تلاش امانوئل مکرون برای متوازن ساختن روابط پاریس – پکن

سریل پلویت

فیگارو (فرانسه)

امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، با پیوستن به «جاده ابریشم جدید»، طرح اقتصادی پرآوازه شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، در برابر هرگونه وسوسه برتری طلبی دومین قدرت جهانی هشدار داد.
امانوئل مکرون و همسرش در شهر شیان از هواپیما پیاده شدند و بی درنگ وارد خودروی لوکس ویژه  مقامات عالی رتبه چینی، شدند تا به سوی مکان معروف نظامی که در آن سربازان چین مدفون شده اند، که ساختمان آن را برف پوشانده است، بروند. دوشنبه صبح رئیس جمهور فرانسه همانند روسای پیشین جمهوری یعنی فرانسوا میتران، ژاک شیراک و نیکلا سارکوزی، این میراث با شکوه جهانی با هزاران جنگجو با چهره های متفاوت که با مهارت حکاکی شده اند و متعلق به اواخر قرن سوم قبل از میلاد هستند در سال ١٩٧٤ در چندین قطعه منطقه مختلف کشف شدند و تحسین جهانیان را بر انگیخته اند.
امانوئل مکرون که از زمان انتخاب، برای نخستین بار به چین و آسیا سفر کرده است، نشانه «قدرت» در این چین را «اتحاد مردم» عنوان کرد. اما این کشور همچنین شاهد شخصیت مغرور نخستین امپراتور چین یعنی شی هوانگ بوده است که فرمانروایی مستبد خونخوار و در عین حال بنیانگذار چین واحد بوده است. وی بسیاری از آثار تاریخی این کشور را ویران کرد اما دستور داد تا لشکری از مسجمه سربازان خود فراهم آورند تا وی که دانشمندانش نتوانسته بودند برایش اکسیر جاودانگی فراهم آورند همراه با لشکری از تندیس سربازان تا ابدیت در خاک مدفون شود.
در این شهر تاریخی، رئیس جمهور که مدت زیادی بر نقاط مشترک بین دو کشور که «دو تمدن» نیز هستند، تأکید می کرد، در یک سخنرانی بیش از یک ساعته از یک اتحاد که از نظر وی برای «آینده» جهان، به ویژه در زمینه محیط زیست مهم است، حمایت کرد. او به نشانه خواست خود مبنی بر وارد کردن ارتباط دو کشور به «عصر جدید» در برابر مخاطبانی که اکثرشان چینی (متشکل از دانشجویان در بخش های فرانسوی، دانشگاهی یا کارآفرینان) بودند، دیدار «حداقل یک بار در سال به چین»، را وعده داد.
روز دوشنبه امانوئل مکرون در شیان، در نخستین روز سفرش یه این کشور، وعده داد «حداقل یک بار در سال به چین بازخواهم گشت، زیرا این شرط برای روابط ما در عصر جدید است.»
تعریف دوباره قوانین بازی
اما امانوئل مکرون به ویژه از نماد دیگر مربوط به شیان برای بیان خواسته خود مبنی بر از سرگیری چندجانبه گرایی و تعریف دوباره قوانین بازی بین چین و اروپا استفاده کرد. در واقع پایتخت سابق امپراتوری واقع در مرز، جاده سابق ابریشم است، که تا قرن پنجم کاروان های حامل ابریشم، سنگ های قیمتی، ادویه یا کهربا از آن می گذشتند. یک محور تجاری افسانه ای بین آسیا و اروپا که رئیس جمهور شی جین پینگ در سال ٢٠١٣ تصمیم گرفت با راه اندازی طرح عظیم زیرساخت های (جاده ای، بنادر، راه آهن…) در شصت کشور آن را راه اندازی کند.
