آتش بنن در کاخ سفید

الیزابت درو

انتشار کتاب جدیدی درخصوص دوران حضور دونالد ترامپ در کاخ سفید، باعث شده تا آتش اختلاف میان رئیس‌جمهور آمریکا و استیو بنن، استراتژیست ارشد سابق او بالا بگیرد. بااین‌حال، این کتاب چیزی را به ما می‌گوید که پیش‌تر نیز می‌دانستیم؛ اینکه ترامپ صلاحیت ریاست‌جمهوری را نداشته و از اداره دولت خود با وجود برخورداری از کارکنانی توانا، عاجز است. کتاب «خشم و آتش: درون کاخ سفید ترامپ» که به‌تازگی منتشر شده، به نُقل محافل سیاسی در واشنگتن بدل شده است. با وجود تلاش پیگیر کاخ سفید برای جلوگیری از انتشار این کتاب، کتاب «خشم و آتش» حتی چهار روز زودتر از زمان موعد به بازار آمد. بااین‌حال، حجم عظیم افشاگری‌های این کتاب هرچند عمیقا ناراحت‌کننده‌اند اما اصلا غافلگیرکننده نیستند.
هنوز مشخص نیست که مایکل ولف، نویسنده جنجالی این کتاب چگونه برخی از این اطلاعات را به دست آورده است. به نظر باید این‌طور فرض کرد که او بسیاری از مصاحبه‌هایش را ضبط کرده است مخصوصا گفت‌وگوهای طولانی‌اي که در سراسر کتاب به چشم می‌خورد. به‌هرحال کار مهمی که ولف انجام داده، ارائه نقل‌قول‌هایی از مقامات ارشد درباره نحوه عملکرد ترامپ است. البته بیشتر مطالب این کتاب، مسائلی است که اهالی سیاست و مطبوعات از آنها باخبر بودند؛ اینکه ترامپ صلاحیت ریاست‌جمهوری را نداشته و اینکه دولت او مملو از مشاوران کم‌تجربه است که این مسئله مخاطرات بسیاری را برای کشور به دنبال دارد.
بخش زیاد مطالبی که پیش از انتشار این کتاب منتشر شد، به دعوای میان دو نفر از گزافه‌گوترین چهره‌هایی برمی‌گردد که تاریخ سیاست آمریکا به خود دیده است: ترامپ و استراتژیست ارشد او یعنی استیو بنن. در تابستان سال ٢٠١٦ میلادی، ترامپ که ستاد انتخاباتی خود را بدون رهبر می‌دید، بنن را به این سمت منصوب کرد. بنن در آن زمان به‌عنوان مدیر اجرائی سایت خبری «بریتابارت» که مروج ایده‌های ناسیونالیستی است، فعالیت می‌کرد. بنن برای هدایت ستاد یک پوپولیست دست‌راستی ایده‌های بزرگ و بکری در چنته داشت. از دیگر سو، ایده‌آل‌های بنن از بسیاری جوانب به آنچه ترامپ می‌گفت و انجام می‌داد، نزدیک بود: جلب حمایت کارگران یقه‌آبی با حمله به مهاجران و وعده ساخت یک «دیوار بزرگ و زیبا» در مرز مکزیک؛ دیواری که قرار بود مکزیکی‌ها هزینه ساخت آن را تقبل کنند و همچنین خروج از توافق‌های تجاری که ترامپ آنها را به ضرر ایالات متحده می‌دانست. این رأی‌دهندگان به هسته مرکزی پایگاه اجتماعی ترامپ بدل شدند و موفقیت ترامپ در تهییج آنها و عدم توفیق هیلاری کلینتون در این امر، در نهایت پیروز انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در سال ٢٠١٦ میلادی را رقم زد.
البته مشکل ترامپ این است که شهروندانی که او آنها را تهییج می‌کرد، هیچ‌وقت نمی‌توانند اکثریت رأی‌دهندگان را تشکیل دهند. پایگاه رأی او کمتر از ٤٠ درصد جمعیت آمریکا را تشکیل می‌دهد. اما ترامپ و بنن هیچ‌گاه به این مسئله فکر نکردند. ترامپ در یک سال گذشته ثابت کرده که به جای پذیرش اشتباهات خود همواره آماده است تقصیر را به گردن دیگران بیندازد و دیگران را سرزنش کند؛ امری که در نهایت گریبانگیر بنن نیز شد. مردی که به نظر پایش را از گلیمش بیشتر دراز کرده بود و بیش از حد به