تهران یا پیونگ یانگ؛ دوراهی ترامپ

سید حسین موسویان  استاد دانشگاه پرینستون امریکا

 بیش از دوماه قبل رییس جمهور آمریکا با اعلام سیاست جدید کاخ سفید درمورد ایران، برجام را به کنگره ارجاع و ضمن تعیین مهلت دوماهه از آنها خواست که آن رابازنگری و شرایط جدید تعیین کنند. درعین حال ترامپ تصریح نمود که درصورت عدم اقدام کنگره، از برجام خارج خواهد شد.

از چند هفته پیش روشن بود که کنگره تصمیم به تعیین شرایط جدید برای بازنگری برجام و بازگرداندن تحریمهای هسته ای ندارد زیرا که این اقدام نقض آشکار برجام و موجب انزوای بین المللی آمریکا خواهد شد. ظرف چند هفته آینده ترامپ باید در مورد تمدید تعلیق تحریمهای هسته ای و تهدید خروج از برجام،اعلام نظرکند.

 بمب هسته ای و آزمایشات موشکی کره شمالی دومین موضوع کلیدی است که کاخ سفید همزمان دردست بررسی دارد زیرا ترامپ قصد دارد درمورد گزینه های محتلف اقدام علیه پیونگ یانگ تصمیم گیری کند.

اکنون جهان در انتظار تصمیم نهایی ترامپ در هردو مورد است.  برای ترامپ روشن است که جامعه جهانی و افکار عمومی آمریکا هم با گزینه خروج از برجام و هم با حمله نظامی به کره شمالی مخالف است. حمله نظامی به کره شمالی، ریسک استفاده پیونگ یانگ از موشکهای قاره پیما علیه آمریکا و حتی  استفاده از بمب هسته ای علیه آمریکا یا متحدین منطقه ای واشینگتن را بهمراه دارد . با خروج از آمریکا از برجام نیز امکان خروج متقابل ایران جدی است که در این صورت ایران با تسریع برنامه غنی سازی خود، بسرعت از نقطه گریز از مرکز عبور نموده و کاخ سفید را درمقابل گزینه جنگ یا پذیرش ایران هسته ای قراردهد.

شنیده های من حاکی از این است که:

ا- تا کنون کاخ سفید و کنگره در مورد گسترش تحریمهای اقتصادی علیه تهران و پیونگ یانگ اجماع دارند. اما اکثریت کنگره با هردو گزینه خروج آمریکا از برجام واقدام نظامی علیه کره شمالی مخالف اند.

۲- وزارت خارجه آمریکا نیز با هردو گزینه خروج از برجام و حمله نظامی به کره شمالی مخالف است.

۳-ژنرالهای  کاخ سفیدو پنتاگون با خروج از برجام مخالفند لاکن گزینه حمله نظامی موردی و محدود به یکی از تاسیسات نظامی کره شمالی، ترجیحا تاسیسات موشکی، را در دست بررسی دارند. برای ژنرال ها خط قرمز، گسترش توان موشکی کره شمالی در حدی است که بتواند سرتاسر خاک آمریکا را مورد هدف قرار دهد.

۴- ترامپ شخصا مایل است هم از برجام خارج شود و هم حمله نظامی محدود و موردی به کره شمالی داشته باشد اما تحت شرایط فعلی داخلی و خارجی به این نتیجه نزدیک شده که باید بین خروج از برجام و اقدام نظامی محدودعلیه کره شمالی، یکی را انتخاب کند و انجام هردو همزمان امکان پذیر نیست.

۵-برای لابی تل آویو-ریاض-ابوظبی، موضوع ایران اولویت دارد و لذا شدیدا کاخ سفید را تشویق به گزینه خروج از برجام می نمایند. لابی تل آویو در گوش کاخ سفید میخواند که از برجام خارج شوید و نگران حمله محدود موردی به کره شمالی هم نباشید زیرا که اسراییل تاسیسات هسته ای عراق و سوریه را بمباران کرد و رهبران این دوکشور علیرغم شعارها و تهدیدات تند، هیچ واکنشی عملی انجام ندادند چون میدانستند که واکنش نظامی متقابل یعنی ورود به جنگ تمام عیار.