رئیس جمهور با اعلام این که مایل است فرانسه و اروپا در این طرح عظیم شرکت کنند، در حالی که اکثر کشورهای اروپای غربی از جمله فرانسه تا کنون خود را بی اعتماد نشان می دادند، سخنانی را مطرح ساخت که پکن انتظار داشت. گرچه مکرون، بنیانگذار جنبش رو به جلو! که خود را به عنوان مخاطب برتر اروپا معرفی کرد، دست دوستی به سوی چین دراز کرد، اما شرایطی را نیز تعیین کرد. به نظر وی، طرح جاده ابریشم موسوم به یک کمر بند یک جاده نمی تواند «موفق» باشد مگر این که بر اساس «همکاری متعادل» باشد، به ویژه که جاده ابریشم «هیچگاه صرفاً چینی نیست».
از سوی دیگر رئیس جمهور فرانسه یک هشدار بسیار روشن داد: اين جاده «نمی توانند برتری طلبی جدید برای کشورهایی که بر سر راه آن قرار دارند، ایجاد کند.» از سوی دیگر امانوئل مکرون از تلاش های چین در زمینه حفاظت از محیط زیست استقبال کرد.  رئیس جمهور فرانسه تاکید کرد که توافقنامه پاریس درباره گرم شدن کره زمین که دونالد ترامپ از آن خارج شد، بدون تصمیم پکن بر تایید آن «ادامه نمی یافت». او به شی جین پینگ پیشنهاد داد تا «برنامه مربوط به آب و هوا را از سربگیرد.»
گفتگو درباره حقوق بشر در پشت درهای بسته
رئیس جمهور فرانسه که از نگران ساختن ولادیمیر پوتین و رجب طیب اردوغان در زمانی که در فرانسه با آنها ملاقات کرد، تردیدی به خود نشان نداد، با وجود این از مطرح کردن مساله حقوق بشر و آزادی های عمومی در پکن خودداری کرد. رئیس جمهور فرانسه هشدار داده بود چنانچه این مسایل به طور علنی بازگو شود «کارساز» نخواهد بود، اما در پشت درهای بسته باید گفتگو شود. با وجود این، رئیس جمهور فرانسه به این موضوع در کشوری که در مورد آنچه که در اینترنت مورد خوشایند دولت نباشد، سانسور شدید وجود دارد، اشاره دقیقی کرد و اعلام کرد که «هوش و ذکاوت ویژگی بارز انسان است ، و انسان باید موجودی آزاد باشد». وی از آزادی اندیشه تجلیل کرد.
این سخنران قبل از خداحافظی حضار را به هیجان آورد و موجب احساس خوشحالی زنانی شد که مخاطل سخنرانی وی بودند. یک دانشجوی زن با هیجان تعریف می کرد: «ما به یکدیگر نگاه می کردیم و من به او خیره شدم ». این به هیچ وجه اساس پیام رئیس جمهوری نیست که برای هم دانشگاهی وی در شیان بسیار مهم بود: او فریاد برآورد: «افتخار می کنم که به سخنرانی وی گوش دادم، او به واقع خوش تیپ است.»
یک اسب در برابر پاندا
رئیس جمهور فرانسه که علاقه مند به درک تنوع فرهنگی این کشور است، به معبد بزرگ غاز وحشی شیان رفت و در آن جا راهبه ها تاریخ ادیانی را که از نوشته های بودائیسم در هند آورده شده است، برای وی تعریف کردند، سپس به مسجد بزرگ قرن هشتم که آمیزه ایی از معماری سنتی چینی و هنر اسلامی است، رفت. این محله تحت تدابیر شدید امنیتی بود، او نتوانست با مردم ارتباط برقرار کند.
همسر رئیس جمهور فرانسه دوشنبه شب در مراسم شام شی جین پینگ و همسرش، پینگ لی پوان حضور داشت. در پاسخ به «دیپلماسی پاندا» چین که پانداهای خود را به کشورهای خارجی برای تحکیم روابط می دهد، امانوئل مکرون با دادن اسب گارد جمهوری به همتای خود سنت «دیپلماسی پیش کش کردن اسب» را دوباره برقرار کرد. به گزارش کاخ ریاست جمهوری فرانسه، شی جین پینگ که در سفرش به پاریس در سال ٢٠١٤  با سواره نظام های گروه ویژه همراهی می شد، برایش نمایش جذابی بود. توجه دقیق رئیس جمهور فرانسه به این موضوع به معنای «پیروزی اسب بر اژدها» است.

چاپ نوشتار