آنها طرح های سرمایه گذاری عرضه می کنند ولی آمریکا حکم منع مسافرتی جدید صادر می کند
تاریخ: ۱۴:۰۰ :: ۱۳۹۶/۰۷/۰۵
مواضع متحدین غربی درباره ایران از آمریکا دورتر می شود

دومینیک دادلی

فوربس (آمریکا)

بانک های اروپایی موج تازه ای از سرمایه گذاری در ایران را آغاز کرده اند و این در حالی است که واشنگتن برای محدود ساختن روابط ایران و آمریکا به تلاش دیگری دست زده است.
بانک ها در اتریش، دانمارک و فرانسه، در هفته گذشته، اعلام کرده اند که در مجموع  قراردادهایی به ارزش دو میلیارد یورو (معادل دو میلیارد و دویست میلیون دلار) امضاء کرده اند. تحولاتی که با اقدام  روز ٢٤ سپتامبر کاخ سفید که خبر از حکم تازه منع مسافرتی جدیدی علیه شهروندان ایران و هفت کشور دیگر داد، در تضاد قرار دارند.
موج سرمایه گذاری اروپا از ٢١ سپتامبر آغاز شد، زمانی که اوبر بانک اتریش به ١٤ بانک ایرانی اعتباری به ارزش یک میلیارد یورو اعطا کرد. این پول برای پروژه های زیر ساخت در ایران استفاده خواهد شد. بانک دانسکه دانمارک در حال امضای واگذاری اعتباری به ارزش پانصد میلیون یورو به ده بانک ایرانی است. بعد از آن بانک فرانسوی بی پی آی، اعلام کرده که به شرکت های فرانسوی علاقمند به سرمایه گذاری در ایران  پانصد میلیون یورو اعتبار می دهد.
ایران هم در طول چند ماه گذشته با بانک صادرات – واردات کره توافق مالی هشت میلیارد یورویی و با بانک های چینی توافق مالی به ارزش ٣٥ میلیارد دلار به دست آورده است. البته، این توافق ها آسان به دست نیامده اند. اوبر بانک اتریش اعلام کرده است که برای چارچوب توافق وام های صادراتی یک سال و نیم مذاکره کرده است و برای این منظور چندین دور مذاکره در تهران و اتریش برگزار شده است.
البته شرکت ها و بانک های مشارکت کننده باید محتاط باشند که به اتهام نقض تحریم های کنونی آمریکا، مشمول جریمه نشوند. البته، بانک بی پی آی فرانسه، برای نمونه، از آنجا که در آمریکا فعال نیست، توانست توافق خود را نهایی سازد. نیکلاس دوفورک، مدیر عامل بانک فرانسوی بی پی آی در مصاحبه ٢٤ سپتامبر با ژورنال دو دیما نش، گفت: «ما تنها بانک فرانسوی هستیم که می توانیم بدون خطر نقص تحریم ها، داد و ستد کنیم».
مقامات دولت ایران می گویند، بعد از توافق هسته ای، در مجموع توانسته چهارده میلیارد دلار سرمایه گذاری مستقیم خارجی جذب کنند.- توافق هسته ای که برجام نامیده می شود، ماه ژوئیه ٢٠١٥ بین تهران و شش قدرت بین المللی منعقد شد. این توافق از ژانویه ٢٠١٦ نیز اجرایی شد.
شرکت های جداگانه ای از سراسر اروپا مشارکت خود را در اقتصاد ایران افزایش داده اند. شرکت اسکاتک سولار از نروژ برای ساخت نخستین پروژه انرژی خورشیدی به ارزش ١٣٢ میلیون دلار در حال مذاکره است. و این در حالی است که شرکت کویر کاس انگلیس قرارداد تأمین مالی نیروگاه خورشییدی ٦٠٠ مگا واتی را متقبل شده است. در بخش خودرو سازی نیز، شرکت رنو به تازگی با راه اندازی پروژه مشترک در ایران توافق کرد و شرکت مرسدس بنز آلمان برای ساخت کامیون با همکاری ایران خودرو در ایران  قرارداد امضا کرده است.
