تاریخ: ۱۶:۴۲ :: ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
چرا دولت آمریکا از توافق اتمی ایران خشمگین است

علی منتظری

دروغ های بزرگ آمریکا در باره برنامه اتمی ایران ادامه دارد. آمریکا برای آن که بتواند دیدگاه های خود را به آژانس بین المللی انرژی هسته ای تحمیل کند چندی پیش نیکی هایلی  نماینده دایم خود در سازمان ملل را به آژانس فرستاد تا یوکیا آمانو را متقاعد کند که ایران توافق اتمی را نقض کرده است.

این در حالی است که  جامعه اطلاعاتی آمریکا احتمالاً بر ده‌ها سایت و مراکز غیرهسته‌ای ایران به امید آنکه هرگونه فعالیت‌ هسته‌ای محرمانه ایران را کشف کند، نظارت دارد. با این حال، ژنرال «پائول سلوا» معاون رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا در ماه ژوئیه گذشته اعلام کرد که «بر اساس شواهدی که جامعه اطلاعاتی آمریکا ارائه کرده است، اقدامات ایران با قوانینی که طبق توافق اتمی معین شده است، سازگاری دارد». آمریکایی ها به خوبی می دانند که هیچ‌گونه نشانه‌ای مبنی بر این که ایران در اجرای توافق اتمی تقلب می کند وجود ندارد و نیازی نیست که آژانس بین المللی انرژی هسته ای صدها سایت به اصطلاح‌ مشکوکی را بازرسی کند که نیکی هایلی  به دروغ به آن ها اشاره کرده است.

ایران بعد از توافق اتمی هرگز روند علمی توسعه صنایع و علوم اتمی خویش را به منظور غنی سازی تغییر نداده است زیرا غنی سازی امروزه به لحاظ اقتصادی برای همه کشورهای هسته‌ای از جمله ایران حائز اهمیت است و برای آن سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی می‌شود. ۴۰ درصد ارزش سوخت هسته‌ای هر کشوری به تاسیسات غنی‌سازی باز می‌گردد که قلب تپنده آن دستگاه های سانتریفیوژ است و این نشان می‌دهد تا چه اندازه این مراکز در دنیا نه صرفا به لحاظ هسته‌ای بلکه از جهت اقتصادی مورد توجه هستند.و این همان استراتژی هسته ای است که ایران پس از توافق اتمی نیز به شکل مشروع و طبق توافق اتمی دنبال می کند.

آمریکایی ها تلاش دارند تا این روند علمی در ایران متوقف شود زیرا می دانند ایران پس از توافق اتمی مشروعیت کامل بین المللی برای توسعه برنامه اتمی صلح آمیز را از همه اعضای شورای امنیت سازمان ملل کسب کرده است و در واقع ایران به یک پیروزی بزرگ سیاسی – صنعتی و علمی در راستای دانش هسته ای دست پیدا کرده است و این در حالی است که ایران تحت شدیدترین بازرسی های بازرسان آژانس بین المللی انرژی هسته ای قرار دارد.

یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که توافق اتمی با ایران را یکی از بزرگترین دستاوردهای بین المللی معاصر می داند می گوید: توافق اتمی یک دستاورد روشن برای راستی‌آزمایی هسته‌ای است و ایران در معرض قوی‌ترین نظام راستی‌آزمایی هسته‌ای قرار دارد. وی ادامه می دهد: بازرسان ما ۲۴ ساعت تمامی هفته در صحنه حضور دارند و ما با استفاده از دوربین‌هایی که به طور دائم مستقر هستند و از طریق تجهیزات دیگر، به تأسیسات هسته‌ای ایران نظارت داریم.

مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی بر خلاف ادعاهای آمریکا و دروغ های نیکی هایلی  تصریح می کند: ایران بسیاری از محدودیت‌های اعمال شده بر برنامه هسته‌ای اش را پذیرفت و دسترسی آژانس به سایت‌ها و اطلاعات توسعه یافته است.

