تاریخ: ۸:۴۶ :: ۱۳۹۶/۰۵/۱۰
اتحادیه اروپا به رهبری فرانسه و آلمان می تواند جایگزین آمریکا در خاورمیانه شود

یوری ساویر

المانیتور (آمریکا)

بی تردید بین دولت ترامپ و اتحادیه اروپا اختلافات قابل توجهی وجود دارد. ترامپ به وعده های انتخاباتی خود یعنی اولویت دادن به منافع آمریکا در سیاست خارجی این کشور موسوم به «آمریکا نخست» عمل کرده و با مقولاتی چون جهانی سازی، منطقه گرایی، اتحادیه اروپا، قراردادهای تجارت آزاد و تغییرات اقلیمی به مخالفت پرداخته است. او به طور کامل با سیاست های جذب پناهجو و مهاجرت اروپا مخالفت کرده است. وی بی علاقگی خود نسبت به آنگلا مرکل، صدراعظم و زن قدرتمند آلمانی را کتمان نمی کند. در رابطه با سوریه، او بیشتر با پوتین، رئیس جمهور روسیه، همکاری می کند. در رابطه با مسئله اسرائیل – فلسطین، او بیشتر به تنهایی، عمدتاً با همکاری مصر و کشورهای عربی، فعالیت می کند
اما ترامپ با امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، روابط شخصی بهتری را پیش گرفته که بدین وسیله در زمینه مسایل ضد – تروریست شریک اروپایی داشته باشد.
سیاستمداران بروکسل در زمینه سیاست های امنیتی و اقتصادی شاهد تغییرات عمده ای در روابط اتحادیه اروپا – آمریکا بوده اند. یک مقام ارشد اتحادیه اروپا، نزدیک به فدریکh موگرینی، مسئول سیاست امنیتی و خارجی اتحادیه اروپا، به نشریه المانیتور گفت، با توجه به شرایط داخلی و خارجی، بروکسل مجبور است سیاست خارجی مستقل تر، از جمله در رابطه با مسایل خاورمیانه، در پیش گیرد. اتحادیه اروپا، بعد از برگزیت [اقدام انگلیس برای خروج از این اتحادیه]، با رهبری آلمان – فرانسه – مرکل، مکرون هدایت می شود. با توجه به نفوذ و قدرت اقتصادی اتحادیه اروپا در عرصه بین الملل، بروکسل، برلین و پاریس مصمم هستند که سیاست خارجی کارآمد و مستقل تری را در پیش گیرند.
این مقام ارشد اروپایی به المانیتور گفت، بروکسل (مقر اتحادیه اروپا) به طور خاص نگران مسئله فلسطین – اسرائیل در رابطه با وضعیت بروز خشونت های جدید بعد از حملات تروریستی ١٤ ژوئیه در نزدیکی مسجد الاقصی است. موگرینی به تازگی در این زمینه با رهبران ایتالیا، فرانسه و آلمان رایزنی و مشورت کرده است. همه این رهبران نگران هستند که این خشونت از کنترل خارج و به انتفاضه مسلحانه ای تبدیل شود. موگرینی در ضمن مدام با رکس تیلرسون در تماس است، اما دولت آمریکا اتحادیه اروپا را در اقدامات اخیر جیسون گرین بلات، فرستاده خود، به جز موارد روزآمد سازی های دوره ای، دخالت نمی دهد.
نگاه اتحادیه اروپا به وضعیت جاری این گونه است که ثبات تشكيلات محمود عباس، رئیس دولت خود گردان فلسطین را در وضعیتی مخاطره آمیز می بیند. عباس مورد انتقاد شدید حماس در غزه، متحدین رقیب فتح، محمد دحلان و اعضای تندرو فتح در کرانه باختری قرار دارد. حمایت کشورهای واقع گرای عرب از عباس در این دوران دشوار در حد حمایت کلامی بوده است.
از این نظر، سیاستمداران بروکسل بحران طولانی مدتی را – نه فقط در رابطه با رویدادهای قریب الوقوع در مسجد الاقصی بلکه در رابطه با بن بست کلی فرایند صلح – پیش بینی می کنند. اختلافات در حال رشد بین فتح و حماس نیز به این بحران رو به رشد می افزاید. اتحادیه اروپا برای حمایت از عباس، کمک اقتصادی خود به تشکیلات خودگردان فلسطین را افزایش خواهد داد و گفتگو با رئیس این تشکیلات را ادامه خواهد داد.
عباس پنجم ژوئیه با مکرون، رئیس جمهور فرانسه، ملاقات کرد. مکرون موضع قدیمی فرانسه، یعنی طرفداری از راه حل مبتنی بر دو کشور بر اساس مرزهای ١٩٦٧، با بیت المقدس پایتخت مشترک، را بازگو کرد. با توجه به آن، این مقام اتحادیه اروپا ادعا کرد که اتحادیه اروپا تا نشست مجمع عمومی ماه سپتامیر ٢٠١٧ سازمان ملل دست به اقدام منسجمی که – به منزله اختلال در اقدامات آمریکا تعبیر شود – نخواهد زد. و در ضمن تا بعد از انتخابات ٢٤ سپتامبر آلمان، اتحادیه اروپا هیچ گونه تصمیم گیری مشترک در زمینه سیاست خارجی انجام نخواهد داد.
به گفته این مقام اروپایی، انسان می تواند چنین تصور کند که اگر آمریکا فرایند راه حل مبتنی بر دو کشور مورد حمایت منطقه ای را به مرحله اجرا در نیاورد، مرکل (به فرض پیروزی در انتخابات آتی) و مکرون، همراه با مراکز این اتحادیه در بروکسل، برنامه اروپایی خود در رابطه با راه حل مبتنی بر دو کشور را آغاز خواهد کرد و کنفرانس صلحی هم در بروکسل برگزار خواهد شد.
این مقام اتحادیه اروپا گفت: «ما متعهد هستم که امسال حتماً اقدامات جدی به نفع راه حل مبتنی بر دو کشور انجام پذیرد». او افزود در غیر این صورت شاهد خشونت بیشتر عناصر تندرو و بنیادگراتر در غزه و کرانه باختری خواهیم بود که در واقع می تواند برای رژیم های عربی خطر آفرین باشند. بروکسل به طور مداوم با مصر، عربستان، اردن و کشورهای عضو اتحادیه عرب درباره این مسایل گفتگو می کند.
به ادعای یکی از مقامات وزارت امور خارجه اسرائیل، بنیامین نتانیاهو مطمئن است که ترامپ مانع این برنامه اروپا خواهد شد. این مقام اسرائیلی که خواست نام اش فاش نشود در گفتگو با المانیتور گفت: «ما اروپا را دشمن منافع اسرائیل و طرفدار فلسطین می بینیم. رهبری فلسطین از این که توسط دولت ترامپ به حاشیه رانده شده، به احتمال مضطرب شده است.»
از طرف دیگر، یک مقام ارشد فلسطینی به المانیتور گفت که عباس از این برنامه استقبال خواهد کرد و این مسئله در واقع در نشست با مکرون مطرح شد. او گفت، رهبری فلسطین معتقد است، اتحادیه اروپا را هرگز نباید دست کم گرفت.
اما باید گفت، چنین برنامه اروپایی شاید بسیار کم و بسیار دیر دنبال می شود.

چاپ نوشتار