ظهور دوباره شبح نخست وزیر در تلویزیون

فرانچسکا کافری،

لارپوبلیکا (ایتالیا)

صبح روز گذشته هزاران نفر با حضور در خیابان های بیروت احریری را فراخواندند، مدت چندین سال این راهپیمایی برای وی یعنی سعد حریری، نخست وزیر لبنان که چند روز پیش منصب خود را رها نموده، یک وعده ملاقات بوده است. در حالی که از نظر امنیتی کاملاً محافظت شده بود، بخش های کوچکی از این مسیر را طی می کرد و از نزدیکی مکانی که در تاریخ ١٤ فوریۀ سال ٢٠٠٥ زندگی اش در آن برای همیشه دگرگون شده بود، گذر می کرد. آن جادۀ ساحلی که پدرش رفیق، نخست وزیر سابق این کشور هنگام عبور از آن در یک خودروی حامل بمب منفجر شده بود و وظیفۀ ادارۀ سنی های لبنان را به وی که همواره خود را از سیاست دور نگه داشته بود، سپرد. مسئولیت این حادثه به سوری ها و حزب الله نسبت داده شده بود.
لیکن روز گذشته سعد حریری در بیروت نبود و همان گونه که میشل عون، رئیس جمهور این کشور در بیانیه ای اظهار داشت، وی در عمل اسیر عربستان سعودی، کشور محمد بن سلمان بود. بدین ترتیب هزاران نفر به نام او و با پوشیدن تی شرت ها یا کلاه هایی با نوشتۀ «ما خواستار بازگشت نخست وزیرمان هستیم» یا «سعد منتظرت هستیم» به راهپیمایی پرداختند. یک تظاهرات غیرمعمول وحدت در کشوری که در آن اختلافات برای گروه های سیاسی و دینی در دستور کار قرار دارد. لیکن در آن اکنون به مسئلۀ بازگشت نخست وزیر به عنوان نماد بازگشت یک حاکمیت ملی نگریسته می شود که به نظر می رسد سعودی ها بخواهند به نام مبارزه با ایران از چنگ لبنان به در آورند.
بدین ترتیب، وی یعنی سعد بی درنگ در فرستندۀ تلویزیونی فیوچر تی وی ظاهر شد تا خاطرنشان سازد که استعفاء یک تصمیم شخصی بوده و به وی تحمیل نشده است. اینکه روابط با محمد بن سلمان، شاهزادۀ موروثی ریاض حاکی از اخوت است و اینکه «به زودی در عرض چند روز» به بیروت باز خواهد گشت. مسئله به اینجا ختم نمی شود. وی اعلام داشت چنانچه حزب الله بپذیرد که از نبردهای منطقه ای فاصله بگیرد، یعنی چنانچه دست از فعالیت به عنوان یک نیروی شبه نظامی تحت فرمان ایران بردارد، ممکن است استعفای خود را پس بگیرد. لیکن سخنان وی برای افراد بدبین تر متقاعدکننده نبود.
ماجرای حریری و گم شدن مرموز وی هر گونه که پیش برود، نماد کامل مرحلۀ بی ثباتی است که این روزها منطقه را در می نوردد. استعفای ناگهانی وی که در ریاض و نه در بیروت اعلام گردید، پیش درآمد بحرانی بوده است که در عربستان سعودی با دستگیری صدها نفر در راستای مقابله با فساد هفتۀ گذشته، آغاز شده است و افشاگری های مطبوعات که اظهار داشتند که نخست وزیر مزبور در منزل مجلل خود در ریاض نبوده بلکه در هتل ریتز کارلتون، محل حبس شاهزاده های دستگیر شده به بهانۀ فساد حضور داشت، کمکی نکردند. هم چنین شایعات ریاض مبنی بر این که آماده است برادر انعطاف پذیرترش بهاء را جایگزین سعد نماید.
عربستان سعودی به منظور بحث در این باره خواستار تشکیل یک جلسۀ اضطرای اتحادیۀ عرب هفتۀ آینده در قاهره گردید. در آن تاریخ می توان بیشتر در خصوص طرح صلح میان اسرائیل و فلسطین که ریاض با همکاری واشنگتن در حال محقق ساختن آن است و روز گذشته از سوی نیویورک تایمز به طور کلی اعلام گردید، بیشتر دانست. ورای این سند جارد کوشنر، داماد ترامپ و شاهزادۀ موروثی سعودی قرار دارند. هدف هموار ساختن راه برای یک اتحاد آشکار میان اسرائیل و عربستان سعودی، پیش درآمد کامل اعمال فشار علیه ایران است. یک عامل مهم در مقابل این سناریو قرار می گیرد و آن عامل اقتصادی است. هادی فضل الله، عضو موسسۀ امور عمومی کرنل گفت: «ریاض با یک رشد نزدیک به صفر مبارزه می کند، هم اکنون درگیر جنگی پرهزینه در یمن است و کم کم پیامدهای تنش های فرقه ای در استان شرقی و نیز ریاض را احساس می کند». به عبارتی امروز یک جنگ به صرف هیچ کس نیست.

چاپ نوشتار