تامین نفت خام از میادین مهم نفتی و تحریک آمریکا
تاریخ: ۹:۰۱ :: ۱۳۹۶/۱۰/۲۴
نزدیک شدن عراق به ایران

ماسانوری توبیتا

نیکی (ژاپن)


روابط همکاری ایران و عراق تعمیق یافته است. عراق ماه جاری صدور نفت خام به ایران را از میدان نفتی کرکوک واقع در شمال عراق که یکی از میادین نفتی مهم عراق به شمار می آید ، شروع خواهد کرد. محصولات نفتی عراق از جمله گازوییل از ایران تامین خواهد شد. هر چند در گذشته میان دو کشور ایران و عراق جنگ حکفرما بود، ولی از سال ٢٠١٧ میلادی دو کشور در همکاری در زمینه نفتی توافق و در همین راستا توسعه مشترک میادین نفتی و موارد مشابه آن را بررسی کردند. با توجه به چنین توافقی انتظار می رود قدرت نفوذ ایران در عراق گسترش یابد و به نظر می رسد همین امر موجب تحریک آمریکا گردد.
وزیر نفت عراق به تازگی در جمع خبرنگاران اظهار داشت:« ماه جاری صدور نفت خام کرکوک به ایران به میزان سی هزار بشکه در روز شروع خواهد شد. »
ایران و عراق اواخر سال ٢٠١٧ میلادی با تبادل محصولات نفتی ایران با نفت خام عراق به میزان حداکثر شصت هزار بشکه در روز توافق کردند. میادین نفتی با ذخایر انبوه همانند کرکوک در عراق به وفور دیده می شود ، ولی با این حال عراق در پالایش نفت خام با کمبود تاسیسات رو به رو است.
کرکوک از سال ٢٠١٤ میلادی پس از اینکه ارتش عراق تحت فشار سازمان افراطی « ‌دولت اسلامی » ( IS‌)‌ آنجا را تخلیه کرد ، در کنترل دولت خودمختار کردستان عراق قرار گرفت. اما ، پس از مدتی دولت مرکزی عراق پیرامون مالکیت کرکوک با دولت خودمختار کردستان درگیر شد. دولت خودمختار کردستان سال ٢٠١٧ میلادی همه پرسی که استقلال کردستان در آن پرسش شده بود ، برگزار کرده و بدین ترتیب اختلافات با دولت مرکزی عراق را تشدید کرده است. اما در هر صورت در پایان درگیری ها ، دولت مرکزی عراق شهر کرکوک را باز پس گرفته است.
ایران و عراق از دهه ١٩٨٠ میلادی و به مدت هشت سال با یکدیگر جنگیدند و افزون بر این دو کشور پیرامون افزایش تولید نفت خام با یکدیگر رقابت کردند ، ولی با این حال به تازگی میان ایران و عراق روابط دوستی بر قرار شده است. سال ٢٠١٧ میلادی ایران و عراق توافق کردند به شکل گسترده در توسعه و سرمایه گذاری نفت خام ، گاز و پتروشیمی همکاری کنند. مقامات عراقی با سفر به ایران ، مذاکره در خصوص استخراج مشترک میادین نفتی را پیگیری کردند.
ایران هم اکنون فرصتی را به دست آورده تا عراق کشورش را تهدید نکند. ایران در جنگ دهه ١٩٨٠ میلادی شمار بسیار زیادی کشته داده و عراق بخش از خاک کشورش را هم تجاوز کرده است. بدین ترتیب ، ناآرامی های داخل کشور عراق به دست « ‌دولت اسلامی » عاملی شده است که ایران قدرت نفوذش را در عراق افزایش دهد.
ارتش آمریکا که پس از جنگ عراق در سال ٢٠٠٣ میلادی همچنان استقرارش را در این کشور حفظ کرده بود ، سال ٢٠١٤ میلادی از کشور عراق خارج شد و همین امر موجب گسترش یافتن نیروهای دولت اسلامی در عراق شده است. تهدید دولت اسلامی که حتی بغداد ( پایتخت عراق ) را هم تحت فشار قرار داده بود ، موجب شد که عراق متکی به سازمان بسیج وابسته به ایران شود. بدین ترتیب ، ایران در مبارزه با دولت اسلامی با عراق همکاری کرده است. هم اکنون که پاکسازی دولت اسلامی خاتمه یافته است ، قدرت نفوذ ایران همانند گذشته در عراق باقی مانده است. بنابراین ، می توانیم بگوییم در حالی که که سیاست های خاورمیانه آمریکا در پرده ای از ابهام قرار دارد ، عراق فاصله با ایران را کاهش داده است.
به نظر می رسد ، نزدیک شدن ایران و عراق حس احتیاط کشورهای مختلف از جمله آمریکا را افزایش داده است. ایران در صدد است مسیر دستیابی به دریای مدیترانه را از طریق عراق ، سوریه و لبنان تامین کند. از سوی دیگر ، آمریکا با ایجاد چارچوبی برای مقابله با گسترش نفوذ ایران دست به کار شده است. در این میان ، عربستان سعودی و اسراییل هم به شدت از گسترش قدرت نفوذ ایران ابراز نگرانی می کنند.
پس از اینکه حکومت صدام حسین در جنگ عراق سرنگون شده ، اختلافات مذهبی در داخل کشور عراق تقویت شده و به دنبال آن دولت مرکزی تضعیف شده است. خلاء قدرت در عراق موجب پیدایش گروه های افراطی شده است و این گروه های افراطی بی ثباتی و ناآرامی های خاورمیانه را به بار آوردند. با توجه به اختلافات میان ایران و آمریکا ، چنانچه اوضاع عراق بار دیگر ناآرام شود ، این نگرانی وجود دارد که ایجاد ثبات در خاورمیانه به مراتب بیش از گذشته دور از دسترس گردد.

چاپ نوشتار