افزایش احتمال رویایی مستقیم آمریکا و ترکیه در عفرین

بلومبرگ

نيروهاي آمريکايي در سوريه در ميان کردها قرار دارند که با ارتش ترکيه جنگ مي کنند و خطر بروز درگيري بين ترکيه و آمريکا رو به افزايش است.
ترکيه مي گويد با آمريکايي ها در حال گفتگوست. آمريکا مي گويد با ترکيه اي ها در حال گفتگوست. با توجه به اظهارات علني سياستمداران و ژنرال هاي ترکيه اي و آمريکايي،  هر دو کشور تقريبا همواره با هم در ارتباطند.
اما هيچ نشانه اي وجود ندارد که هيچکدام از اين صحبت ها موجب حل  بحث اساسي شده باشد که خطر تقابل دو ارتش از بزرگترين ارتش هاي ناتو را در شمال سوريه در بر دارد.
وقتي رجب طيب اردوغان رئيس جمهور ترکيه ماه گذشته تهاجمي را ضد جنگجويان کرد مورد حمايت آمريکا در سوريه آغاز کرد، اين حمله در منطقه اي آغاز شد که نيروهاي آمريکايي در آنجا در کنار متحدانشان قرار ندارند.
در عين حال، اردوغان گفت اين عمليات به زودي به ميزان بيشتري به قسمت هاي شرقي يعني شهر منبج که متحدان آمريکا در آنجا مستقرند گسترش مي يابد. اردوغان سي ام ژانويه گفت:«ما با تروريست ها مقابله مي کنيم بدون اينکه در نظر بگيريم چه کسي در کنار آنهاست.» چند وزير ترکيه اي هم سخنان مشابهي بيان کرده اند.
ترکيه، شبه نظاميان کرد سوريه را بخشي از گروهي تروريستي مي داند که درصدد جدا کردن بخشي از ترکيه هستند. آمريکا از همکاري کردها در مقابله با داعش استقبال کرد. اکنون که جنگ با داعش به ميزان زيادي پايان يافته است و کردها کنترل حدود يک چهارم خاک سوريه را در اختيار دارند، مانعي در برابر بشار اسد و حاميانش در ايران و روسيه تلقي مي شوند.
روسيه نظاميانش را در شمال سوريه از سر راه نيروهاي در حال پيشروي ترکيه، کنار برد. آمريکا اعلام کرده است اين کار را نخواهد کرد.
ژنرال جوزف ووتل رئيس فرماندهي مرکزي آمريکا به شبکه تلويزيوني سي ان ان گفت:« عقب نشيني از منبج اقدامي نيست که ما در حال بررسي آن باشيم.» ژنرال کنت مکنزي مدير ستاد مشترک در وزارت دفاع آمريکا (پنتاگون) بيست و پنجم ژانويه در جمع خبرنگاران گفت « نيروهاي آمريکايي در هر جايي که باشند از خودشان دفاع مي کنند.»
وي در مورد ترکيه گفت:«ما هماهنگي دقيقي با آنها داريم. آنها مي دانند که نيروهاي ما کجا هستند.»
جيمز ماتيس وزير دفاع آمريکا روز جمعه در واشنگتن به خبرنگاران گفت ايجاد توازن در اتحاد با ترکيه در حالي که آمريکا از کردها حمايت مي کند امکانپذير است. وي افزود همکاري نيروهاي آمريکايي با شبه نظاميان کرد در سوريه، يک راه براي کمک کردن به امنيت ترکيه است.
ماتيس خاطر نشان کرد:« ما اکنون معتقديم که با استقرار نيروهاي خود در سوريه، به هيچ گونه حمله به نيروهاي ترکيه اي کمک نمي کنيم.»
روابط آمريکا و ترکيه سال ها تيره بوده است و زماني که شدت اين تيرگي روابط تشديد مي شود، بازارهاي مالي ترکيه معمولا آسيب مي بينند. ترکيه، آمريکا را به سبب اينکه ميزبان يک مبلغ اسلامي است که آنکارا وي را به تحريک کردن کودتاي شکست خورده سال ۲۰۱۶ متهم مي کند مورد انتقاد قرار داده است. آمريکا سال گذشته يک بانکدار ارشد ترکيه اي را به سبب نقض تحريم هاي ايران، تحت پيگرد قرار داد. دو کشور مدت کوتاهي صدور رواديد براي اتباع يکديگر را متوقف کردند.
آنتوني اسکينر مدير شرکت ورسيک مِيپل کرافت Verisk Maplecroft مستقر در انگليس گفت:« روابط ترکيه و آمريکا بر لبه يک پرتگاه قرار دارد و تلوتلو مي خورد و بروز يک درگيري مستقيم نظامي، احتمالي واقعي است. آمريکا و ترکيه ، خطوط قرمزي ترسيم کرده اند که نشان دهنده محاسبات نادرست هر دو طرف است.»
حمله ترکيه به جنگجويان کرد در عفرين در شمال غربي سوريه چند روز پس از آن صورت گرفت که آمريکا اعلام کرد به کردهاي سوريه براي ايجاد يک نيروي امنيت مرزي سي هزار نفري کمک مي کند. آمريکا بعدا اين توصيف را پس گرفت.
احتمالا بوجود آمدن اين واحد جديد و نه نام آن ، موجب نگراني اردوغان شد. تمرکز آمريکا بر چنين جزئياتي قبلا موجب خشم ترکيه شده است.
نيهات علي اوزکان تحليلگر «بنياد تحقيقات سياست اقتصادي ترکيه» مستقر در آنکارا گفت ترکيه احساس مي کند آمريکا با تشکيل ائتلاف با کردهاي سوريه، آنکارا را فريب داده است. ترکيه وجود يک منطقه کرد نشين در طول مرز غربي خود را که نيروها و سلاح هاي آمريکايي هم آن را تقويت کرده باشند، تهديدي براي امنيت ملي خود مي داند.
اوزکان افزود:«به اين دليل است که خطر وقوع درگيري ميان نيروهاي خودي آمريکايي و ترکيه اي را نمي توان رد کرد مگر اينکه يکي از طرف ها کوتاه بيايد.»
مقامات آمريکايي مي گويند نگراني هاي امنيتي ترکيه را درک مي کنند. باقر بوزداگ معاون نخست وزير ترکيه گفت دولت وي مي خواهد از وقوع درگيري جلوگيري کند هر چند وي افزود آمريکا بايد به عواملش در منطقه هشدار دهد با ترکيه درگير نشوند.

اسکينر گفت بزرگترين منطقه تحت کنترل کردها در شرق سوريه قرار دارد که سوريه، عراق و ترکيه با هم تلاقي مي کنند. ترکيه با بيرون راندن جنگجويان کرد در عفرين و منبج ، دشمنان خود را از اراضي راهبردي که از رودخانه فرات تا درياي مديترانه حضور دارند پاکسازي مي کند.
اردوغان هفته گذشته در بازديد از يک مرکز عمليات نظامي نزديک مرز سوريه از نظاميان ترکيه اي به سبب «بازسازي تاريخ کشور» تمجيد کرد.
اردوغان براي اين عمليات خود ممکن است دلايل سياسي داخلي هم داشته باشد. ميزان حمايت داخلي از اردوغان زياد شده است. نظر سنجي ها نشان مي دهند بيش از هشتاد درصد از مردم ترکيه از اين عمليات حمايت مي کنند و رهبران احزاب مخالف نيز اکثرا با آن موافقند.  اردوغان سال آينده بايد دوباره در انتخابات شرکت کند و صحبت هايي وجود دارد که اين انتخابات ممکن است جلو انداخته شود.

چاپ نوشتار