درحالی که واشینگتن و تهران هیچ گفتگوی مستقیم آشکار یا محرمانه ای ندارند، درماههای گذشته گفتگوهای محرمانه واشینگتن و پیونگ یانگ درجریان بوده است. از سوی آمریکاییها، عمده این گفتگوها در سطح مقامات غیررسمی، اما مرتبط و هماهنگ با واشینگتن، انجام شده است درحالیکه مذاکره کننده رسمی هسته ای کره شمالی در گفتگوها حضورداشته است.

بعد از آغاز این گفتگوها، طرف آمریکایی از پیونگ یانگ خواسته بود که آزمایشات موشکی را به مدت شصت روز به نشانه حسن نیت متوقف کند تا اینکه گفتگوهای جدی آغاز شود. پیونگ یانگ بدون اینکه وعده بدهد به مدت هشتاد روز آزمایشات موشکی خود را متوقف و سپس مجددا آغاز نموده و از طرف آمریکایی طلبکار میشود. طرف آمریکایی هم پاسخ میدهد که شما توقف در این دوره را درقالب توافق قطعی دوجانبه انجام ندادید وگرنه ما بعد از شصت روز مذاکره مستقیم را آغاز کرده بودیم.

اختلاف اساسی دوطرف هم بر سراین نکته است که واشینگتن اصرار دارد که مذاکرات با دو هدف نهایی توقف گسترش توان موشکی وخلع سلاح هسته ای کره شمالی باید آغاز شود هرچند طولانی شود. ضمن اینکه با آغاز مذاکرات هم آزمایشات موشکی و هسته ای پیونگ یانگ باید متوقف شود.

پیونگ یانگ آماده است توقف آزمایشات موشکی و هسته ای برای دوره مذاکره را بپذیرد اما ،

اولا: اصرار دارد که همزمان آمریکا هم باید تحریمهای جدید را متوقف کند یعنی فرمول “توقف در مقابل توقف”،

 ثانیا: مایل نیست که در ابتدای مذاکرات در مورد خلع سلاح و عدم گسترش توان موشکی خود، متعهد شود.

استنباط کارشناسان آمریکایی مطلع از روند مذاکرات  محرمانه جاری این است که پیونگ یانگ در نظر دارد درمعامله نهایی، راجع به توقف برد موشک ها در حدیکه خاک آمریکا مورد تهدید قرار نگیرد، امتیاز بدهد و درمقابل هم از آمریکا در مورد ضمانتهای امنیتی خود، امتیاز بگیرد منتهی کره شمالی قصد دارد خلع سلاح هسته ای را تحت هیچ شرایطی نپذیرد.

نهایتا اینکه کاخ سفید بر سردورهای تهران یا پیونگ یانگ قرار گرفته است. بنظر میرسد دو موضوع بر تصمیم ترامپ درمورد تهران (خروج از برجام و عدم تعلیق تحریمهای هسته ای) یا پیونگ یانگ ( حمله نظامی محدود) تاثیر خواهد گذاشت:

اول :عواقب تصمیم اعلام شده درتعیین بیت المقدس بعنوان پایتخت اسراییل. تحلیل فعلی کاخ سفید و تل آویو این است که این ماجرا با چند بیانیه  و تظاهرات وحداکثر چند درگیری محدود، خاتمه خواهد یافت.

دوم : نتیجه مذاکرات محرمانه مستقیم واشینگتن-پیونگ یانگ. برخی در واشینگتن معتقدند که اگر این مذاکرات به نتیجه نرسد، آمریکا میتواند یک حمله نظامی محدود انجام داده و همزمان نیز به پیونگ یانگ پیغام دهد که درصورت پاسخ متقابل، وارد جنگ تمام عیار با آمریکا خواهید شد در غیر اینصورت، ما حمله نظامی دومی نخواهیم داشت ضمن اینکه میتوانیم مذاکره را نیز آغاز کنیم.

پاسخی بگذارید