مثلث هرج و مرج

لورنتزو ویتا

ال جورناله (ایتالیا)


بعد از یک دوره ثبات که طی آن به نظر می رسید جنگ ها متوقف شده باشند، بار دیگر عراق و لیبی دستخوش آشوب می شوند و اکنون هرج و مرج میان شمال آفریقا و خاورمیانه بار دیگر حاکم گردیده است.
طی این سال ها به ویژه پس از آغاز بهارهای عربی در مورد یک چیز یقین داشتیم و آن اینکه برخورداری از آنها غیرممکن بود. هرج و مرج همچنان ادامه دارد و دولت های منطقه ای محکوم به نابودی می باشند. این سرنوشت این بخش از جهان یعنی حد فاصل میان مدیترانه و خلیج فارس است. به نظر نمی رسد که هیچ کشوری رنگ صلح را به خود ببیند.
اما آیا وجه مشترکی میان تمامی پایتخت های این هرج و مرج وجود دارد؟ آری و آن جنگ بلوک هاست که سال هاست از شمال آفریقا تا عراق صورت می گیرد.
جنگی میان بلوک ها یا بهتر بگوییم میان عرصه های نفوذ. لیبی یک نمونۀ کامل به شمار می آید. پس از سال ها هنوز معلوم نیست که چه کسی رهبری سیاسی این کشور را بر عهده خواهد گرفت. حفتر و سراج بر سر رهبری لیبی به نزاع با یکدیگر می پردازند اما هیچ حامی بین المللی قادر نیست غالب گردد به همین دلیل است که خشونت های طرابلس منجر به پیروزی واقعی یک فرقه نگردیده اند. در حالی که طرابلس در آتش می سوخت، در شهر بصره واقع در جنوب عراق خشونت ها گسترش می یافتند و وضعیت خطری بی سابقه ایجاد نمودند. عراق در آشوب به سر می برد و اکنون لرزه بر اندام دولت حیدر عبادی افتاده است. سیاست دولت بغداد و حمایت خارجی ایران و آمریکا در تیررس این اعتراضات قرار دارند. یک طرح محلی به واسطۀ اعتراض مردم علیه وضعیت بهداشت و درآمدهای نفتی که به منطقه نمی رسند، وجود دارد. لیکن عرصه های دیگری نیز هستند که بر سر این کشور به نزاع با یکدیگر می پردازند.
عراق اولین کشوری است که در آن به اصطلاح هلال ماه شیعی امتداد می یابد. به عبارتی هر کس که بغداد را کنترل کند، راهی را که تهران را به مدیترانه متصل می کند نیز کنترل می کند. این هدف نه تنها ایران بلکه آمریکا را نیز که خواستار حضور یک دولت دوست در مرز با ایران است، تشکیل می دهد. اتفاقی نیست که اخیراً اسرائیل نیز شروع به گسترش حملات برق آسای خود به عراق به سبب نفوذ ایران در این کشور نمود.
اما تاکنون کدام کشور برندۀ این جنگ بلوک ها بوده است؟ احتمالاً ایران. البته تا حدودی.
اوضاع در سوریه نیز به نظر می رسد در محاصرۀ شهر ادلب متوقف شده باشد. روسیه و ارتش سوریه به سمت این دژ جهادی در حال پیشروی می باشند. لیکن آن نبرد می تواند سرنوشت نه تنها یک مرحله از جنگ بلکه به طور بالقوه کل جنگ را تعیین کند. اکنون پیروزی ممکن است از آنِ نیروهای روسی و نیز ایرانی که به نظر نمی رسد قصد رفتن از سرزمین سوریه را داشته باشند، گردد. لیکن چنانچه شهر ادلب در کانون جنگ قرار دارد و به نظر می رسد که سرنوشت جنگ به نفع نیروهای اسد باشد، در سایر نقاط سوریه هنوز مشکلاتی وجود دارند که باید حل گردند. به عنوان مثال در شمال شرق کشور که در دست کردها و نیروهای ائتلاف بین الملل است یا جنوب شرق که شورشیان و تعدادی از دنباله های داعش در آن به مقاومت می پردازند. زمانی که قدرت ها بار دیگر شروع به جنگیدن بکنند، خشونت ها مانند بمب ساعتی از سر گرفته خواهند شد.


مترجم: مریم شرکاء

پاسخی بگذارید