قدرتش در کاخ سفید می‌بالید. همین امر باعث شد او در ماه آگوست از کاخ سفید کنار گذاشته شود. هرچند ارتباط میان او و ترامپ حفظ شده اما به نظر رویارویی آنها امری اجتناب‌ناپذیر است. ترامپ و بنن بیشتر شبیه دو مرد سنگین‌وزن بودند که تلاش می‌کردند روی یک تشک تک‌نفره بخوابند؛ به عبارتی، دنیای سیاسی‌شان برای هر دو نفر جا نداشت. این دو متحد سابق سرانجام در غائله انتخاب سناتور آلاباما اختلاف نظر شدیدي پیدا کردند اما به هشدار بنن، ترامپ سرانجام به حمایت از قاضی روی مور پرداخت که نتوانست از این رقابت انتخاباتی پیروز بیرون بیاید. بنن به دنبال این بود تا با حمایت از یک نامزد «غیرخودی» در انتخابات میان‌دوره‌ای سنا (چیزی شبیه خود ترامپ)، تشکیلات جمهوری‌خواهان را تکانی بدهد؛ امری که در صورت موفقیت کار را برای ترامپ در کنگره دشوارتر می‌کرد.
با وجود انکارهای ترامپ، خود او به ولف اجازه داد با کارکنان کاخ سفید برای نگارش یک کتاب مصاحبه کند. ترامپ به خوبی از شهرت ولف در به‌صلابه‌کشیدن سوژه‌هایش خبر داشت. طبق گفته برخی از مشاوران ترامپ، آنها فکر می‌کرده‌اند که صحبت‌هایشان با ولف ضبط نمی‌شود؛ یعنی قرار نیست این صحبت‌ها در جایی از زبان آنها نقل شود. اما حتی اگر این مسئله درست باشد، باز هم قضیه برای ترامپ فرقی نمی‌کند. از نظر ترامپ، گناه بزرگ بنن درخصوص کتاب ولف، گفتن نکاتی بسیار منفی درخصوص خانواده رئیس‌جمهور است. ترامپ به شدت از اشاره بنن به جلسه‌ای در برج ترامپ در ماه ژوئن ٢٠١٦ خشمگین است؛ جلسه‌ای كه با حضور پسر ارشد ترامپ، دونالد جونیور و دیگر مقامات ارشد ستاد او و چند روس که گفته بودند اطلاعاتی علیه هیلاری کلینتون در اختیار دارند، برگزار شد. بنن در گفت‌وگو با ولف، این جلسه را خائنانه خوانده بود هرچند به نظر پای خود بنن نیز در این قضیه گیر بوده است. به نظر اظهارات بنن درخصوص ایوانکا، فرزند موردعلاقه ترامپ که او را فردی احمق توصیف کرده نیز خشم رئیس‌جمهور را برافروخته است. ولف همچنین در این کتاب، از نقشه ایوانکا و جرد کوشنر، داماد و مشاور ارشد ترامپ برای ریاست‌جمهوری ایوانکا خبر داده است. در واکنش به این مسائل بود که ترامپ ادعا کرد بنن هیچ نقشی در پیروزی او در انتخابات ریاست‌جمهوری نداشته و اینکه هیچ‌گاه با او رودررو صحبت نکرده است. او همچنین تهدید کرده که از بنن شکایت خواهد کرد.
بااین‌حال جنجال و تب‌وتاب لحظه‌ای ناشی از چاپ این کتاب نباید اجازه دهد که واقعیت‌ها از نظر دور بمانند. در پشت این نمایش، ترامپ اهداف مشخصی را دنبال می‌کند. درحالی‌که افکار عمومی و مطبوعات سرگرم افشاگری‌های کتاب جدید بودند، وزارت دادگستری که بايد استقلال خود از کاخ سفید را حفظ کند، به ابزاری برای دنبال‌کردن اغراض شخصی رئیس‌جمهور بدل شده است. درواقع، هفته گذشته مشخص شد که وزارت دادگستری در حال بازگشایی پرونده مختومه‌شده ایمیل‌های هیلاری کلینتون است. در ادامه نیز خبر آمد که اف‌بی‌آی نیز بنیاد کلینتون را زیر نظر دارد. استفاده از یک سازمان دولتی برای تنبیه‌کردن رقبای سابق رئیس‌جمهور یادآور رفتاری است که ریچارد نیکسون به خاطر آن استیضاح شد و دولتی که از منابع دولتی برای پیشبرد اهداف شخصی بهره بگیرد، هیچ سنخیتی با یک دولت دموکراتیک ندارد.

روزنامه شرق

پاسخی بگذارید