حمایت ضعیف امارات از محمد بن سلمان در مسئله خاشقچی

امارات لیکس

­امارات لیکس در یادداشتی به بررسی مواضع ضعیف امارات در مسئله ناپدید شدن جمال خاشقجی روزنامه نگار عربستانی پرداخت.
نوع موضع گیری سردرگم امارات عربی متحده و محمد بن زاید ولیعهد این کشور درباره جمال خاشقجی پرسش هایی را درخصوص اینکه آیا وی پشت محمد بن سلمان ولیعهد سعودی را خالی خواهد کرد تا ناچار نشود در هزینه آن دربرابر جامعه بین المللی شریک شود، برانگیخته است.
در عربی یک ضرب المثل هست که می گوید: افراد قدرتمند دوستان بسیار و افراد ضعیف دوستان حقیقی دارند. این ضرب المثل اکنون درخصوص موضع ابوظبی درخصوص بحران ناپدید شدن یا ترور خاشقجی برای ریاض صدق می کند.
ناظران شاهد دفاع رسانه ای امارات از سعودی بوده اند و این درحالیست که امارات هیچ گونه موضع رسمی در این خصوص اتخاذ نکرده است. به نظر می رسد این مسئله ناشی از اختلاف محاسبات و ارزیابی های طرفین علیرغم رفتار مشابه آنها علیه فعالان اجتماعی در کشورهایشان است.
نوع واکنش امارات پرسش هایی را در خصوص میزان جدید ائتلاف سعودی و امارات به وجود آورده است. این درحالیست که آنها همواره از دیگر کشورهای منطقه می خواسته اند اتحادشان را الگو قرار دهند.
روابط امارات و سعودی در واقع به علت مشارکت آنها در حمایت از کودتا در مصر و تحریم قطر و حمایت از مقاومت دربرابر انقلاب ها و پشتیبانی از معامله قرن و سازش با اسرائیل تقویت شد. اما اکنون با وقوع بحران خاشقجی روابط این دو کشور در معرض محک جدی قرار گرفته است.
رژیم سعودی تا ۷۲ ساعت پس از ناپدید شدن خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول سکوت پیشه کرده بود. رسانه های امارات و مقامات رسمی این کشور نیز در این مدت سکوت کرده بودند.
محمد بن سلمان در مصاحبه ای که خبرگزاری بلومبرگ با وی انجام داد نقش مهمی در پایان سکوت امارات داشت. رسانه های اماراتی چندین مقاله در تکرار مواضع محمد بن سلمان مبنی بر اینکه خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول نیست منتشر کردند.
پس از آن انور قرقاش وزیر مشاور در امور خارجه امارات موضع رسمی این کشور را اعلام کرد و در توئیتی اظهارات بن سلمان را مورد حمایت قرار داد ولی نامی از خاشقجی نبرد.
قرقاش مدعی شد اظهارات محمد بن سلمان در مصاحبه بلومبرگ صریح و شفاف بوده است. پاسخ های وی قابل اعتماد و آگاهانه و قانع کننده بود…
از سوی دیگرر عبدالخالق عبدالله که گفته می شود مشاور ولیعهد ابوظبی است در صفحه خود در توئیتر نوشت: بن سلمان در مصاحبه بلومبرگ دولت ترکیه را مسئول ناپدید شدن خاشقجی قلمداد کرده است. رسانه های رسمی امارات افزون بر این دو موضع گیری، همواره روایت سعودی را نقل می کردند و روایت ترکیه را زیر سوال می بردند و آن را تکذیب می کردند. آنها قطر و اخوان المسلمین را به دست داشتن در جنگ تبلیغاتی علیه سعودی متهم می کردند.
۲۴ ساعت پس از مصاحبه بلومبرگ با محمد بن سلمان، دستگاه امنیتی ترکیه اعلام کرد که بررسی های اولیه حاکی از قتل خاشقجی و مثله کردن جسد او و انتقال آن به خارج از ساختمان کنسولگری است.
