هند باید در برابر تحریم های آمریکا به خاطر واردات نفت ایران مقاومت نشان دهد

ساندیپ اونی تان

هند و آمریکا در تاریخ ۶ سپتامبر سال میلادی جاری برابر با ۱۵ شهریور ۱۳۹۷مذاکرات مهم راهبردی دوجانبه ای تحت عنوان گفتگوی «۲ + ۲» میان وزرای خارجه و دفاع دو کشور در دهلی نو خواهند داشت. هدف از این گفتگوها افزایش میزان اعتماد متقابل میان دو کشور است و به طور بالقوه می تواند اولین نشست از سری گفتگوهای سالانه باشد و به طور نوبتی در هر یک از دو کشور برگزار گردد. گفتنی است این گفتگو در آستانه دهمین سالگرد توافق همکاری هسته ای غیرنظامی هند و آمریکا (مورخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۸) برگزار خواهد شد. این اجلاس نه تنها از لحاظ راهبردی و دفاعی مهم است بلکه زمینه را برای همکاری های گسترده تر نیز فراهم خواهد کرد. ترامپ در راهبرد امنیت ملی خود هند را «شریک مهم دفاعی ایالات متحده» معرفی کرد و گسترش همکاری های دفاعی و امنیتی دو کشور و در عین حال تلاش برای لغو کلیه کمک های مالی واشنگتن به پاکستان به ارزش کلی  ۸/۱ میلیارد دلار را وعده داد. اما با این وجود اقدامات عملی رئیس جمهور آمریکا حس ناامیدی را در میان دایره های دولت هند بوجود آورده است. کانوال سیبال  قائم مقام اسبق وزارت خارجه هند، معتقد است: «گفتگوی ۲ + ۲ در حالی برگزار می گردد که فضایی از ابهامات نشات گرفته از سیاست های ترامپ در عرصه امور بین الملل  بوجود آمده و منجر به ناراحتی متحدان و همچنین رقبای آمریکا شده است.»
کلیه این تحولات در سایه قانونی سخت و بی رحمانه با عنوان «قانون مبارزه با رقبای آمریکا از طریق تحریم» یا کاتسا  شکل گرفته است. این قانون که از ماه آوریل سال جاری به اجرا گذاشته شده است، دو شریک راهبردی دهلی نو یعنی روسیه و ایران را که به ترتیب بزرگترین صادرکننده تسلیحات و سومین عرضه کننده بزرگ نفت به هند هستند، مورد هدف قرار داده است. در ماه گذشته کنگره آمریکا اصلاحیه قانون حق اختیار دفاع ملی  را به تصویب رساند که بر مبنای آن رئیس جمهور آمریکا اختیار معافیت تحریم علیه هند را خواهد داشت. اما این معافیت ماهیت موقتی دارد و یک معافیت جامع و قابل اعتماد در هر شرایطی نیست. این شرایط برگ برنده ای را در اختیار آمریکا قرار خواهد تا بتواند به توسط آن امتیازات بیشتر بدست آورد.
سپس بحث واردات نفت ایران به ارزش ۱۰ میلیارد دلار مطرح است. آمریکا خواهان قطع کامل واردات نفت ایران است و دیپلمات ها آن را حرکتی جبری می خوانند . در تحریم قبلی آمریکا که از سال ۲۰۱۲ آغاز شده بود، هند با تبعیت از آن میزان نفت وارداتی خود را به مقدار قابل توجهی کاهش داد. این بار هند قادر به کاهش نیست زیرا متعهد به مشارکت در توسعه بندر چابهار می باشد و این بندر امکان دسترسی هند به افغانستان و آسیای میانه را فراهم می کند. علاوه بر استفاده از دالان بین المللی شمال و جنوب در ایران نیز هزینه حمل و نقل کالا به اروپا را به شدت کاهش می دهد.
موضوع مورد اختلاف دیگر بحث صدور روادید کار H1-B است که دولت ترامپ شرایط صدور و مدت اقامت این روادید را سخت تر نموده و کاهش داده است. در ماه جولای، یک موسسه مردم نهاد در آمریکا اعلام کرد میزان درخواست های مردود صدور روادید کار برای شهروندان هندی ۴۲ درصد افزایش یافته است. همچنین شرایط صدور کارت اقامتی گرین کارت نیز برای اتباع خارجی و علی الخصوص شهروندان هندی دشوار تر شده است.
دومین بحث مورد اختلاف تجاری وضع تعرفه بر واردات آلومینیوم و استیل از هند است و دهلی نو هنوز در مورد واکنش نسبت به این حرکت آمریکا تصمیم نگرفته است. با توجه به اینکه ۲ درصد از آلومینیوم و فولاد وارداتی آمریکا از هند تامین می گردد، امکان معافیت دهلی نو در این زمینه وجود دارد.

