قصد عراق برای پیوستن به ائتلاف روسیه ، ترکیه و ایران

ایگور سوبوتین

نزاویسمایا گازتا (روسیه)


شرکت کنندگان در فرایند آستانه ، درخواست بغداد برای پیوستن به مذاکرات را بررسی می کنند.
دولت عراق خواهان پیوستن به ” قالب آستانه ” مربوط به فرایند صلح در سوریه شده است. ماکسیم ماکسیموف ، سفیر روسیه در بغداد ، این خبر را اعلام کرده است. در حال حاضر، درخواست مقامات عراقی در مرحله بحث و بررسی توسط سه کشور ضامن برقراری صلح در سوریه – روسیه ، ترکیه و ایران – قرار دارد. کارشناسان اشاره می کنند: بغداد قصد دارد در مناقشات منطقه ای ایفاگر نقش میانجی شود.
رئیس هیات دیپلماسی روسیه در تفسیری از مسئله پیوستن بغداد به فرایند آستانه ، به اینترفاکس گفت: ” دوستان عراقی ما چنین مشارکتی را خواستار شده اند. مشارکت عراق در فرایند آستانه در حقیقت، چه از نقطه نظر سهم این کشور در جریان انحلال داعش ( که نام قبلی اش دولت اسلامی بوده است ) و چه ارتباط آن با رخداد های عراق و سوریه اهمیت زیادی دارد. در حال حاضر ، این درخواست از جمله مشارکت این کشور در فرایند آستانه ، از سوی کشورهای ضامن در فرایند آستانه مورد بررسی قرار گرفته است. ماکسیموف اشاره کرد که از نمایندگان ایران نیز برای شرکت در کنگره گفتگوی ملی سوریه دعوت شده بود که در روزهای ٢٩-٣٠ ماه ژانویه در شهر سوچی برگزار شد.
منبع خبری خبرگزاری ایتارتاس که با شرکت کنندگان فرایند آستانه در پایتخت قزاقستان نزدیک می باشد، در ماه سپتامبر سال ٢٠١٧ میلادی، اعلام کرده که ” قالب آستانه ” احتمال دارد، به حساب مشارکت ناظران جدید در آن توسعه یابد. این منبع خبری اعلام کرده است که ” از حیث اصولی برای افزایش شمار ناظران در فرایند آستانه و به خصوص به حساب کشورهای منطقه شرایط فراهم می باشد. در این میان، در ماه های اخیر، در این راستا پیشرفت چندانی حاصل نشده است.
گفتنی است که در حال حاضر، سازمان ملل متحد، امریکا و اردن ایفاگر نقش ناظران شده اند. در جمع کارشناسان بارها بر ضرورت افزایش شمار شرکت کنندگان در این قالب مذاکرات به حساب آن دست از مراکز قدرت منطقه ای تاکید شده است که می توانند به طور کار ساز بر روند رخدادهای نظامی در سوریه تاثیر گذار باشند.
کارشناسان مورد نظرسنجی نشریه نزاویسیمایا گازتا اذعان می دارند: قالب آستانه از مدت ها پیش، نیازمند توسعه بوده است. روسلان محمداف، کارشناس شورای روسیه در امور بین الملل، نیز برای نشریه نزاویسیمایا گازتا اعلام کرده است: “مهم ترین مسئله در این راستا، بیشتر پیشرفت سیاسی برنامه صلح در ژنو است تا فرایند آستانه. زیرا، این دو فرایند به همدیگر وابسته می باشند. امروزه، شعاع عاری از تنش ها وضعیت همگونی ندارد. و اما، در خصوص ابتکار عمل بغداد: باید اشاره کرد که مناقشه سوریه – عراق شعاع یگانه ای دارد. زیرا، داعش به نحوی چه در خاک عراق حضور یافته بود و چه در سوریه. و این مسئله مولد مشکلات فنی بی شماری بوده است. تاکنون، مقابله با داعش در محور ارتباط مستقیم ممکن می شده است. روسیه در مجموع، باید به منظور حل و فصل مسایل خویش نیز به طور حتم عراق را جذب قالب بسیار گسترده ای کند: روسیه برای همکاری با بغداد و نیروهای گوناگون سیاسی در عراق، کانال ها و امکانات دیگری نیز در اختیار دارد. عراق نیز به خصوص در زمینه انتخابات آینده کشور به شدت رو به تغییر گذاشته است».
