تمایز راهبرد بازیگران بین المللی در بحران کره شمالی

اکبر قاسمی

منافع و چالش‌های بازیگران جهانی در هزاره سوم نسبت به یک – دو دهه قبل از تنوع بیشتری برخوردار است و به همان نسبت تضادهای متنوعی در آن به چشم می‌خورد. این تنوع منافع و تضادها موجب شده‌است بازیگران روابط بین‌الملل نتوانند نسخه واحدی برای درمان بحران‌های مختلف جهانی ارائه دهند.
در چنین فضای دشواری که رقابت شدیدی نیز بر آن حکمفرما است همه بازیگران سیاسی جهان، از جمله دیپلمات‌های چین و روسیه در راستای منافع اقتصادی و امنیتی خود، با اعمال سیاستی سیال که چندان هم پیچیده نیست، اقدام به تشکیل ائتلاف‌ها و یارگیری‌های گوناگونی می‌کنند و علاوه بر آن در هر دوره مشخصی مطابق مقتضیات همان زمان، راهبردهایی مرحله‌ای اتخاذ می‌کنند. یکی از ویژگی‌های روابط بین‌الملل معاصر، به کارگیری راهبردهایی مرحله‌ای و کوتاه مدت برای دستیابی به سود و پرهیز از زیانی که در لحظه می‌تواند رخ دهد، است. در جهان امروز سیاست دیگر بر پاشنه سیاستگذاری‌های بلند مدت و میان مدت نمی‌گردد.
تا قبل ازفروپاشی شوروی نگرش و دکترین مؤلفه‌های رئالیستی و موازنه قدرت براساس قواعد جنگ سرد و حوزه نفوذ حاکم برنظم بین‌الملل تعریف می‌شد ،اما پس از فروپاشی شوروی قاعده موازنه قوا درتمامی عرصه‌ها بین بازیگران مؤثربین‌المللی فروپاشید، البته به استثنای معاهده استارت (شامل موشک‌ها با انواع بردها و قدرت حمل کلاهک‌های اتمی) که کارایی خود را تا قبل ازبحران اوکراین و شروع تحریم‌های غرب علیه روسیه حفظ کرد. بعد از اشغال افعانستان و عراق توسط امریکایی‌ها، روسیه و چین، به‌عنوان دوبازیگرمتنفذ بین‌المللی با تنوع منافع و تهدیدها وفرصت ها درتقابل با واشنگتن، تلاش کردند در شرایط متفاوت و با بازخوانی اولویت‌ها و فرصت‌های جدید در سیاست خارجی خود، در یک جبهه متحدگونه دربرابر این کشور قدعلم کنند.
نمونه این سیاستگذاری‌ها را می‌توان در مواجهه چین و روسیه با بحران شبه جزیره کره مشاهده کرد؛در این بحران، این دو کشور سعی می‌کنند با تعامل با امریکا که سکاندار این پرونده دشوار، متلون و با شرایط خاص خود است، در مدیریت این پرونده نقش داشته باشند. در بین این دو کشور، روسیه که کیم جونگ اون را سیاستمداری باهوش و کره شمالی را کشوری برخوردار از تسلیحات هسته‌ای توصیف می‌کند درصدد است، از هر دو طرف؛ امریکا و کره شمالی امتیازگیری کند. در مقابل چین در ظاهر خواهان حفظ چارچوب‌های امریکا در مسأله مبارزه با اشاعه تسلیحات هسته‌ای است، اما رویکردهای واقعی خود را برای کسب منافع کلان در تعامل با کره شمالی پنهان می‌کند و به این ترتیب و با این سیاست دوگانه درصدد حفظ آثار بلند مدت پیوندهای تجاری پکن و واشنگتن است.

روزنامه خراسان
چاپ نوشتار