همزمان با این گونه فعالیت ها، اما آمریکا رویکرد کاملاً متفاوتی در قبال ایران اتخاذ کرده است. کاخ سفید ٢٤ سپتامبر برای منع ورود شهروندان کشورهایی که آمریکا با آنها روابط چندان خوبی ندارد، دست به تلاش تازه ای زد. مثل موارد قبلی، نام ایران دوباره در فهرست کنونی وجود دارد و شامل کشورهای چاد، لیبی، کره شمال، سومالی، سوریه، ونزوئلا و یمن نیز می شود.
البته این محدودیت ها شامل حال ایرانی هایی که با ویزاهای معتبر دانشجویی و مبادله جهانگردی به آمریکا سفر می کنند، نمی شود. البته در مورد آنها تحقیق و بررسی های بیشتر از معمول انجام خواهد شد. قرار است که این تدابیر جدید از ١٨ اکتبر اعمال شوند محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، در توئیتی این اقدام آمریکا را «حکم منع مسافرتی جدید و حتی تهاجمی تر» توصیف کرد.
ترامپ به طور مرتب تهدید کرده که از برجام خارج می شود، ولی دولت ترامپ تا کنون اعلام نکرده است که بر اساس چه استدلالی این کار را می خواهد انجام دهد. آژانس بین المللی انرژی اتمی، نهاد وابسته به سازمان ملل، به طور مرتب و در تازه ترین گزارش یازده سپتامبر خود اعلام کرد که ایران به تعهدات خود در توافق هسته ای پایبند بوده است و آمانو، مدیر کل آژانس گفت: «ایران به تعهدات مقرر خود در برجام پایبند بوده است».
انتقاد از ایران در کنگره آمریکا نیز مضمون آشنایی است. مجلس نمایندگان روز ١٣ سپتامبر به متمم هایی رأی دادند که فروش هواپیماهای مسافربری به ایران را منع می کنند.
واکنش مشتری
این مواضع دور از هم که آمریکا و سیاستمداران اروپایی در قبال ایران پیش گرفته اند درون خود ایران هم بازتاب یافته است. در ایران مشتریان اغلب در رابطه با شرکت ها و کالاهای آمریکایی، در مقایسه با کالاها و شرکت های سایر کشورهای پیشرو، دارای نگرش های به وضوح متفاوتی هستند.
برای نمونه، در تازه ترین نظر سنجی «ایران پل» که ماه اوت انجام شده است، مشتریان ایران بیش از همه طرفدار شرکت های آلمانی و ژاپنی هستند و منفی ترین نگرش شرکت های آمریکایی دارند.
وقتی از شرکت کنندگان در این نظر سنجی پرسیده شد که سرمایه گذاری و تجارت با شرکت های چه کشورهایی بیش از همه به نفع ایران است، نود درصد پاسخ دادند که تجارت و داد و ستد با شرکت های آلمانی و ژاپنی «خیلی زیاد» یا «تا حدودی» به نفع ایران خواهد بود. در مقابل، آمار برای شرکت های آمریکایی فقط پنجاه درصد بود و ٤٧ درصد شرکت کنندگان در این نظر سنجی گفتند که داد و ستد و تجارت با شرکت های آمریکا «کمی» به نفع ایران است یا «به هیچ وجه به نفع ایران نیست».
علاوه بر آن، حدود پنجاه و شش درصد از ایرانی ها فکر می کنند که روابط کشور شان با آمریکا، در طول این دو سالی که توافق هسته ای امضا شده، بدتر شده است.
در مجموع، مردم ایران از تجارت و داد و ستد بیشتر با سایر کشورها و اصلاحات اقتصادی مربوطه به طور جدی حمایت می کنند. به گونه ای که هشتاد و پنج درصد از پاسخ دهندگان در این نظر سنجی اعلام کردند که رشد تجارت و پیوندهای تجاری بین ایران و سایر کشورها به پیامدهای «خوب» یا «بسیار خوب»  برای کشور منتهی خواهد شد.
اسفندیار باتمانقلیچ، موسس بورس و بازار و سفارش دهنده این نظر سنجی گفت: «نتایج نظر سنجی نشان می دهد که جامعه ایران درباره آزادسازی بازار و بین المللی سازی اقتصاد خوشبین است».
این بخشی از تجارتی است که آمریکا، در حال حاضر، خود را از آن محروم ساخته است.

چاپ نوشتار