به چالش گرفتن دادگاه بین المللی درباره جنگ یمن

مارین مونیه

لاکروا (سوییس)


یک سازمان غیردولتی عرب در انگلیس درباره جنایات جنگی در یمن که توسط مزدوران خارجی انجام شده است، به دیوان بین المللی کیفری لاهه شکایت کرده است.
جنگ یمن که به تازگی رسانه ای شده است تا کنون حدود ٩ هزار کشته داشته است و از ماه مارس ٢٠١٥( یعنی آغاز حملات عربستان به این کشور) دامنه این جنگ به خارج از مرزهای این کشور کشیده شده است. پس از حساسیت شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد که در ماه سپتامبر تصمیم گرفت کسانی را برای تحقیق درباره این جنگ به یمن اعزام کند، دوشنبه شب بیست و هفتم نوامبر شکایت خود به دفتر دادستان دیوان کیفری لاهه تسلیم کرد.
ژوژف بروگهام فرانسوی، وکیل این سازمان توضیح می دهد که این سازمان غیردولتی عربی برای حقوق بشر در انگلیس شکایتی را برای جنایات جنگی مطرح کرد به امید این که « سرانجام از این جنگ در یمن سخن به میان آید .»
ویژگی این شکایت ناشی از نژاد افرادی که این شکایت به آن ها اشاره دارد البته بدون ذکر هویت –استرالیایی، کلمبیایی، شیلیایی، السالوادری و پانامایی، آن ها. افزادی از این ملیت ها مزدورانی هستند که در خدمت امارات متحده عربی، اعضای بسیار فعال ائتلاف کشورهای عربی، تحت رهبری عربستان سعودی قرار دارند که در یمن در کنار رئیس جمهور عبد ربه منصور هادی در برابر شورشیان حوثی می جنگند.


هدف قرار دادن مزدوران، تنها حربه برای طرح شکایت
با توجه به این که امارات متحده و ریاض دیوان کیفری بین المللی را به رسمیت نمی شناسند، این سازمان غیر دولتی نتوانست شکایتی که منحصراً مسئولان این دو کشور را متهم کند، به دادگاه تسلیم کند. چون یمن اساسنامه دیوان را تایید نکرده است، هیچ قربانی یمنی نمی توانست به دادگاه لاهه شکایت کند. بعید به نظر می رسد که دیوان کیفری بین المللی به علت نفوذ کشورهایی چون آمریکا و عربستان در شواری امنیت سازمان ملل متحد از این شورا بخواهد در مساله یمن دخالت کند.
در نهایت هدف قرار دادن مزدوران همچون تنها حربه برای ارائه در دادگاه بین المللی درباره نبردی مطرح شد که اکثر قربانیانش غیرنظام اند و اکثرشان توسط ائتلاف کشته شده اند.
محمد جمیل، مدیر سازمان غیر دولتی توضیح می دهد: «از مدت ها قبل از خود می پرسیدیم چگونه شکایتی در دیوان کیفری بین المللی مطرح کنیم، سپس توانستیم بین اطلاعات مربوط به جنایات جنگی و مزدوران که نقش مهمی را در این جنگ ایفاء می کنند، ارتباط برقرار کنیم.»


سه نوع جنایات جنگی مطرح شده
این شکایت به تفصیل شامل سه نوع جنایات جنگی می شود. از جمله آنها «حملات تبعیض آمیز»، حمله به غیرنظامیان به طور عمدی و بدون توجه به «اصل تناسب واکنش به حملات» بین توانایی پاسخ آنها و سلاح های به کار گرفته شده است. استفاده از سلاح های ممنوعه مانند بمب های خوشه ای، نیز در این شکایت وجود دارد. در نهایت این شکایت به رفتارهای غیرانسانی اشاره دارد.
ژوژف برگهام وکیل نیز با تکیه بر افشاگری های خبرگزاری آسوشیتدپرس در ژوئن گذشته توضیح می دهد: «امارات متحده عربی مجموعه ای از چندین بازداشتگاه مخفی برای شکنجه زندانیان ایجاد کرده است که برخی از آنها توسط مزدوران اداره می شود.»
احتمال اندکی وجود دارد که شاهد محاکمه در دیوان کیفری بین المللی که از بدو تشکیل آن در سال ٢٠٠٢ چندین هزار شکایت دریافت کرده است، باشیم. اما امارات متخده عربی به سرعت پاسخ داد. روز سه شنبه بیست و هشتم نوامبر انور قرقاش، وزیر امور خارجه امارات ، با اشاره به کشور برادر و دشمنی که امارات متحده عربی و عربستان سعودی روابط دیپلماتیک خود را در ژوئن گذشته با‌ آن قطع کردند یعنی قطر، در توییتر پاسخ داد: «افرادی که اطلاع دارند، می دانند که هدف این نگرش ایجاد جنجال است که بازی مورد علاقه قطر است.»


لغو بسیار جزئی محاصره
جیمی مک گولدریک، هماهنگ کننده کمک های بشردوستانه سازمان ملل متحد، هشدار داد که لغو جزئی محاصره یمن که در بیست و دوم نوامبر اعلام شد، برای از بین بردن خطرات قحطی کافی نیست. به گفته وی ٩٥ منطقه از ٣٢٠ منطقه کشور از نظر مواد غذایی در وضعیت بسیار دشواری قرار دارند . از زمان لغو جزئی محاصره چند کشتی توانستند در بنادر حدیده و صلیف در جنوب غربی یمن پهلو بگیرند.

چاپ نوشتار