تاریخ: ۱۳:۳۷ :: ۱۳۹۷/۰۳/۲۱
یک سال پس از بحران  

علی بن حمد السلیطی
سفیر دولت قطر در ایرانروزهای اخیر مصادف است با نخستین سالگرد محاصره قطر از سوی عربستان سعودی، امارات، بحرین و مصر در اقدامی که ناقض اصول همجواری بوده و به‌ عنوان سابقه‌ای خطرناک در روابط بین‌الملل به‌شمار می‌آید و با روابط برادرانه و دینی و مشارکت در بسیاری از سازمان‌ها وتوافق‌ها و تعهدات بین‌المللی و منطقه‌ای، تعارض دارد.
این محاصره نامشروع با حمله سایبری به سایت خبرگزاری قطر (قنا) و در پی آن انتشار اظهارات جعلی منسوب به شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر آغاز شد. اظهاراتی که کشورهای محاصره‌کننده در حمله علیه قطر به آن استناد کردند. اقدامی که بخشی از یک نقشه باهدف تأثیرگذاری اقتصادی و اجتماعی علیه دولت قطر بود. این کشورها تلاش کردند از طریق اعمال فشار و دیکته کردن خواسته‌هایی که ملت قطر آنها را نمی‌پذیرد به نقض حاکمیت ملی و به زانو درآوردن قطر اقدام کنند.
در این زمینه باید اشاره کرد که دولت قطر بارها آمادگی خود را برای انجام گفت‌وگو بدون پیش شرط بر پایه احترام متقابل وعقلانیت با کشورهای محاصره‌کننده اعلام کرده است. کشورهای محاصره‌کننده از دلایل و انگیزه‌های پشت پرده حمله خود علیه دولت قطر سخنی به میان نیاورده‌اند و رسانه‌های آنها نیز تهمت و افترا و ادعاهایی را بدون هیچ مستندی تکرار و با رگباری از دروغ حقیقت را پنهان می‌کنند و این موضوع شک و تردیدها را درباره انگیزه‌های واقعی محاصره بر‌می‌انگیزد.
قابل توجه است که این چهار کشور، محاصره خود را از یک سال گذشته و بدون ارائه دلایل در اثبات اتهامات ادعایی خود علیه دولت قطر ادامه می‌دهند و این در حالی است که آنها وعده داده بودند این دلایل را مطرح کنند که البته به‌نظر می‌رسد که چنین دلایلی اصلاً وجود نداشته باشند.
در مقابل، جامعه بین‌المللی شاهد بسیاری از دلایل و حقایقی است که تلاش‌های قطر در مقابله با همه انواع افراط‌‌‌گرایی و تروریسم، مشارکت جدی در تلاش‌های بین‌المللی برای خشکاندن منابع تروریسم و مبارزه با ریشه‌های آن و فعالیت در جهت تحقق امنیت و ثبات همه ملت‌های جهان را ثابت می‌کند.
دولت قطر توانست از پیامدهای سیاسی- اقتصادی این محاصره عبور کند و در سطح سیاسی تلاش کرد روابط با جامعه بین‌المللی و رایزنی‌های مستمر با همپیمانان و کشورهای دوست تأثیرگذار در تصمیم‌سازی جهانی را تقویت کند. دولت قطر همچنین توانست موضع  عادلانه و متوازن خود را در مقابل محاصره  ثابت کند و نقشه‌های آسیب زننده به حاکمیت خود را در محافل عربی و اسلامی و بین‌المللی خنثی کند، البته همزمان قطر به نقش تأثیرگذار و فعال خود در حمایت از قضایای عربی و اسلامی و در رأس آنها فلسطین و تلاش برای کاهش تنش‌ها در منطقه خاورمیانه ادامه می‌دهد.
قطر در سطح اقتصادی نیز اقتصاد و برنامه‌های توسعه خود را با هوشمندی بالا مدیریت می‌کند و همچنان با استفاده از مسیرهای دریایی و هوایی جایگزین مسیرهای بسته شده توسط کشورهای محاصره کننده، روابط تجاری با جهان را ادامه می‌دهد.
دولت قطر توانست محاصره را به نیروی محرکه برای تحقق رکوردهایی در زمینه دستاوردها و طرح‌های توسعه و حمایت از بخش صنعت و خودکفایی و ایجاد محیط سرمایه‌گذاری پیشرفته و ارائه مشوق‌ها به بخش‌ خصوصی برای حمایت از صنایع داخلی و افزایش تولید تبدیل کند، این اقدامات با هدف فراهم کردن انواع کالاها در بازارهای داخلی صورت می‌گیرد. دولت قطر همزمان طرح‌های زیربنایی برای میزبانی جام جهانی ۲۰۲۲ را نیز اجرا می‌کند.
