خط مستقیم هندوستان به آسیای مرکزی از طریق بندر ایرانی

سانکی (ژاپن)


مراسم افتتاحیه بندری در چابهار واقع در جنوب شرقی ایران که با حمایت مالی هندوستان تکمیل شده، روز سوم ماه جاری برگزار شده است. با تأسیس این بندر، هندوستان از طریق ایران و دور زدن پاکستان (که با این کشور اختلاف دارد) به آسیای مرکزی و افغانستان دسترسی پيدا کرده است. البته، این اقدام هندوستان می تواند به مفهوم کنترل چین هم باشد. بنا بر این چنانچه چنین گمانه زنی درست از آب در آید، انتظار می رود که رقابت رهبری میان چین و هندوستان در منطقه تشدید گردد.
چابهار که مشرف به خلیج عمان است، در نقطه ای واقع شده که دسترسی هندوستان به این بندر از طریق اقیانوس هند آسان است.
نارندرا مودی، نخست وزیر هندوستان، هنگام سفر به ایران در ماه می سال ٢٠١٦ میلادی، قول سرمایه گذاری کلان در بندر چابهار داده بود. گفته می شود، هندوستان حدود پانصد میلیون دلار (‌حدود پنجاه و شش میلیارد و سیصد میلیون ین) برای توسعه بندر چابهار سرمایه گذاری و افزون بر این، خط راه آهنی از بندر چابهار تا زاهدان (‌نزدیک مرز افغانستان) به طول حدود پانصد کیلومتر راه اندازی خواهد کرد.
آنچه که هندوستان با این سرمایه گذاری کلان به دست خواهد آورد، مسیری است که به شکل مستقیم و از طریق داخل کشور ایران به افغانستان و آسیای میانه دسترسی خواهد داشت. گندمی که از ایالت گچرات واقع در بخش غربی هندوستان بارگیری شده است، از طریق بندر چابهار وارد ایران شده و به زودی به افغانستان منتقل خواهد شد.
از افغانستان تا آسیای مرکزی منطقه غنی از منابع زیر زمینی از جمله سنگ آهن است و به همین جهت هندوستان در صدد است که قدرت نفوذ خود را در این منطقه تقویت کند. رامش چوپرا، تحلیل گر سیاسی هندوستان، در همین راستا تصریح کرده است: «پاکستان در سمت شمال غربی، مانع راهبردی برای هندوستان به شمار می آید و همان طور که انتظار می رفت هندوستان نتوانست در این مناطق داد و ستدهای تجاری انجام دهد.»‌
اما با این حال، بزرگ ترین چالش برای هندوستان در این راستا حضور چین است.
چین در شهر گوادر پاکستان واقع در حدود صد و پنجاه کیلومتری بندر چابهار بندری بر اساس طرح «کریدور اقتصاد چین و پاکستان» (CPEC)  راه اندازی کرده است. همچنین قرار است، چین مسیری از منطقه خودمختار «اویغور سین کیانگ» چین راه اندازی کند و بدین ترتیب می توانیم بگوییم این مسیر پایگاه مهمی برای ورود چین به اقیانوس هند به شمار می آید.
اما با این حال، روزنامه نگار محلی در تجزیه و تحلیلی در همین راستا اظهار داشت: «با ساخت بندر مدرن چابهار در موقعیت نزدیک به هندوستان، قدرت نفوذ گوادر تضعیف و بدین ترتیب مانع قدرتمند شدن چین در منطقه خواهد شد.»
انتظار می رود ایران هم به لحاظ اقتصادی از توسعه بندر چابهار بهره مند شود. [آقای] روحانی،‌ رئیس جمهور ایران که در مراسم افتتاحیه روز سوم ماه جاری حضور داشت، با اشاره به اینکه: «‌با تکمیل شدن بندر چهابهار افغانستان هم به اقیانوس و دریا دستیابی پیدا خواهد کرد»‌ در خصوص فعال شدن بندر چابهار در توزیع کالا ابراز امیدواری کرده است.

چاپ نوشتار