شکست محمد بن سلمان در سیاست خارجی

مائورو ایندلیکاتو

ال جورناله (ایتالیا)

محمد بن سلمان که به عنوان مرد قدرتمند ریاض معرفی شده است اکنون خود را در مقابل بازگشت قدرتمندانۀ دشمنان و رقبایش در درون خاندان سعود می بیند. بازگشتی که حاصل چندین شکست در سیاست خارجی بود و در کنار سایر مسائل ممکن است باعث سقوط صندوق های عربستان گردد.
به قدرت رسیدن وی از سال ٢٠١٥ به نظر قاطعانه می آید. در کشوری که عادت کرده است توسط سالمندان اداره شود و کسانی نیز که به عنوان شاهزادگان موروثی معرفی شده اند کمتر از ٧٠ سال سن ندارند، پیشروی بن سلمانِ جوان بسیار عجیب به نظر می رسد.
تحرکات وی که با حمایت پدرش صورت می گرفت به تدریج در خاندان پادشاهی منحصر به فرد گردیدند. در همان سال ٢٠١٥ اولین ماجراجویی عربستان در خارج از کشور آغاز گردید و آن جنگ یمن بود که البته با شکست مواجه شد. اکنون در حالی که بیش از سه سال از زمان آغاز آن می گذرد هنوز ادامه دارد و ائتلاف تحت رهبری عربستان تلفات مالی و جانی بسیاری متحمل شده است.
بخش دیگر سیاست خارجی مورد درخواست بن سلمان به تشدید بازوی آهنین در مورد ایران مربوط می گردد. رقابت میان این دو کشور به اوج خود رسیده و خودِ جنگ یمن به نظر می رسد یک جنگ نیابتی با هدف تضعیف ایران و متحدانش باشد. در ژوئن سال ٢٠١٧ پس از دیدار ترامپ از ریاض، دولت سعودی همراه با متحدانش در شبه جزیرۀ عرب قطر را تحریم نمودند. اتهام این کشور ادامۀ حمایت از تروریسم بود. در واقع ورای این حرکت، تلاش برای تحمیل خط مشی عربستان در راستای مخالفت با ایران در این منطقه نهفته است. چه بسا که قطر روابطی با تهران دارد و با هم یک چاه نفتی بزرگ میان دو کشور را اداره می کنند. در این مورد نیز بن سلمان با شکست مواجه گردید. زیرا قطر منزوی نمی ماند و از ترکیه کمک و از خودِ آمریکا سلاح دریافت می دارد و روابطش را با روسیه مستحکم می سازد.
در ماه نوامبر مجازات ضدایرانی این شاهزادۀ موروثی بر سر لبنان فرود می آید. نخست وزیر این کشور ناگزیر به استعفا گردید. لیکن اعلام این خبر از سوی ریاض دریافت می شود و نه بیروت. در واقع حریری ناگزیر شد در خاک عربستان بماند.
لیکن این حرکت که بن سلمان خواستار آن شده بود، به نتیجه نمی رسد. برعکس، نه تنها حریری به عنوان نخست وزیر به لبنان بر می گردد بلکه در انتخابات چند ماه پیش شیعیان حزب الله شاهد افزایش تعداد کرسی هایشان شدند. شاید این امر دستکم در حال حاضر شکست نهایی سیاست خارجی بن سلمان را رقم می زند.
در داخل کشور نیز با شکست هایی مواجه شد. از جمله برنامۀ «چشم انداز ٢٠٣٠» که هدفش کاهش وابستگی عربستان به نفت بود. محور این برنامه خصوصی سازی ٥% شرکت آرامکو است که فوری صد میلیارد دلار وارد صندوق های سعودی می کند. لیکن ملک سلمان این پروژه را متوقف ساخت. وی می خواهد ثابت کند که او بر مسند قدرت است.
همه اینها بن سلمان را آسیب پذیر نموده و راه را به روی ضدحملات بالقوۀ دشمنان هموار ساخت.

مترجم: مریم شرکاء

 

پاسخی بگذارید