مطالبه سوم هند ادامه صادرات بدون عوارض ۳۵۰۰ قلم از کالاها به آمریکا است
آمریکا نیز شکایت های خود را دارد. این کشور خواهان کاهش کسری تراز تجاری با هند است. براساس اداره سرشماری آمریکا، صادرات هند ۸/۲۶ میلیون دلار است در حالی که واردات آن ۵/۱۵ میلیارد دلار در ۶ ماه سال ۲۰۱۸ میلادی بوده است. هند مدعی است مازاد تجاری با آمریکا در حال کاهش یافتن است و با افزایش صادرات نفت و گاز هند و خرید بیشتر تجهیزات دفاعی از آمریکا این رقم ممکن است به صورت ناگهانی کاهش یابد.
هند بزرگترین عرضه کننده داروهای ژنریک به آمریکا است و از طرفی آمریکا می خواهد هند قوانین مرتبط با حقوق مالکیت معنوی را اصلاح کند تا محصولات دارویی آمریکا با حق انحصار تولید بتوانند به راحتی به بازارهای هند معرفی شوند. آمریکا همچنین به پیشنهاد افزایش تعرفه واردات موتورسیکلت هارلی دیویدسون اعتراض کرده است.  همچنین هند و آمریکا بر سر موافقت دهلی نو با واردات برخی از محصولات غذایی آمریکا نیز اختلاف دارند و در این مورد به سازمان تجارت جهانی مراجعه کرده اند.
از دیگر مباحث حائز اهمیت برای هند سرعت پایین پیشبرد برخی از برنامه های تبادل اطلاعات دفاعی میان هند و آمریکا است که در سال ۲۰۱۲ آشتون کارتر وزیر دفاع وقت آمریکا این طرح را با عنوان «ابتکار تبادل فناوری و تجارت دفاعی»  راه اندازی کرد.
همچنین به احتمال زیاد موضوع «مقررات جبران خسارت یا آفست» نیز در این مذاکرات مورد بحث قرار خواهد گرفت. به رغم رشد همکاری های دفاعی دو کشور، شرکت هایی از قبیل بوئینگ، لاکهید مارتین و تکسترون که قراردادهای نظامی با شرکت های هندی بسته اند، پیروی از قوانین آفست هند را دشوار اعلام کرده اند. بر اساس این قوانین، حداقل ۳۰ درصد از هزینه قرارداد باید در بخش صنایع داخلی هند سرمایه گذاری شود. در حالی که شرکت هایی مانند شرکت فرانسوی رافال به خاطر عدم پرداخت آفست، جنجالی سیاسی در هند براه انداخته است. شرکت های آمریکایی خواهان دور زدن قوانین مربوطه هستند. تقریباً کلیه شرکت های [آمریکایی] در هند به خاطر مقررات آفست این کشور با مشکل روبرو شده اند. لاکهید مارتین پیشاپیش یک میلیون دلار جریمه شده است تکسترون پس از جریمه شدن دفاتر خود در هند تعطیل نموده است و بوئینگ در پرداخت آفست برای توافق ۷/۴ میلیارد دلاری هواپیماهای ترابری با مشکل روبرو شده اند.
