تاریخ: ۱۴:۲۸ :: ۱۳۹۶/۰۸/۲۱
جنگی تمام عیار با عربستان سعودی، آخرین خواسته ایران است

آرمین سرجویی

تایم (امریکا)

در روزی که شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، شاهزاده های رقیب را زندانی کرد و زمام قدرت را به دست گرفت، موشکی به سمت فرودگاه ریاض، پایتخت عربستان سعودی، روانه شد. این موشک پیش از آن که به هدف اصابت کند، ره گیری و منهدم شد ؛ اما دولت عربستان سعودی ادعا کرد از همه جزئیات مکانی که موشک از آن جا پرتاب شده است، اطلاع دارد.
عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، سه روز بعد، در ٦ نوامبر، در گفتگو با «سی ان ان» با نام بردن متحدان ایران اعلام کرد: «این موشک یکی از موشک های ایران بود که حزب الله از سرزمین هایی که در اشغال حوثی های یمن است، پرتاب کرد.» یک روز بعد ولیعهد عربستان سعودی این اقدام را «تجاوز نظامی مستقیم حکومت ایران» اعلام کرد.
بنابراین، این اتفاق میان دو قدرت خاور میانه ، یعنی پادشاهی اهل سنت و جمهوری شیعیان، افتاد که در رقابتی گرفتار آمده اند که به ندرت تا این اندازه آشکار و علنی بوده است. در بیشتر اوقات، به ویژه در سال های اخیر، عربستان سعودی و ایران از طریق عوامل و دست نشانده های خود با یکدیگر می جنگند و در بیشتر این جنگ ها به استناد شواهدی که به اندازه پرتاب موشک چشمگیر نیستند، ایران پیروز است.
در عراق، میلیون ها زائر شیعه اکنون در شهرهای نجف و کربلا برای برگزاری مراسم سالانه اربعین گرد هم آمده اند. میلیون ها نفر از آن ها از ایران، که پس از سرنگونی حکومت استبدادی به ظاهر ضد دینی ولی سنی صدام حسین، به دست آمریکا در سال ٢٠٠٣ ائتلافی ریشه ای را با عراق ایجاد کرده است، وارد این کشور شده اند. امروز، احساس برادری میان شیعیان دو کشور و نیز همکاری میان دولت های آن ها شدیدتر از هر زمان دیگر در قرن های اخیر است. نیروهای بسیج مردمی موسوم به الحشد الشعبی بر مبنای نیروی شبه نظامی بسیج ایران، هم از نظر نیروی انسانی و هم روحیه از ارتش رسمی عراق پیشی گرفته است.
در سوریه، اگر کمک های گروه شبه نظامی حزب الله که مورد حمایت ایران است، و نیروی هوایی روسیه که به درخواست ایران و مستشاران ایرانی به میدان آمد، نبود، دولت بشار اسد چند سال پیش سقوط کرده بود. نیروهای ائتلاف به کندی اما به طور پیوسته، سرزمین های تصرف شده را هم از داعش و هم از دیگر گروه های شورشی که سعودی ها از آن ها حمایت می کردند، بازپس گرفتند.
در یمن، کشوری که عربستان سعودی هنگام آغاز حمله مسلحانه به آن در سال ٢٠١٥، در حمایت از منصور الهادی، امیدوار بود به سرعت به پیروزی قاطعی دست یابد، عربستان در جنگی هزینه بر و فرسایشی با حوثی های زیدی، فرقه ای از تشیع که پس از حمله عربستان سعودی به ایران نزدیک تر شده اند، گرفتار آمده است.
با وجود این واکنش جمهوری اسلامی به جنگ طلبی عربستان سعودی به شیوه ای نامشخص بی سر و صدا بوده است.
تهران همزمان با این که به شدت هر گونه ایفای نقش را در مسلح کردن حوثی ها رد می کند، خود را به درخواست صلح و اتحاد و نکوهش اتهامات محمد بن سلمان در مسائل داخلی پادشاهی عربستان سعودی محدود کرده است.
آقای حسن روحانی، رئیس جمهور ایران در نشست اعضای کابینه خود در روز چهارشنبه گفت: «اگر شما در عربستان سعودی مشکلات داخلی دارید، تلاش کنید همان مشکلات را حل کنید؛ چرا به دنبال این هستید که به علت مشکلات خود برای دیگران مشکل بسازید؟ چرا بر ضد کشور های منطقه سخن می گویید؟»
برای ایران، تنش زایی و تبدیل جنگ های نیابتی به رویارویی مستقیم با عربستان سعودی دست کم در سخن زیانبار خواهد بود؛ به ویژه به این علت که حوادثی که در میدان در جریان است، دست کم در حال حاضر، مسیر خود را می روند.
ایران به آزمایش سخت افزار های نظامی جدید و بسیار پیشرفته عربستان سعودی که به قیمت میلیارد ها دلار از آمریکا خریداری شده اند، علاقه ای ندارد. حمله به زادگاه اسلام که دو شهر مقدس مسلمانان، یعنی مکه و مدینه، در آن قرار دارند، زمینه ساز انتحاری تبلیغاتی در دنیای اسلام است و این احتمال وجود دارد که همه مسلمانان جهان را بر ضد ایران متحد کند.
اکنون، به ویژه پس از توافق هسته ای که ایران در سال ٢٠١٥ با ابرقدرت های جهان امضا کرد، نفوذ جمهوری اسلامی در بسیاری از پایتخت های کشور های خاور میانه و دیگر نقاط جهان افزایش یافته است. تهران میزبان ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه بود و امیدوار است در سفری رسمی، میزبان امانوئل ماکرون باشد که اگر چنین سفری انجام شود، برای نخستین بار پس از پیروزی انقلاب ١٩٧٩ است که رئیس جمهور فرانسه به ایران سفر می کند. به ندرت پیش می آید هفته ای سپری شود و محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه همیشه در سفر جمهوری اسلامی، یا میزبان دیپلمات های خارجی نباشد و یا به یکی از کشور های گوشه و کنار دنیا سفر نکند.
جمهوری اسلامی، در نهایت در چارچوب هدف خود برای تبدیل شدن به قدرت مسلط منطقه، روی رویارویی نظامی مستقیم با آل سعودی (که بر این باورند در آستانه فروپاشی قرار دارد فکر می کند؛ هر چند چنین اتفاقی برای آن ها مطلوب نیست. از نظر ایران احتیاط بخش مهمی از شجاعت است.

چاپ نوشتار