مدیریت بندر در ایران و قرار داد با کشورهای حوزه اقیانوس هند
شتاب هندوستان در تامین پایگاه در اقیانوس

موری هیروشی

سانکی (ژاپن)

سال جاری هندوستان در تامین پایگاه در اقیانوس هند شتاب به خرج داده است. هندوستان با بستن قرارداد با کشورهای مختلف بخش غربی اقیانوس هند از جمله ایران و عمان از حق بهره برداری از بنادر این کشورها برخوردار شده است. آنچه که باید در این میان مدنظر داشت این است که چین با اعلام «‌ یک کمربند یک جاده » طرح جدید ساختار اقتصادی جاده ابریشم ، توسعه غرب اقیانوس هند را مدنظر دارد. بدین ترتیب می توانیم بگوییم که در آینده رقابت میان چین و هندوستان در تامین پایگاه و همچنین در دست گرفتن ابتکار عمل در اقیانوس هند تشدید خواهد شد.
نارندرا مودی ، نخست وزیر هندوستان ، روز هفدهم ماه جاری با [ آقای ]‌ روحانی ، رییس جمهور ایران ، در دهلی نو دیدار و با اشاره به اینکه:« می خواهیم همکاری با ایران را تقویت کنیم و همچنین می خواهیم از ایران به جهت اجازه سرمایه گذاری در بندر چابهار قدردانی کنیم. »‌ از ساخت بندر در چابهار واقع در شرق ایران استقبال کرد. همچنین میان ایران و هندوستان در خصوص مدیریت بندر هم قرار داد امضاء و بر اساس این قرار داد ، با واگذاری مدیریت به هندوستان برای بخشی از بندر چابهار و برای مدت یک سال و نیم توافق شده است. افزون بر این گفته می شود ، پس از اتمام قرار داد هم ممکن است که این قرار داد تمدید گردد.
بندر چابهار ماه دسامبر سال گذشته با سرمایه گذاری پانصد میلیون دلاری هندوستان ( حدود پنجاه و سه میلیارد ین ) توسعه پیدا کرده است و رامش چوپرا ، منتقد سیاسی هندوستان ، در ارزیابی در همین راستا خاطرنشان کرد:« بندر چابهار پایگاه مهمی است که بر راهبرد دریایی هندوستان تاثیر خواهد گذاشت. » چرا که در بخش جنوب غربی پاکستان و تنها حدود صد و پنجاه کیلومتری شرق چین، بندر گوادر که چین از امتیاز بهره برداری توسعه آن برخوردار است ، واقع شده است. دستیابی این بار هندوستان به مدیریت بندر چابهار در واقع بدین مفهوم است که هندوستان علاوه بر برخورداری از امتیاز مسیر توزیع به سوی آسیای مرکزی از طریق ایران ، می تواند طرح چینی « یک کمربند یک جاده » را هم مهار کند.
هندوستان همچنین قصد دارد یک پایگاه نظامی هم تاسیس کند. هندوستان روز بیست و هفتم ماه گذشته توافقنامه ای با مجمع الجزایر سشیل در خصوص احداث پایگاه نظامی در این کشور امضاء کرد. بر اساس این توافق ارتش هندوستان قادر خواهد بود برای مدت بیست سال در مجمع الجزایر سشیل پایگاه داشته باشد. افزون بر این ، هندوستان ماه فوریه سال جاری با عمان توافقنامه ای در خصوص تردد ناو رزمی نیروی دریایی هندوستان در بندر « دقم »‌ واقع در شرق عمان امضاء کرده است. روزنامه ایندین اکسپرس ، روزنامه انگلیسی زبان هندوستان ، در همین راستا با اشاره به اینکه:« بندر گوادر پاکستان در موقعیتی واقع شده است که در حوزه دید قرار دارد » بر اهمیت راهبردی قرار داد با عمان تاکید کرده است. اما با این حال ، چین هم امتیاز توسعه بندر « دقم » را در دست دارد و به همین جهت هم اکنون از اینکه تحقق تردد ناو رزمی هندوستان با بندر نامبرده ،‌ به آسانی تحقق یابد ، در پرده ای از ابهام قرار دارد.
چین به منظور دستیابی به هژمونی در اقیانوس هند ، در ابتدا حق مدیریت چهل ساله بندر گوادر را در ماه نوامبر سال ٢٠١٥ میلادی بدست آورده و سپس ماه دسامبر سال گذشته امتیاز بهره برداری از بندر « هامبانتوتا » واقع در جنوب سریلانکا را کسب کرده است. چین همچنین ماه اوت سال گذشته نخستین پایگاه خارج از کشور ارتش آزادیبخش خلق چین را در « جیبوتی » واقع در شرق آفریقا احداث کرده است.
بیبکو میشولا ، محقق ارشد روابط بین الملل در حوزه اقیانوس هند ، در مصاحبه با روزنامه سانکی خاطرنشان کرد:« چنانچه امنیت ترافیک دریایی را در نظر بگیریم ، می توانیم بگوییم رویکرد هندوستان در تامین پایگاه راهبرد ضروری برای مقابله با چین به شمار می آید. » محقق ارشد روابط بین الملل در حوزه اقیانوس هند همچنین اظهار داشت:« اما با این حال ، هندوستان نباید از رویکرد چین دایر بر گسترش هژمونی مستبدانه الگو بر دارد ، بلکه باید در تامین اعتماد مردم محلی تلاش کند. »‌

 

پاسخی بگذارید