با این حال نکات مثبتی نیز در این مذاکرات وجود دارد. گفتگوی «۲ + ۲»  که برگزاری آن تاکنون ۲ بار لغو و به تاریخی دیگر موکول شده بود به احتمال زیاد قراردادهای دفاعی متعددی به ارزش ۵ میلیارد دلار و امکان موافقت با امضای دو توافقنامه مطابقت ارتباطی و امنیتی و توافقنامه همکاری و تبادل اولیه اطلاعات   را در پی خواهد داشت.
روابط هند و آمریکا در حوزه دفاعی با سرعت زیادی گسترش یافته است. تمرینات نظامی هند و آمریکا بیش از تمرینات این دو کشور با سایر کشورهای جهان است. دو کشور امسال اولین رزمایش گسترده مشترک در هر سه قوه را برگزار خواهند کرد و پس از آن تمرینات ضد تروریستی نیروهای دفاعی دو کشور نیز در سال آینده برگزار خواهد شد. در بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۸ میلادی هند تجهیزات نظامی متعددی به ارزش کلی ۱۵ میلیارد دلار اعم از بالگرد، توپ، خمپاره، موشک از آمریکا خرید. آمریکا با استفاده از سیاست هویج و چماق پیشاپیش توافق تجاری جدیدی با مکزیک امضاء کرده است و در حال بازسازی و اصلاح مناسبات تجاری با چین، کانادا و اتحادیه اروپا است. مذاکرات «۲ + ۲» ممکن است توجه خود را به موضوعات راهبردی و دفاعی معطوف کند اما عاری از بررسی مباحث مرتبط با مقوله تجارت نخواهد بود. آجی ساهای مدیر عامل انجمن صادرکنندگان هندی  می گوید: مهمترین موضوع تجاری در این گفتگوها موضع آمریکا در قبال ایران است.
سال گذشته ایالات متحده با استفاده از قانون ۲۰۱۷ مجوز دفاعی ملی، هند را شریک دفاعی بزرگ خود اعلام کرد. در اول اگوست سال جاری دولت ترامپ نام هند را به فهرست مجوز تجاری راهبردی -۱  افزود. این بدان معنی است که هند می تواند فناوری های پیشرفته نهایی آمریکا را خریداری کند. همچنین هند برای صادرات فناوری های دو منظوره دفاعی و فضایی به کشورهای ثالث، نیاز به اخذ پروانه و مجوز مجزایی ندارد. هفته گذشته وزارت دفاع هند با خرید ۲۴ فروند بالگرد چند منظوره MH-60R به ارزش ۸/۱ میلیارد دلار از آمریکا موافقت کرد. این بالگردها قادر به فرود بر ناوهای جنگی هستند و هند می تواند با استفاده از آن بخشی از مشکلات ناشی از کمبود بالگرد در ناوگان نیروی دریایی را رفع کند. از دیگر معاملات مهم دفاعی که آمریکا با امضای آن موافقت کرده است فروش پهپادهای  مدل MQ-9 از دسته HALE است. این پهپاد ها قادر به پرواز در ارتفاع ۴۰ هزار پایی است که این میزان ارتفاع تقریباً دو برابر پهپادهای موجود نیروی دریایی هند و ساخت اسرائیل است.