یوکیا آمانو کاملا درست می گوید که ایران تحت شدیدترین نظارت های آژانس قرار دارد. ایران در هر ماه، تقریبا دو بازرسی ناگهانی هسته‌ای را تجربه می کند و در قیاس با ۵ سال گذشته، میزان کلی بازرسی‌ها از تاسیسات هسته‌ای ایران دو برابر شده است؛ این موضوع ارزش توافق اتمی آمریکا و متحدانش در سال ۲۰۱۵ با ایران را نشان می دهد که به طور قطع می تواند به رفع تردیدها درباره کارآمدی توافق اتمی کمک کند و همه شواهد رسمی تاکید دارد ایران ملتزم به توافق و اجرای کامل آن بوده است.طبق اطلاعات و گزارشات ارائه شده به اعضای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بازرسان آژانس ظرف ۱۲ ماه از زمان اجرایی شدن توافق هسته‌ای در اوایل سال ۲۰۱۶در مجموع  ۴۰۲ بازدید از مراکز هسته‌ای و ۲۵ بار بازرسی سرزده انجام داده اند.

این همه در حالی است که ایران همچنان به ادامه تحول و توسعه برنامه اتمی صلح آمیز خود ادامه می دهد.سازمان انرژی اتمی ایران در آخرین اقدامات خویش برای اعلام توانایی های اتمی اش نمایشگاهی را ترتیب داد  که در ان  نسل‌های سانتریفیوژ P1 تا IR6s و IR7  به نمایش گذاشته شده بود، اما سانتریفیوژهای نسل  IR8  که از مدرن ترین ماشین های غنی سازی به شمار می رود با توجه به رفت و آمد بازرسان به سایت و تاکید بر قرار نگرفتن این تکنولوژی در معرض دید بازرسان،در نمایشگاه  قرار داده نشده بودند. IR8 یک دستگاه صد در صد داخلی به شمار می رود که نشان دهنده قابلیت های بالای ایران در ساخت دستگاه های سانتریفیوژ نسل های جدید به منظور غنی سازی است.

درست است محدودیت‌هایی بعد از اجرای توافق اتمی در فعالیت‌های غنی‌سازی ایران اعمال شده است اما وجود توافق رسمی با ۵+۱ و کسب تضمین های بین المللی موجب شده است که در سطح تحقیق و توسعه  بر روی ماشین‌های سانتریفیوژ پیشرفته با راندمان بالا ، دانشمندان ایرانی با تمرکز و آرامش بیش‌تری کار را ادامه دهند.در حال حاضر در سایت نطنز ۵۰۶۰ سانتریفیوژ در قالب ۳۰ زنجیره در دو واحد ۲۶A  و ۲۸A   در حال گازدهی هستند و هم‌زمان دوربین‌های آژانس بین المللی انرژی هسته ای فعالیت‌های این بخش‌ها را رصد می‌کنند.

بر اساس گزارش‌های آژانس و اظهارات مقامات ایران از سایت نطنز، پیش از توافق اتمی و اجرایی شدن آن در سالن A سه واحد ۲۴، ۲۶ و ۲۸ فعال بودند که در مجموع به حدود ۹ هزار سانتریفیوژ گازدهی می‌شد. بر اساس توافق اتمی قرار شد تا از این میزان تنها ۵۰۶۰ ماشین باقی بماند. بر اساس تصمیم مقامات سازمان انرژی اتمی از بین سه واحد مورد اشاره، واحد ۲۴ به دلیل قدیمی‌تر بودن غیرفعال و سانتریفیوژها را در این بخش جمع‌آوری و به انبار منتقل کردند. مقامات سایت نطنز نیز تاکید می‌کند که در حال حاضر تنها یک سوم از ظرفیت سانتریفیوژها که در گذشته فعال بودند، غیرفعال شده‌اند. هم‌چنین حدود ۱۰ هزار سانتریفیوژ دیگر که در سال A نصب شده بودند و آماده راه‌اندازی بودند اما به آنها تزریق گاز نمی‌شد نیز جمع‌آوری شده‌اند.

علی اکبر صالحی رییس سازمان انرژی اتمی ایران با تاکید بر این که در صورت نقض و عدم اجرای توافق اتمی، ایران به سرعت توانایی بازگشت به ماقبل توافق را دارد می گوید: ما پیوسته در حال ارزیابی این هستیم که این توافق چه مقدار برای ما سود دارد یا اینکه پایبندی به آن چه میزان برای ما هزینه دارد. اگر آمریکا از آن خارج شود ولی دیگر کشورها (کشورهای عضو ۵+۱ ) به آن پایبند باشند، ایران نیز احتمالاً به تعهداتش پایبند خواهد بود.

