تاریخ: ۱۰:۵۲ :: ۱۳۹۶/۰۶/۲۳
سفر مخفیانه بن سلمان به اسرائیل

جوردانو استابیله
لاستامپا (ایتالیا)

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، در اوایل هفته گذشته به صورت مخفیانه به اسرائیل سفر کرده است. این خبر برای نخستین بار از سوی رادیو اسرائیل و شبکه اسپوتنیک پخش و متعاقبأ از سوی رسانه های گروهی کشورهای عربی بازمنتشر شد که منبع اصلی آن را دستگاههای اطلاعاتی امارات ذکر کرده بودند.
این برای نخستین بار است که یک عضو برجسته خاندان آل سعود به اسرائیل، که موجودیت آن از سوی عربستان به رسمیت شناخته نشده، سفر میکند. با این حال مناسبات بین دو کشور پس از پایان جنگ اول خلیج (فارس) به تدریج رو به بهبود گذاشته بود و با آغاز سلطنت ملک سلمان و ولیعهدی پسرش محمد، دچار جهش صعودی قابل توجهی شده است. باید گفت که سکان حکومت در عربستان عملأ در دستان محمد بن سلمان قرار دارد و او در سیاست خارجی مسیر مقابله با ایران را در پیش گرفته که به همگرایی هر چه بیشتر منافع عربستان و اسرائیل منجر شده است. بر اساس گزارشات مربوطه، مذاکرات محمد بن سلمان با مقامات اسرائیلی عمدتأ بر روی مذاکرات صلح بین اسرائیل و فلسطینیان متمرکز بوده است.
ریاض در سال ۲۰۰۲ طرح سعودی را در راستای مذاکرات اسلو مطرح کرده بود که از حمایت مصر برخوردار بود. همراهی مصر و عربستان برای از سرگیری مذاکرات صلح بین اسرائیل و فلسطینیها می تواند وضعیت را از بن بست فعلی خارج کند. به نظر می رسد که ریاض و قاهره برای از سرگیری مذاکرات بر روی محمد دهلان، که مورد خوشایند اسرائیل نیز هست، به عنوان رئیس آینده تشکیلات خودگردان فلسطین حساب می کنند. اگر مذاکرات بین اسرائیل و فلسطینیان به صورت مطلوبی از سر گرفته شود، می تواند به موضوع به رسمیت شناختن اسرائیل از سوی عربستان کمک کند. یک ماه پیش سودان، که یکی از اقمار عربستان به شمار می رود، اعلام کرده بود که زمان عادی سازی روابط با اسرائیل فرارسیده است. اما عربستان برای این کار به ما به ازای مهمی از سوی اسرائیل نیاز دارد و از سرگیری مذاکرات با فلسطینیان می تواند به مثابه چنین اقدامی باشد. ساقط نشدن بشار اسد در سوریه به معنای یک پیروزی راهبردی برای ایران است که آثار آن در منطقه به تدریج آشکار خواهد شد.
رقابت بین ایران و عربستان به جز بعد مذهبی اختلاف بین شیعه و سنی، دارای یک بعد مهم سیاسی و منطقه ای نیز هست. حکومت ایران همواره خود را به عنوان الگوی ملتهای مسلمان معرفی کرده و پس از فتح نوار شمالی جهان عرب که از عراق تا لبنان امتداد دارد، امروز به بخش دیگر آن یعنی اردن و فلسطین نگاه میکند. اردن هاشمی که نیمی از جمعیت آن را فلسطینیان تشکیل می دهند، اخیرأ به بشار اسد نزدیک شده است.
ژنرال قاسم سلیمانی، فرمانده یگان ویژه بدر سپاه پاسداران ایران، ارتباط با حماس را از سر گرفته و به نظر می رسد که ایران خود را برای ورود پیروزمندانه به میدان اسلام سنی آماده می کند. برای عربستان انسداد مسیر ایران در منطقه حائز اهمیت حیاتی می باشد و به همین دلیل است که ریاض به فکر دمیدن حیات به کالبد مذاکرات صلح بین اسرائیل و فلسطینیان افتاده تا از این گذر هم برای خود در میان مسلمانان اقتدار کسب کند و هم با شناسایی اسرائیل و همراهی مصر، از حمایت بی چون و چرای آمریکا در منطقه برخوردار شود.

چاپ نوشتار