شدید ترین تحریم های تاریخ، آنگونه که ترامپ می خواهد نخواهد بود. صادارات نفت ایران به صفر نخواهد رسید چون این بار تحریم ها از حمایت شورای امنیت برخوردار نیست. این بار اکنون در کنار دولت آمریکا تنها عربستان سعودی، امارات متحد عربی و اسرائیل ایستاده اند و ابرهای تیره ای پس از کشته شدن روزنامه نگار خاشقجی بر روابط این طرف ها سایه افکنده است. این در حالی است که شایعه های موساد برای اروپای ها درباره حملات احتمالی ایران نتیجه بخش نبوده است.
با وجود شکست تهران که در پی خروج مهم ترین شرکت های بخش خصوصی اروپایی صورت گرفت، ایرانی ها در ماه های گذشته تلاش کردند دیدگاهی واقع گرایانه داشته باشند. تهران رویارویی با حملات آمریکا را از طریق دادگاه ها و محافل بین المللی و دریافت تایید آژانس بین المللی انرژی اتمی آغاز کرد و واشنگتن برای نخستین بار در جایگاه متهم به علت نقض توافق جمعی بین المللی قرار گرفت. همچنین بیش از همیشه از دیپلماسی و آرامشی استفاده کرد که تهدید به بستن تنگه هرمز آن را از میان برده بود.
شش ماه مهلت داده شده به ایرانی ها برای عقب نشینی و پذیرش مذاکره به منظور دستیابی به توافق جدید درباره نقش منطقه ای و موشک های بالستیک به اتمام رسید. ایرانی ها مذاکره نکردند. دشوار است تصور کرد ١٢ شرط وزیر امور خارجه آمریکا محقق شود و ایران به سادگی برخلاف ٤٠ سال گذشته تسلیم شود.
ایران علاوه بر رابطه با ترکیه و عراق در سطح منطقه و روسیه و چین در سطح بین المللی،توانست اتحادیه اروپا را نیز در توافق هسته ای نگهدارد و درخواست جهانی برای نفت ایران فروکش نکرد. این ها عوامل هستند که به ایرانی ها اعتماد به نفس برای مقابله با دور دوم تحریم ها را اعطا می کند.
در کنار برگ های قدرت سیاسی ایران که دلیلی بر امکان پایداری و مقاومت تهران است، ناظران همچنین بر برگ قدرت اقتصادی اشاره می کنند، به این ترتیب که بودجه سال ٢٠١٨ که به میزان زیادی بر درآمدهای نفتی متکی است براساس ٥٥ دلار برای هر بشکه یعنی بسیار کمتر از قیمت واقعی تعیین شده است. همچنین نفت خام ایران جایگاه محکم خود را در بازار ثابت کرده است. واشنگتن خواستار افزایش قمیت ها نیست و همزمان به صفر ساندن نفت را عنوان نبرد خود قرار داده و به محض این که مشخص شد مجبور خواهد شد عقب نشینی کند و سقف هدف ها و انتظارات خود را پایین بیاورد، هشت کشور را از این تحریم ها معاف کرد. با وجود این، ایران به ابزارهای پیشین برای فروش مقادیر زیادی از نفت خام خود از طریق چین و روسیه به دور از توجهات طبق توافق ها میان دو کشور روی آورد. مرحله جدید تحریم ها در حالی صورت می گیرد که تهران در سطح داخلی از مجموعه ای از بحران ها عبور کرده است. به این ترتیب که نقشه برای گسترش دامنه اعتراضات مردمی نسبت به اوضاع معیشتی شکست خورد و همزمان تلاش ها برای شعله ور کردن اتش مشکلات امنیتی و نظامی در مناطق کردستان، بلوچستان و عرب نشین این کشور که نقطه ضعفش به شمار می رود، با شکست مواجه شد. اگرچه اختلافات سیاسی جاری محدود به دولت رئیس جمهور روحانی و مدیریت پرونده اقتصادی و مبارزه با فساد باقی ماند، اما رهبر معظم میانه را گرفت و جریان های سیاسی را از تنش زایی برحذر داشت اما مجبور کردن رئیس جمهور به تغییر تیم اقتصادی اش را برعهده مجلس گذاشت.با این وجود همچنان پرسش های مردم و کارشناسان اقتصادی از دولت و راهبردش در برابر فشارهای خارجی و داخلی در دو موضوع مالی و اقتصادی پابرجا است.
اما توده مردم ایران به نظر نگران هستند با وجود این که تحریم ها همدردی مردمی و سیاسی را به همراه داشته است. نگرانی ها از شدت یافتن بحران های مالی و اقتصادی و بازتاب هایی بیشتر از ماه های گذشته بر بازار دوباره مشاهد می شوند. نگرانی های مردمی به این مسئله بر می گردد که شهروند ایرانی به علت تجربه های پیشین خود متوجه شده است که تحریم ها در قدرت حکومت تاثیرگذار نخواهد بود به اندازه ای که مردم را هدف قرار می دهد و هدف از آن این است که از نظام خشمگین شوند و به علت سختی های اقتصادی رو در روی حکومت قرار گیرند.

پاسخی بگذارید