تاریخ: ۱۰:۲۷ :: ۱۳۹۶/۰۵/۱۴
مخالفت اتحادیه اروپا با امریکا در رابطه با ایران

وستی کافکازا روسیه


سرویس امور خارجی اروپا رسما، اعلام کرد که در روز ٥ ماه اوت، فدریکا موگرینی، نماینده ارشد اتحادیه اروپا در امور خارجه و سیاست امنیتی، در مراسم تحلیف آقای حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، شرکت خواهد کرد. موگرینی در نقش رئیس کمیسیون مشترک برنامه جامع اقدامات مشترک (برجام) که بر نحوه اجرای این توافقنامه نظارت دارد، به ایران سفر خواهد کرد. او با مقامات رسمی ایران برای بحث و بررسی مسائل دو جانبه و منطقه ای دیدار خواهد کرد.
به چند دلیل، بیانیه سرویس امور خارجی اروپا در رابطه با تاریخ اعلام شده بسیار سیاسی می نماید. این دیدار در زمینه ای از بروز نشانه های روز افزونی از این مساله انجام خواهد شد که دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، بر خلاف موافقت تیم امنیت ملی خود، ضمن تلاش برای یافتن راهی به منظور مقصر نشان دادن ایرانی ها در شکست احتمالی توافق هسته ای، قصد دارد برجام را ناکام بگذارد.

این انتظار وجود دارد که در چنین شرایطی، متحدان آمریکا با هدف مجازات ایران، حول دولت واشنگتن تجمع کنند. از آنجایی که اتحادیه اروپا هوادار بانفوذ برجام در میان متحدان امریکا است، واشنگتن تلاش خواهد کرد، حمایت آن را جلب کند. برای نمونه، در گذشته، در جریان جنگ عراق، چنین تاکتیکی اغلب کارساز می شد: واشنگتن موضوع را با اتحادیه اروپا در میان می گذاشت و برخی از اعضای آن را به حمایت از دستور کار خود ناگزیر می ساخت. اما، این بار، احتمال دارد که اتحادیه اروپا چنین عمل نکند.
ظاهرا، برجام اجرا می شود و حتی، دولت ترامپ به رغم روابط خصمانه اش با ایران، اجرای این توافق از سوی ایران را تائید کرده است. دلیل دیگر این است که برجام یکی از نادرترین موفقیت های دیپلماتیک واقعی اتحادیه اروپا بشمار می رود. تمامی کشورهای عضو به اتفاق اکثریت آراء آن را تصویب کرده اند. موگرینی بارها، تصریح کرده که این توافق دستاورد کل جامعه بین المللی بوده است. اتحادیه اروپا به همکاری متقابل با ایران نیاز دارد تا از امکان بازی نقش خود در خاور نزدیک برخوردار شود، زیرا مناقشه ها در این منطقه در حال تبدیل شدن به منبع اصلی تروریسم و مهاجرت هستند که امنیت و رفاه اروپا را به خطر می اندازند. بروکسل می داند که برجام در حال اجرا است و اطمینان دارد که اجرای آن، امکان همکاری عمیق تر با ایران را فراهم خواهد ساخت.
این موضوع نیز مهم است که کشورهای بانفوذ عضو اتحادیه اروپا روابط تجاری با ایران را برای اقتصاد خود سودمند می دانند. فرانسه به رهبری پرزیدنت امانوئل مکرون ابتکار عمل را در دست گرفته و پیامدهای برون مرزی لایحه قانونی جدید پیرامون اعمال تحریم ها علیه ایران را که از سوی امریکا تصویب شده، محکوم کرده است. گفتنی است که در بیانیه وزیر امور خارجه فرانسه در رابطه با این مساله، به ضرورت پاسخ هماهنگ اروپا به این تجاوز امریکا اشاره شده است. بدین ترتیب، به نظر می رسد که مکرون متحد کلیدی موگرینی در دفاع از این توافق خواهد بود. به احتمال زیاد، دیگر کشورهای بزرگ با منافع اقتصادی چشمگیر در ایران مانند، آلمان و ایتالیا نیز از دولت فرانسه تبعیت خواهند کرد.
در نهایت، از آنجایی که دفاع از برجام با توجه به منافع اصلی اروپا در سیاست خارجی تنظیم شده است، این امر مانع از آن می شود که برخی از کشورهای ضعیف اتحادیه اروپا آن را ناکام بگذارند. برای نمونه، اگر دولت لهستان و یا مجارستان که علاقه شان نسبت به ترامپ معلوم است، تصمیم بگیرند، در موضع کلی اتحادیه اروپا کار شکنی کنند، در آنصورت، این امر هواداران اتحادیه اروپای چند قشری با مرکز کاملا منسجم کشورهای اصلی اش و توابع وابسته ضعیفش را تجهیز خواهد کرد. در صورت توسعه این چنینی رویدادها، کشورهای بسیار ضعیف اروپای مرکزی بازنده خواهند بود، از این رو، آنها باید تصمیم بگیرند که آیا ارزش دارد در برابر یاران غربی بسیار قدرتمند خود ایستادگی کنند، یا خیر.
دلیل دومی که به گفته موگرینی، بسیار مهم است – تکیه بر مشکلات منطقه ای در مباحثات با ایران است. در میان مسائل مورد بررسی، چشم انداز حل و فصل سیاسی مساله سوریه و عراق بعد از شکست داعش (سازمان ممنوع اعلام شده در روسیه)، تشنجات در خلیج فارس، مبارزه علیه تروریسم و روابط با عربستان سعودی نیز قید خواهند شد.
این امر با رویکرد دولت ترامپ و متحدان منطقه ای آن – عربستان سعودی، امارات متحده عربی و اسرائیل که تلاش می کنند ایران را به انزوا بکشانند، اختلاف فاحشی دارد. این واقعیت که اتحادیه اروپا به جای پیوستن به این تلاش ها، انجام گفتگو با ایران پیرامون مسائل منطقه ای را ترجیح می دهد، نشانگر اولویت دادن آن به حل و فصل های چند جانبه، قرارهای جامع در زمینه امنیت است، نه بازی با «حاصل جمع صفر» که در جریان آن، تمامی بدبختی های منطقه بر دوش یکی از شرکت کنندگان قرار خواهد گرفت.
این موضوع همچنان نامشخص مانده است که اتحادیه اروپا برای مخالفت با خواسته های ترامپ در مورد ناکام گذاشتن برجام، تا چه حد می تواند قدرت و قاطعیت نشان دهد. سفر موگرینی به ایران برای شرکت در مراسم تحلیف پرزیدنت آقای روحانی و احتمالا، حضور مقامات رسمی اتحادیه اروپا در این مراسم در پی او، می تواند گام صحیحی در زمان مناسب باشد.

چاپ نوشتار