تشدید حمایت نظامی آمریکا از تجزیه طلبان کُرد عامل اصلی افزایش تنش در روابط آنکارا - واشنگتن است.
تاریخ: ۱۰:۲۶ :: ۱۳۹۶/۰۷/۲۵
رمز واقعی تنش در روابط ترکیه و آمریکا چیست

عبدالباری عطوان
رای الیوم  (انگلستان)

ما گمان نمی‌کنیم که دستگیری کارمند محلی سفارت آمریکا در آنکارا به اتهام ارتباط با مقاماتی از جنبش «خدمت» وابسته به فتح الله گولن، دلیل اصلی وخامت روابط ترکیه و آمریکا باشد، بلکه چه بسا این موضوع کاسه صبر دو طرف را لبریز کرده است.

روابط ترکیه و آمریکا از زمان بحران قبرس در سال ۱۹۷۴ تا کنون هیچ گاه به این اندازه متشنج نشده بود. آن زمان توقف صدور روادید بین دو طرف یکی از نشانه‌های تنش در روابط دو کشور بود هنگامی که نیروهای ترکیه وارد شمال این جزیره شده و کشوری مستقل را تشکیل دادند که کسی جز خود ترکیه آن را به رسمیت نشناخت.

در بحران شمال قبرس نیز ترکیه توافق دفاعی مشترک با آمریکا را لغو کرد و نیروهای ترکیه بیش از ۲۰ پایگاه و تاسیسات دفاعی آمریکا در خاک ترکیه را تحت تسلط خود گرفتند و در سال ۲۰۰۳ زمانی که آمریکا آماده حمله به عراق بود پارلمان ترکیه با صدور مجوز برای هواپیماهای آمریکایی در استفاده از پایگاه نظامی انجرلیک در شرق ترکیه مخالفت کرد.

رمزی که در پس تنش کنونی بین آمریکا و ترکیه پنهان است، حمایت نظامی روزافزون آمریکا از کُردها و تمایلات جدایی طالبانه آنان چه در شمال سوریه و عراق و طبیعتا در شرق ترکیه و یا حتی در شمال غرب ایران است زیرا ترکیه معتقد است بر خلاف گفته مقامات آمریکایی حمایت واشنگتن از کُردها که با اعطای تسلیحات و تجهیزات نظامی سنگین به آنها همراه است نمی‌تواند با هدف مبارزه با داعش باشد

ترکیه نگران تحرکات مشکوک متحد آمریکایی خود است و این نگرانی هنگامی افزایش یافت که فرماندهی نظامی آمریکا با فروش موشک‌های پاتریوت به ترکیه مخالفت کرد همان گونه که هر گونه نقش ترکیه در نبرد موصل و الرقه را نپذیرفت و نقش مهم‌تر را در حمله به این مناطق به کُردها بخشید و پشتیبانی زمینی و هوایی را برای آنان فراهم ساخت.

«رجب طیب اردوغان»، رئیس جمهور ترکیه، این موضع جانبدارانه آمریکا از کُردها را به مثابه خنجری از پشت برشمرد از همین رو تصمیم به گردش به سمت روسیه گرفت تا سامانه پدافند موشکی پیشرفته «اس ۴۰۰ » را از این کشور خریداری کند و قسط اول آن را نیز پرداخت تا جدیت خود را در این خصوص نشان دهد.

اما گردش ترکیه به سمت روسیه در خرید تسلیحات خشم پنهان آمریکا را به همراه داشت و نتوانست واشنگتن را به فروش موشک‌های پاتریوت به آنکارا وادار  و راضی کند در حالی که در مورد عربستان چند روز پس از سفر ملک سلمان پادشاه سعودی به روسیه و گفت‌وگو برای خرید موشک‌های اس ۴۰۰ ، آمریکا ممنوعیت فروش سامانه دفاعی تاد به ریاض را لغو کرد.

نزدیکی بین ترکیه، ایران و روسیه که موجب ایجاد آرامش و برپایی چند منطقه کاهش تنش در سوریه از جمله به زودی در ادلب شد، فاصله میان ترکیه و آمریکا را بیش‌تر کرد زیرا از نظر دولت آمریکا این رویکرد ترکیه به معنی تحرک علیه متحدان کُرد و نیروهای مدافع کرد در مناطق عفرین، جرابلس، الباب و غیره است به گونه ای که تلاش‌های ترکیه در روندی پرشتاب یکپارچگی اراضی کردنشین در شمال سوریه را ازبین می‌برد.

کار به جایی رسید که روزنامه صباح ترکیه نزدیک به اردوغان و حزب حاکم عدالت و توسعه، آمریکا را به محاصره کشورشان از طریق ایجاد حلقه‌ای از مجموعه پایگاه‌های نظامی و تسلیحات سنگین در رومانی و بلغارستان در غرب ترکیه، گرجستان در شرق و همچنین از سمت سوریه با ایجاد پایگاه‌هایی در شهر رقه متهم کرد، این اتهامی بسیار خطرناک است بخصوص که آنکارا هشدار داد که آمریکا در پس این تحرکات خود تجزیه ترکیه را دنبال می‌کند درست همان چیزی که در مورد اتحاد جماهیر شوروی مرتکب شد.

ما از سطح جدیت این اتهامات و اعتبار آن بی خبریم اما چیزی که می‌دانیم و به خوبی به آن اطمینان داریم این است که دولت آمریکا همواره به محض به پایان رسیدن منافع خود با متحدانش از پشت به آنان خنجر زده و رهایشان کرده است.

این کاری است که آمریکا با شاه ایران، انور سادات و پس از آن حسنی مبارک در مصر و کارلوس در فیلیپین انجام داد و فهرست بلندی از این ها وجود دارد بنابراین چرا آمریکا به نفع کُردها به عنوان متحدان جدید خود از ترکیه دست بر ندارد؟

چاپ نوشتار