با‌ وجود محاصره کنونی، دولت قطر نقش بشردوستانه و متمایز خود در کمک‌رسانی به مردم آسیب دیده در سراسر جهان را ادامه می‌دهد و در این میان قاره‌های آفریقا و آسیا و منطقه خاورمیانه بیشترین بهره ‌را از کمک‌های قطر به پروژه‌های زیربنایی و آموزشی در سطح جهان برده‌اند.
پیامدهای انسانی محاصره
از آنجایی که هر بحران سیاسی لزوماً با آسیب به شهروندان- صرفنظر از وابستگی‌های سیاسی، نژادی و مذهبی آنها- همراه است، نقض حقوق انسانی در طول یک سال محاصره، نقطه سیاهی در ذهن ملت قطر و ملت‌های منطقه به جا گذاشته است. در این میان، به‌دلیل ایجاد موانع بزرگی در مقابل شهروندان قطری، آنها از انجام مناسک حج و عمره در عربستان سعودی محروم شده‌اند. این اقدام به روشنی بیانگر سیاسی کردن این مراسم دینی مقدس از سوی مقامات سعودی است.
از جنبه اجتماعی نیز شاهد وقوع یک تراژدی از نوع دیگر هستیم. از آغاز محاصره هزاران نفر از خانواده‌ها و شهروندان کشورهای شورای همکاری در رنج و اندوه ناشی از جدایی عزیزانشان فرورفته‌اند، این موضوع ناشی از ممانعت کشورهای محاصره‌کننده از ورود شهروندان قطری به این کشورها و جلوگیری از سفر اتباع خود به قطر است. موضوعی است که شکاف بزرگی را در بافت اجتماعی کشورهای شورای همکاری پدید آورده است، آنهایی که نسبت به ماهیت زندگی در این منطقه آگاهی دارند، به اهمیت روابط خانوادگی در آن بخوبی واقفند.
پیامدهای انسانی محاصره حتی دانشجویان و کارمندان هر دو طرف را تحت تأثیر قرار داده است، به گونه‌ای که صدها نفر از دانشجویان ناچار به ترک تحصیل شده و هزاران کارمند شغل خود را از دست داده‌اند و به‌ دلیل تصمیمات ظالمانه دولت‌های محاصره‌کننده مجبور به بازگشت به کشورهای خود شدند. موضوعی که انتقاد بسیاری از نهادهای مدافع حقوق بشر در سراسر جهان را در پی داشته است.
این تصمیمات کشورهای محاصره‌کننده با واکنش عاقلانه، حکیمانه و متین دولت قطر رو‌به‌رو شد. چنانکه قطر نه تنها دست به اقدام متقابل علیه شهروندان کشورهای محاصره‌کننده نزد، بلکه با گشودن درهای خود به روی شهروندان کشورهای عضو شورای همکاری، پذیرای ورود این شهروندان با هدف دیدار، کار، تحصیل و اقامت بوده است.
پیامدهای انسانی محاصره دولت قطر، جنبه روشن همکاری‌های سازنده و برادرانه میان کشورهای همسایه و دوست را برجسته ساخت. در این میان جمهوری اسلامی ایران در ارائه دست یاری و کمک‌رسانی به دولت قطر پیشگام بود و سعی در کاستن از اثرات منفی محاصره بر شهروندان قطری داشت. در این راستا جمهوری اسلامی، حریم هوایی خود را در برابر هواپیماهای قطری گشود و برای جبران قطع ناگهانی صدور کالا از سوی چهار کشور محاصره‌کننده، مبادرت به ارسال فوری محصولات غذایی کرد. همچنین معبری برای انتقال محصولات بسیاری از کشورها به سوی دولت قطر بود، مواضعی که با قدردانی کامل دولت و ملت قطر روبه‌رو شد.
یک سال تمام از محاصره دولت قطر گذشته و مردم قطر اقدامات عربستان سعودی، امارات، مصر و بحرین در حق کشورمان را فراموش نخواهند کرد. کما اینکه دولت‌ها و ملت‌هایی را که در این بحران کنار ما ایستاده‌اند  از یاد نخواهیم برد. به همگان تأکید می‌کنیم که دولت قطر پس از محاصره و به لطف سیاست‌های تحت رهبری شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر و با تلاش‌های جناب شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه و ایمان و وحدت ملت قطر در حمایت از رهبری خود، به لحاظ سیاسی و اقتصادی قوی‌تر شده است.

/روزنامه ایران

پاسخی بگذارید