وقفه در همکاری های نظامی در منطقه هند و پاسیفیک
در تاریخ ۳۰ مه، آمریکا رسماً نام فرماندهی خود در حوزه اقیانوس اطلس را که دفتر مرکزی آن در هاوایی قرار دارد به فرماندهی حوزه هند و پاسیفیک تغییر داد. بگفته پومپئو این قدیمی ترین و بزرگترین فرماندهی آمریکا است که مناطق سواحل غربی آمریکا تا سواحل غربی هند را پوشش می دهد. آمریکا در این منطقه نه تنها اهداف جغرافیایی سیاسی دارد بلکه خواهان همکاری های بیشتر اقتصادی با کشورهای آن است. یکی از عوامل اصلی این هدف نفوذ حیرت انگیز و قدرت نمایی چین در منطقه و به خصوص در دریای جنوب چین است.
واشنگتن مشخصاً به هند به عنوان وزنه ای برای ایجاد توازن در برابر رشد فزاینده نفوذ چین  و متحدی مهم در اتحاد چهارجانبه (آمریکا، ژاپن، استرالیا و هند) می نگرد. اما هند که مرزی مشترک به طول ۴۴۰۰ کیلومتر با چین دارد مایل به تحریک کردن پکن نیست. هند نسبت به طرح «ابتکار کمربند و جاده» چین که از منطقه تحت مناقشه کشمیر عبور می کند، همچنان مخالفت نشان می دهد. با این حال همکاری های صمیمی دهلی با اتحاد چهارجانبه محتاطانه بوده است تا منجر به نارضایتی رهبران چینی نگردد. دهلی نو با حضور استرالیا در رزمایش سالیانه «مالابار» در سال ۲۰۱۸ (که آمریکا و ژاپن نیز در آن شرکت کردند) مخالفت کرد. نکته قابل توجه زمان اعلام این مخالفت یعنی فوراً پس از اجلاس غیر رسمی سران هند و چین (دیدار مودی و شی جین پینگ) در شهر ووهان در ماه آوریل سال جاری بود.
در ماه پس از آن یعنی در ماه مه مودی جلسه غیر رسمی دیگری با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه داشت که اشاره ای تلویحی به عدم تشکیل ائتلافی علیه پکن و مسکو بود.
اما مشارکت هند در رزمایش مشترک ارتش ۸ کشور از اعضای سازمان همکاری های شانگهای  از جمله سه کشور چین، روسیه و پاکستان تحت عنوان «ماموریت تمرین صلح»    در منطقه چِبارکل در روسیه، مهمترین حرکت دهلی نو در حفظ توازن دیپلماتیک به شمار می رود. هر سه کشور نامبرده دلیلی برای همکاری علیه آمریکا دارند. سیبال معتقد است: «ووهان تنها قسمتی از تلاش ها برای مدیریت این رویکردهای ضد و نقیض است. مناسبات میان هند، آمریکا، ژاپن و استرالیا به شکل دوجانبه و سه جانبه پیشرفت نموده است و اکنون به چهارجانبه حرکت خواهد کرد. با توجه به چالش های چین تا زمانیکه منافع این چهار کشور با یکدیگر مطابقت داشته باشد مفهوم [عبارت اتحاد] چهارجانبه اهمیت خواهد داشت.» مسلم است که برای پیشبرد همکاری در این منطقه بیش از دو بازیگر باید همکاری کنند.
درست پیش از برگزاری مذاکرات، دولت هند تاکید کرده است سوالات مبتنی بر فعالیت تحت هرگونه فشار از سوی آمریکا در خصوص واردات انرژی از ایران مطرح نمی باشد. یکی از مسئولین در این زمینه می گوید: امیدواریم آمریکا روابط راهبردی خود [با هند] را فراموش نکند. ایالات متحده باید در مورد معافیت هند از تحریم های نظامی تصمیم بگیرد. از طرفی با سقوط اخیر ارزش روپیه در برابر دلار و افزایش بی سابقه قیمت سوخت اعم از بنزین و گازوئیل، برخی معتقدند هند باید در برابر مطالبات یکجانبه آمریکا ایستادگی نشان دهد. سردبیر روزنامه هندوستان تایمز در مقاله بر این باور است که ترامپ اخیراً خروج قریب الوقوع آمریکا از سازمان تجارت جهانی را نیز اعلام کرده است. هند باید در برابر تحریم های آمریکا به خاطر واردات نفت ایران مقاومت نشان دهد.

فهرست منابع:
۱٫    “Two to tango” by Sandeep Unnithan, India Today Weekly Magazine, 10th September ’۱۸, Pg 36
۲٫    “Averting a Trade War” by Joe C. Mathew India Today Weekly Magazine, 10th September ’۱۸, Pg 40
۳٫    “Don’t Surrender Iran cushion against oil shock” Hindustan Times Newspaper, 3rd September ‘۱۸
۴٫    “Upset Over Offests: India, US to Fix Old Problem to Take Ties to New Heights”, The Economic Times 4th September ’۱۸ Pg 4.
۵٫    “Ahead of 2+2, India asks Us to do the math” The Times of India, 5th September ’۱۸, Pg 13.

 

پاسخی بگذارید