گفتگوی فیگارو با کریم پاکزاد پژوهشگر موسسه روابط بین المللی و راهبردی و کارشناس مسایل افغانستان
تاریخ: ۱۳:۲۵ :: ۱۳۹۶/۱۲/۲۱
طالبان در مقایسه با گذشته قدرتمندتر نیز شده است

ژولین لیکور

فیگارو (فرانسه)


زندگی روزمره مردم افغانستان با حملات خونین همراه شده است. کریم پاکزاد، پژوهشگر موسسه روابط بین المللی و راهبردی و کارشناس مسایل افغانستان معتقد است که شیوه های طالبان به علت رقابت ناشی از داعش افراطی تر شده است.
برای مدت مدیدی، طالبان عادت داشتند نبردهای خود را در طول زمستان متوقف کنند و «حمله بهار» مرسوم را بین مارس و آوریل آغاز کنند. آیا این مورد هنوز هم امسال وجود خواهد داشت؟
کریم پاکزاد: در برخی مناطق افغانستان زمستان سخت است. در این مناطق برف بسیار زیادی می بارد. زمانی که نفوذ طالبان در این مناطق محدود شده بود، از نظر آنها نادیده گرفتن عوامل طبیعی ناممکن بود و در نتیجه آن ها برای حمله نظامی می بایست منتظر روزهای خوب می ماندند. به تعویق افتادن حملات تا فصل بهار، دیگر روی نداده است: طالبان به طور قابل توجهی تقویت شد. اکنون آنها ٤٠ درصد از سرزمین افغانستان را کنترل می کنند و در چندین نهاد، گاهی به طور مستقل اقدام می کنند و فراتر از فقط قوم پشتون که به طور سنتی گروه آنها را تشکیل می دهند، نیرو جذب می کنند. آنها قادرند حملاتی را در هر زمانی از سال آغاز کنند.
اکنون طالبان بسیار قدرتمندتر از هفده سال پیش شده است. در مقایسه با اوایل مداخله آمریکا که از کابل بیرون رانده شدند و به پناهگاه های خود بازگشتند و حتی غربی ها در همان زمان توضیح دادند که کابل امن ترین شهر جهان بود. اکنون به علت حملات، ساکنان پایتخت هر بار که بیرون می روند، نمی دانند زنده به خانه هایشان باز خواهند گشت یا نه.
علاوه بر افزایش حملات در طول سال، شیوه های طالبان تغییر کرده است. چند سال پیش آنها نیروهای مسلح خارجی یا مواضع دولت افغانستان را هدف قرار می دادند. اکنون حملات آنها باعث کشته شدن صدها غیرنظامی شده است. آیا باید نفوذ داعش را در آن جا در نظر گرفت؟
در سال های اخیر داعش در افغانستان مستقر شده است. استقرار آنها به دسامبر ٢٠١٤ برمی گردد و حمله آنها در واقع در سال ٢٠١٥ آغاز شد. رقابت بین دو گروه وجود دارد. نبردهای شدیدی بین آنها وجود داشت. زمانی که داعش سر طالبان را می برید، طالبان نیز همین کار را می کرد و آنها را در کنار جاده قرار می داد. رقابت، طالبان را که اکنون دیگر نگران تلفات غیرنظامیان نیست، تندروتر کرده است و گاهی به سختی می توان عامل حملات را تشخیص داد.
با وجود این، همواره تفاوت مهمی بین آن دو وجود دارد. اگرچه طالبان افراطیون مذهبی هستند، اما مبارزه آنها شامل بعد ملی گرایی نیز می شود: از نظر آنها مبارزه با تهاجم خارجی مطرح است. برعکس راهبرد داعش بین المللی است. این گروه نمی خواهد در کشوری مستقر شود که آن را پشت جبهه حمله به مناطق دیگر جهان قرار می دهد. هدف آن دامن زدن به جنگ داخلی بین مذهبی و بین قومی است. بنا بر این مساجد و عبادتگاه های شیعه را هدف قرار می دهد.
کنفرانس صلح که هفته گذشته در کابل برگزار شده بود، حدود بیست کشور و سازمان های بین المللی را گرد هم آورد. اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان، پیشنهاد کرد که طالبان را به عنوان نیروی سیاسی به رسمیت بشناسد و در ازای آن طالبان قانون اساسی را به رسمیت بشناسند. این پیشنهاد که بی قید و شرط بود، رد شد. آیا این کنفرانس فایده ای نداشت؟
این کنفرانس به کشورهای شرکت کننده امکان داد تا درباره مجموعه مشکلات گفتگو کنند. اما این کنفرانس در زمان به نسبت حساسی برای دولت افغانستان برگزار شد. در برابر طالبان که بیشتر از همیشه فعال هستند، سخت گیری اعلام شده بود: دیگر صلح با دشمن وجود ندارد، صلح در میدان های نبرد جستجو می شود. فقط به مناسبت کنفرانس، لازم بود مسایلی اعلام شود. رئیس جمهور تظاهر به ارائه پیشنهاد به طالبان کرد. طالبان که تقریباً نصف کشور را کنترل می کنند و حکومت کابل را به رسمیت نمی شناسد و نمی خواهد با آمریکایی ها گفتگو کند، نمی تواند با این پیشنهاد تسلیم شود.
در نهایت کار افغانستان به کجا خواهد کشید؟
کشور افغانستان در بن بست نظامی است. هیچ طرفی نتوانسته بر طرف دیگر پیروز شود. دولت قادر نیست امنیت را به ویژه در خیابان های کابل تأمین کند. طالبان فقط توانسته است شهرهای کوچک و نه شهرهای بزرگ را کنترل کند. این دو طرف باید از طریق گفتگو با یکدیگر به درگیری ها پایان دهند. هنوز زمان لازم است که روزی دو طرف یکدیگر را به رسمیت بشناسند.

پاسخی بگذارید