شاید صالحی می خواهد بگوید که برای اقدامات آمریکا هیچ ارزشی قایل نیست با آن که آمریکا حتی پس از توافق اتمی اقداماتی انجام داده است که مخل به تعهدات آمریکا در توافق اتمی است.این در حالی است که اگر توافق اتمی از سوی کشورهای ۵+۱ نقض شود ایران به طور قطع می تواند به دوران قبل از توافق اتمی بازگردد.

در همین رابطه رییس سایت نطنز در گفتگو با یکی از خبرگزاری های ایرانی با تایید اظهارات علی اکبر صالحی  می گوید: ما قادریم در پنج روز به شرایط قبل از اجرای توافق اتمی در غنی‌سازی برگردیم،ما ظرف پنج روز می‌توانیم با بازگرداندن ماشین‌هایی که در انبار داریم در سایت فردو غنی‌سازی ۲۰ درصد را از سر بگیریم.

در حالی که شرق آسیا درگیر آزمایش بمب های اتمی و هیدروژنی کره شمالی است و قدرت های بزرگ را درگیر پرونده ای بسیار حساس کرده است علی اکبر صالحی ضمن بیان اینکه اگر توافق اتمی ایران با ۵+۱ فرو بپاشد، هیچ شانسی برای توافق با کره شمالی بر سر مسئله هسته‌ای وجود نخواهد داشت، می گوید: در صورت فرو ریختن توافق ایران با ۵+۱ پیونگ‌یانگ نیز می‌گوید، خب آنها توافق هسته‌ای با ایران را شکستند، پس ما چگونه می‌توانیم به آنها اعتماد کنیم؟

روند تحولات سیاسی و به خصوص روند تحولات علمی ایران در مسیر تبدیل شدن به یک کشور بزرگ اتمی نشان می دهد که ایران با درایت و هوشمندی، توافقی را امضاء کرده است که ضمن پذیرش برخی محدودیت ها اما توانسته است به عالی ترین تکنولوژی های هسته ای صلح آمیز با سرعتی پیش از توافق اتمی دست پیدا کند. در حال حاضر ایران هزار سانتریفیوژ IR2m در اختیار دارد که در صورت تصمیم مقامات عالی رتبه برای بازگشت‌ به روند قبل از توافق آماده فعالیت است. هم‌چنین تعداد زیادی از ماشین‌های P1 در انبارها موجود است و نسل‌های IR6 و IR4 آماده تولید در سطح وسیع هستند.

مقامات اتمی ایران تاکید دارند با توجه به توسعه و پیشرفت در صنعت هسته‌ای طی ۱۰ سال گذشته و دانشی که هر روز به ‌روزتر می‌شود از بسیاری تجهیزات پیشرفته‌تر در سایت های اتمی استفاده می‌کنیم که موجب شده تجهیزات مازاد و قدیمی تر جمع شده و تجهیزات جدید جایگزین آنها شوند.

بر خلاف ادعای برخی رسانه ها که مدعی شده اند تصاویر و فیلم های دوربین های موجود در سایت های اتمی ایران از جمله نطنز به صورت آنلاین به خارج از ایران ارسال می شود، رییس سایت نطنز تاکید دارد که این شایعه ای بیش نیست و هیچ عکس، تصویر و اطلاعات داخل دوربین‌ها نه تنها آن لاین، حتی به طور مستند هم در اختیار بازرسان قرار نمی‌گیرد و از سایت خارج نمی‌شود.او شایعات مربوط به ارسال اطلاعات داخل دوربین‌ها به طور آن‌لاین و مستقیم به کشوری دیگر یا مقر آژانس بین المللی انرژی هسته ای را نیز تکذیب کرد. اما وی تاکید دارد که همکاری ها ایران با بازرسان در قالب توافق اتمی به شکل دقیق صورت می گیرد و تعامل با بازرسان آژانس امری بسیار ظریف و دقیق است و در چارچوب پادمان جامع و پروتکل الحاقی این تعامل برقرار است.

با گذشت بیش از دو سال از توافق اتمی اکنون به خوبی می توان قضاوت نمود که ایران در قالب مذاکرات برد – برد با ۵+۱ و جامعه بین الملل توانسته است منافع استراتژیک خود در برنامه صلح آمیز هسته ای را به شکل کامل حفظ کند و این زمینه را ایجاد کرده است که در پایان مدت زمانی توافق، به یک کشور بزرگ هسته ای در قالب اهداف صلح آمیز تبدیل شود.

چاپ نوشتار