گفتنی است که انتخابات شورای شهری و مجلس عراق در بهار آینده برگزار خواهند شد.
این تحلیلگر بر این باور است که بغداد سعی دارد سیاست مستقلی را در پیش گیرد و می خواهد به یک نیروی منطقه ای بدل شود و در قبال کشورهای درگیر مناقشه، ایفاگر نقش میانجی شود. محمداف اشاره می کند: ” عده ای معتقداند که عراق فعلی در وابستگی کامل به ایران قرار گرفته است. اما، این صحیح نیست. در این کشور آن دست از نیروهایی که سعی دارند سیاست عمل گرایانه ای را در پیش گیرند که بتواند برای عراق شرایط ایفای نقش بازیکن مستقل را تامین کند، پیوسته رو به افزایش است. بغداد سعی دارد در جمع دولت های منطقه و قدرت های جهانی مقبول واقع شود. عراق از حیث تاریخی نیز همواره سنت بسیار جدی خاص خود را داشته است و این، یک کشور صادر کننده بزرگ نفت نیز هست. این کشور برای تصرف جایگاه شایسته در امور منطقه ای، هم امکانات لازم را دارد و هم منابع اش را. بی تردید، رخدادهای کنونی نیز از گرایش های این کشور در راستای تعیین نقش خود در آینده منطقه و به خصوص در زمینه پیروزی بر داعش گواهی دارند. البته، شمار مشکلات مربوط نیز بسیار قابل توجه است. امروزه، به خوبی روشن شده که عراق در صدد تفکیک روابط سیاسی خارجی خود است و تا آنجایی که من می فهمم، ایران در مجموع، مخالفتی با آن ندارد.”
این کارشناس می گوید: «این احتمال نیز وجود دارد که برای دولت عراق امکان مشارکت در قالب آستانه فراهم شود». اما، در موقعیت یک ناظر، لئونید عیسی اف، استاد ارشد گروه علوم سیاسی، نیز در گفتگویی با نشریه نزاویسیمایا گازتا گفت: “احتمال دارد، عراق را به عنوان ناظر به فرایند آستانه راه دهند. وقتی فرایند آستانه در مرحله آغازین کار خود بود، شمار متقاضیان برای پیوستن به آن زیاد بودند. اما، این درخواست ها به جایی نرسیدند. برای عده ای نیز فقط اجازه حضور به عنوان ناظر داده می شد. البته، عراق می خواهد در جریان کار فرایند آستانه قرار گیرد. زیرا، این مساه می تواند از جنبه نظامی تاثیر خود را در اوضاع سوریه هم مرز عراق نشان دهد. به اعتقاد من، منافع عراق نیز این عمل را اقتضا می کند. عراقی ها می خواهند از اهداف و انتظارات کشورهایی که اوضاع سوریه در گرو عمل آنها قرار گرفته است، سر در بیاورند».
گفتنی است که دور بعدی دیدار بین المللی آستانه پیرامون مسئله حل و فصل سوریه، برای روز ٢٠ ماه فوریه پیش بینی شده است. این خبر از سوی غیرت عبد الرحمان اف، وزیر امور خارجه قزاقستان، اعلام شده است. وزیر امور خارجه قزاقستان گفت: ” بر اساس خبرهایی که ما از نمایندگان کشورهای ضامن فرایند آستانه- روسیه، ترکیه و ایران – دریافت کرده ایم، این کشورها بر اساس توافق های حاصل پیشین، خود را برای انجام مذاکرات دور بعدی آماده می کنند. و اینجا به روز ٢٠ ماه فوریه اشاره می رود. اما، این خبر باید از سوی کشورهای ضامن نیز به طور نهایی تایید شود.” آخرین دیدار در ماه دسامبر سال ٢٠١٧ میلادی، در پایتخت قزاقستان انجام گرفت که به شکل گیری قالب کنگره گفتگوی ملی سوریه انجامید.

چاپ نوشتار