این ارزیابی امنیتی ضمن ایجاد تغییر در روند مسئله، موضع امارات را نیز تغییر داد و این کشور با عقب نشینی از مواضع قبلی اش سکوت پیشه کرد.
اگرچه همچنان روزنامه های اماراتی مقالاتی را درخصوص خاشقجی منتشر می کنند اما شبکه الجزیره و قطر و اخوان المسلمین را هدف حملات خود قرار می دهند. به نظر می رسد ابوظبی تصمیم گرفته است از این زاویه به این بحران بپردازد. زیرا از یک سو طبق رویه سابق خود علیه الجزیره و قطری ها عمل کرده است و از سوی دیگر دستکم برخلاف رویه مورد نظر سعودی اقدامی نکرده است. اماراتی ها در واقع دیگر هیچ گونه موضع گیری از جانب رسانه های رسمی و توئیت کنندگان نظیر انور قرقاش و حمد المزروعی و علی النعیمی و علی بن تمیم و غیره ندارند. فقط ضاحی خلفان به مقایسه عملکرد دستگاه امنیتی دبی در مسئله ترور المبحوح و دستگاه امنیتی ترکیه در مسئله خاشقجی پرداخته و گفته است تا وقتی که جسد خاشقجی پیدا نشده فرض بر زنده بودن اوست. وی این مسئله را نادیده گرفته است که ممکن است جسد خاشقجی دستکم برای مدتی پنهان شده باشد.
در هر صورت ناظران معتقدند موضع ضاحی خلفان نمایش و برای ابراز برتری دستگاه امنیتی دبی است و قصد دفاع از سعودی را ندارد.
این مواضع رسمی و رسانه ای امارات موجب شده است کارشناسان به این جمع بندی برسند که ابوظبی پشت محمد بن سلمان متحد خود را خالی کرده است.
باید اشاره کرد که محمد بن زاید و محمد بن سلمان روابط شخصی عمیقی دارند. رسانه های غربی محمد بن زاید را به عنوان معلم بن سلمان قلمداد می کنند.
طی دو سال گذشته به ویژه پس از بحران خلیج [فارس] روابط ابوظبی و ریاض متحول شد و کمیته عالی مشترک میان این دو کشور تشکیل شد. تشکیل این کمیته از نظر کارشناسان به معنای وجود شکاف میان اعضای شورای همکاری خلیج [فارس] است.
کارشناسان می گویند اگرچه بن سلمان در سیاست سرکوب مخالفان داخلی از ابوظبی تقلید می کند اما این بار دچار بحرانی بین المللی شده است و ابوظبی نیز هزینه این مسئله را بسیار بیشتر از آن می داند که بتواند از محمد بن سلمان حمایت کند…
ابوظبی همچنان گرفتار گزارش اواخر اوت گذشته سازمان ملل متحد است که در آن نام شماری از مقامات سیاسی و نظامی اماراتی به عنوان متهمان ارتکاب به جنایت جنگی در یمن ذکر شده بود. در واقع ابوظبی اکنون نمی خواهد خود را وارد بحران بن سلمان- خاشقجی کند. زیرا به نظر می رسد هزینه بین المللی آن برای سعودی بسیار سنگین است و برای امارات هیچ منفعتی ندارد. این عقبگرد که به اعتقاد برخی کارشناسان به معنای پایان پشتیبانی امارات از ریاض است پرسش هایی را درخصوص جدّیت ائتلاف آنها و میزان و سقف آن مطرح می سازد. کارشناسان همچنین سوال مهمتری را مطرح می کنند: آیا ابوظبی منفعتی در غرق کردن بن سلمان دارد؟
برخی ضمن تائید این مطلب می گویند اگرچه منافع آنها مشترک است اما ابوظبی تلاش می کند خود رئیس منطقه باشد و نه ریاض. سرنگونی خفت بار بن سلمان یا ریاض در چنین مسئله ای به نفع امارات است. زیرا موجب می شود عربستان چندگام به عقب برود.

پاسخی بگذارید