مسایل غافلگیر کننده در سخنرانی اردوغان چیست؟

عبدالباری عطوان

رای الیوم (انگلستان)


چرا باور داریم وضعیت جسد خاشقجی مهم ترین فصل این سریال عم انگیز است؟ آیا تاخیر در بازگو کردن وقاعیت ها برای فراهم آوردن فرصت جهت بده و بستان بوده است؟ کدام نظریه را در این عرصه محتمل می دانیم؟ پیامدهای احتمالی آن بر آینده ولیعهد عربستان چیست؟
جهان نفس های خود را در انتظار سخنرانی روز سه شنبه رئیس جمهور اردوغان در سینه حبس کرده است زیرا احتمالا مهم ترین قسمت از سریال بلندی در باره حوادث مربوط به ترور روزنامه نگار سعودی، جمال خاشقجی در کنسولگری کشورش در استانبول است. به تاخیر انداختن این سخنرانی با هدف افزایش جوسازی و تشویق بیشتر و باز کردن زمینه برای برخی چانه زنی ها و شاید بده و بستان ها بوده است.
چنانچه یافتن جسد وی اعلام شود حادثه ای تکان دهنده و دستاوردی سریع و محکم برای دستگاه امنیت ترکیه خواهد بود با توجه به این که طبق آخرین روایت رسمی عربستان وی پس از مشاجره با بازرسان در داخل کنسولگری کشته شده است. طبق یکی از اخبار درز کرده توسط ترکیه عملیات خفه کردن وی هشت ثانیه طول کشیده است، در حالی که در اطلاعات دیگری آمده است سر وی با اره قطع شده و برای اطمینان دهی به مسئولان و در راس آن ها شاهزاده بن سلمان به ریاض منتقل شده است که طبق بیشتر منابع وی تصمیم گیرنده در این جنایت بوده است.
دو نظریه درباره چگونگی برخورد رئیس جمهور اردوغان با این بحران وجود دارد که شاید در سخنرانی روز بعد وی بازتاب یابد:
نخست این که وی در افشای حقایق و واقعیت ها قاطعانه برخورد کرده و به پاسخ عربستان و واکنش این کشور بی توجهی می کند زیرا وی شاهزاده بن سلمان و کشور وی را دشمن نخست ترکیه می داند و نمی خواهد وی را طی پنجاه سال آینده بر مسند قدرت ببیند، از اینرو بر زنده نگه داشتن قضیه و پیش رفتن در آن تا براندازی ولی عهد عربستان پافشاری خواهد کرد.
دوم: رئیس جمهور اردوغان تاکید می کند رهبری عملگرا است و در بده و بستان به گونه ای که به نفع کشورش باشد ماهر است و شاید وی از این جنایت برای محقق ساختن بیشترین دستاورد سیاسی و اقتصادی برای کشور خود بهره ببرد، چون وی پیش از این توانسته است برای مثال با ترامپ درباره آزادی کشیش برونسون و پیش از آن با پوتین برای پایان دادن به بحران سرنگونی جنگنده سوخوی روسیه در نزدیکی مرزهای سوریه و ترکیه، به توافق برسد.
دشوار است یکی از این دو نظریه کنار گذاشته شود اگرچه ما و بسیاری، نظریه نخست را بیشتر محتمل می دانیم به این ترتیب که روابط رئیس جمهور اردوغان و کشور پادشاهی عربستان هیچ روزی خوب نبوده است و دو کشور در دو اردگاه متفاوت در مسائل مختلف ایستاده اند با وجود این که درباره سوریه در طول بحران در این کشور توافق داشتند اما روند آستانه و ریاض بایدیگر رقابت داشتند.
محاصره پیرامون کشور پادشاهی عربستان و طناب درو گردن ولیعهد این کشور یعنی شاهزاده بن سلمان تنگ تر می شود و شاید اوج آن پس از سخنرانی روز سه شنبه اردوغان باشد اگرچه باور داشته ایم وی پرده از نهایت و پایان این بحران که جهان را سرگرم کرده برنخواهد داشت بلکه آغاز مرحله جدید و متفاوت و هیجان انگیزتری از این سریال تراژیک بلند خواهد بود که کسالت آور نیست و به دنبال پایانی خواهیم بود که در آن عدالت الهی و قانونی هر دو با هم پیروز شوند.

پاسخی بگذارید