تاریخ: ۹:۵۰ :: ۱۳۹۷/۰۲/۱۸
سه «سورپرایز» تهران در صورت خروج آمریکا از برجام

د. عصام نعمان

القدس العربی (انگلستان)

ترامپ به نحوی رفتار می کند که گویا نویسنده یک ‏داستان هیجانی و ترسناک است که قصد ندارد با ‏مخاطبان صریح باشد. مشاوران امنیتی اش او را تایید ‏می کنند: برخی خروج از برجام را قطعی می دانند و ‏عده ای دیگر می گویند هنوز تصمیم قاطعی گرفته نشده ‏است.‏

دو سوال مهم است که این روزها در تمام جهان مطرح ‏بوده و موجب نگرانی شده است:‏
آیا ترامپ از توافق خارج می شود؟
در این صورت عکس العمل ایران چه خواهد بود؟

ترامپ به نحوی رفتار می کند که گویا نویسنده یک ‏داستان هیجانی و ترسناک است که قصد ندارد با ‏مخاطبان صریح باشد. مشاوران امنیتی اش او را تایید ‏می کنند. برخی خروج از برجام را قطعی می دانند و ‏عده ای دیگر می گویند هنوز تصمیم قاطعی گرفته نشده ‏است.‏

مسئولان ایران نیز در پاسخ می گویند در صورت نقض ‏برجام، به سرعت از آن خارج می شوند و در این میان، ‏ظریف از دیگران صریح تر سخن می گوید: «ما هرگز در ‏مورد توافقی که اجرا کرده ایم مذاکره نمی کنیم».‏

در این جا بر آنیم تا برخی مواضع احتمالی که ممکن ‏است توسط ترامپ و مقامات ایرانی اتحاذ شوند را ‏مطرح می کنیم:‏

رئیس جمهور آمریکا ممکن است یکی از این سه موضع ‏را انتخاب کند:

– از خروج از توافق چشم پوشی کند تا ‏رضایت هم پیمانان اروپایی اش را به دست آورد، ‏بویژه فرانسه، انگلیس و آلمان.‏

‏- بی آنکه خروج از توافق را اعلام کند، با تعلیق ‏تحریمهای ایران مخالفت نماید و در ادامه در مورد ‏تعدیل در برخی احکام توافق هسته ای صحبت کند.‏

‏- ترامپ می تواند همزمان با خروج از برجام، ‏تحریمهای جدیدی را نیز اعلام کند.‏

در برابر این احتمالات، ممکن است ایران به این نحو ‏پاسخ آمریکا را بدهد:‏
‏- ممکن است از تهدید ترامپ در مورد کناره گیری از ‏توافق هسته ای استقبال کند، که البته این احتمال ‏بسیار بعید است.‏
‏- تصمیم ترامپ در مورد مخالفت با تعلیق تحریمها را ‏محکوم کند و تحریمهای تازه را تقبیح نماید.‏
‏- تصمیم ترامپ در مورد خروج از برجام را محکوم کرده ‏و به یک استراتژی کامل برای مقابله با نقشه آمریکا ‏در مورد آتش افروزی علیه تهران در سوریه اشاره ‏کند.‏

در این میان، نتانیاهو طبیعتا خروج ترامپ از برجام ‏به همراه تکیه بر افزایش تحریمها علیه ایران را ‏خواستار است تا در ادامه جنگ نرمی ضد ایران شکل ‏بگیرد. نخست وزیر اسرائیل در پی آن است که ‏استراتژی جدید ترامپ در بردارنده این سه امور ‏باشد:‏

اول: دادن توانایی به اسرائیل در جهت ممانعت از نفوذ بیشتر ایران در سوریه و ‏جلب حمایت آمریکا برای به حاشیه بردن روسیه.‏
دوم: حمایت آمریکا و اروپا از اسرائیل در دو بعد ‏سیاسی و نظامی با هدف مقابله با حزب الله در داخل ‏لبنان و جلوگیری از دخالت آن در سوریه.‏
سوم: ورود جدی به نقشه استراتژیکی که هدف آن تقسیم ‏سوریه به قبایل و طایفه ها باشد و در ادامه، بر هم ‏زدن وحدت اراضی این کشور عربی.‏

در مورد ایران چطور؟

صحبتهای منسوب به مسئولان سیاسی و نظامی ایران نشان ‏می دهد تهران مصمم است در سه زمینه سستی نکند:‏
– ضرورت حمایت قدرتمند و پیوسته از حزب الله و نیروهای ‏مقاومت فلسطین در مقابله با اسرائیل.‏
– ضرورت حفظ نقش ایرانی در ‏سوریه، برای حمایت از مقابله تروریسم.‏
– ضرورت عدم مذاکره دوباره در مورد توافق هسته ای، و ‏اصرار بر بازگشت به غنی سازی صد در صدی اورانیوم ‏در صورت از بین رفتن برجام.‏

به عقیده من، حاکمان ایرانی تنها بر این موارد ‏تکیه نمی کنند و در اندیشه سه نقشه استراتژیک دیگر ‏نیز هستند:‏
اول: استفاده از گزینه غنی سازی اورانیوم بعنوان یک ‏عامل بازدارنده و حرکت تاکتیکی برای تامین میزان ‏قوایی در برابر اسرائیل و هم پیمانانش.‏
دوم: ایجاد یک جبهه بازدارنده استراتژیک در منطقه، ‏متشکل از ایران، عراق، سوریه، و نیروهای مقاومت در ‏لبنان و فلسطین و اعلام اینکه هر گونه تجاوزی به هر ‏یک از این کشورها به منزله تجاوز به همه آنهاست و ‏اسرائیل دشمن مرکزی این دولتها محسوب می شود.‏
سوم: برنامه ریزی برای به راه انداختن جنگی نرم ‏علیه دولتها و سازمانهایی که اسرائیل و آمریکا از ‏آنها بعنوان ابزاری برای رسیدن به اهداف خود ‏استفاده می کنند.‏

همه آنچه گذشت باید در چارچوب مبدأ انسانی، قانونی ‏و بین المللی «دفاع مشروع از خود» باشد.‏

آیا می توان گزینه دیگری متصور بود؟

مترجم: مریم نصراللهی

پاسخی بگذارید