تاریخ: ۹:۰۲ :: ۱۳۹۶/۰۴/۱۹
داعش و امنیت ملی در ایران

سیدعلی نجات

یورو آسیا ریویو آمریکا


ایران در خلال سال گذشته، با بی ثباتی داخلی و ناامنی در سه کشور افغانستان، عراق و سوریه مواجه بوده است. برجسته ترین تجلی این بی ثباتی ظهور گروه تروریستی داعش است که ریشه در تفکرات تکفیری، جهادی و سلفی دارد که در کل، نه تنها باعث پیدایش تهدیدهای منطقه ای و بین المللی شده، بلکه به طور خاص، تهدیداتی را علیه امنیت و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران به وجود آورده است.
از جمله مهم ترین تهدیدات و چالش های ایجاد شده ناشی از ظهور داعش در منطقه برای جمهوری اسلامی ایران، عملیات تروریستی، تهدیدات امنیتی علیه دولت ایران، تضعیف جبهه مقاومت در منطقه، ایجاد حاشیه امن برای رژیم صهیونیستی اسرائیل، تهدیدات ژئوپلتیکی و در نهایت، تهدیدات نرم و عقیدتی است.
پیش از آن که داعش در منطقه ظاهر شود، القاعده عراق (AQI) – همچنین موسوم به نام عربی خود “تنظیم قاعده الجهاد فی بلاد رافدین” به رهبری ابومصعب الزرقاوی – بارها ایران را به عملیات تروریستی و انتحاری تهدید کرده بود.
از سوی دیگر، ابو محمد العدنانی، سخنگوی سابق داعش، جمهوری اسلامی ایران را با این اظهارات تهدید کرده بود که داعش قصد تبدیل این کشور به باتلاق خون را دارد. او یادآور شده بود که داعش ایران را بدترین دشمن خود می داند. ابوالحسن المهاجر، سخنگوی رسمی کنونی داعش، نیز پیامی صوتی را با عنوان “پس صبور باشید، وعده خداوند حق است” ( فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ ) چند کشور منطقه از جمله ایران را تهدید کرده است. گروه تروریستی داعش با انتشار یک کلیپ تصویری ٣٧ دقیقه ای در روز ٢٦ ماه مارس ٢٠١٧، جمهوری اسلامی ایران را به طور رسمی تهدید کرد. گروه های تروریستی و عناصر مسلح وابسته به داعش در خلال سال های اخیر برای اجرای عملیات تروریستی در ایران به شدت تلاش کرده اند، ولی عوامل آنها به وسیله نیروهای امنیتی ایران دستگیر و توطئه های آنها پیش از اجرا، کشف و خنثی شده است که نمونه آن خنثی کردن عملیات تروریستی بزرگ در تهران به وسیله وزارت اطلاعات و دستگیری حدود ده تروریست بود. این عملیات طبق برنامه سال گذشته باید به اجرا گذاشته می شد.
موفقیت سرویس های مخفی جمهوری اسلامی ایران در شناسایی حدود صد گروه تروریستی در خلال دو سال گذشته و بر هم زدن نقشه های آنها، برخی از تحلیل گران و مراکز پژوهشی در کشورهای عربی به ویژه در عربستان سعودی را بر آن داشته است که ایران را به حمایت از تروریسم و داعش متهم کنند، با وجود این حقیقت که ایران قربانی اصلی تروریسم جهانی در خلال چهار دهه گذشته بوده است.
دشمنی گروه های سلفی و تروریستی علیه ایران به طور خاص، و مذهب تشیع به طور عام، موضوع تازه ای نیست و مخفی نیز نبوده است. گروه تروریستی داعش در بیانیه های رسمی خود مردم ایران را مرتد، صفوی و مجوس توصیف کرده است. جمهوری اسلامی ایران به علت اختلافات عقیدتی با این گروه از یک سو، و حمایت آن از دولت های عراق و سوریه از سوی دیگر، در مجموع به عنوان یکی از مهم ترین دشمنان داعش تلقی می شود.
داعش مسلمانان شیعه را یکی از اهدف اصلی خود تعیین کرده و به علت نقش مهم و حیاتی تشیع در تعریف هویت ایرانی، می توان ادعا کرد که این گروه تروریستی بنیان ایران را هدف قرار داده است و تهدید آن علیه ایران یک تهدید وجودی محسوب می شود.
علت دیگر خصومت داعش علیه کشور ما، حضور ایران در خط مقدم مبارزه با تروریسم و حمایت آن از دولت های عراق و سوریه است. مداخله به هنگام جمهوری اسلامی ایران و حضور نظامی، اطلاعاتی و امنیتی آن برای کمک به ارتش عراق و سوریه از جمله مهم ترین موانع پیشرفت و گسترش داعش در این دو کشور به طور خاص، و در سراسر منطقه به طور کلی، بوده است. به عبارت دیگر، داعش ایران را علت اصلی ناکامی های خود در عراق و سوریه می داند و به همین علت است که می خواهد از ایران انتقام بگیرد.
علت دیگر در پس اقدامات تروریستی داعش علیه ایران تحمل شکست های متوالی در میدان های نبرد در عراق و سوریه است. این اصل در مورد گروه های ترویستی و افراطی وجود دارد که هر زمان احساس ضعف و شکست می کنند و نگران می شوند، به عملیات تروریستی در کشورهای دیگر اقدام می کنند تا بر شکست های خود سرپوش بگذارند و روحیه هواداران و نیروهای خود را تقویت کنند و ضمن انگیزه دادن به آنها افراد بیشتری را به استخدام درآورند.
همچنین با در نظر گرفتن زمان وقوع حملات تروریستی داعش در ایران می توان گفت که این اقدام به دنبال تحولات خاص منطقه ای مانند دیدار دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا از عربستان سعودی و پس از تهدید از سوی محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان و وزیر دفاع این کشور، صورت گرفت که گفته بود جنگ را به داخل ایران خواهد کشاند و این تهدید او در نهایت به وسیله گروه تروریستی داعش به اجرا درآمد.
در مورد مکان وقوع این حملات تروریستی نیز باید گفت داعش دو نماد جمهوری اسلامی ایران را در حملات تروریستی خود هدف قرار داد که نخستین آن حرم امام خمینی ( ره) بود که نه تنها یک نماد مذهبی مورد احترام همه مسلمانان بلکه بنیان گذار و نماد جمهوری اسلامی ایران است. دومین هدف مجلس شورای اسلامی ایران بود که ستون مهم مردم سالاری در این کشور محسوب می شود. در واقع، داعش با انتخاب این دو مکان تلاش کرد تا دو ستون بسیار مهم جمهوری اسلامی را هدف قرار دهد.
در خاتمه باید یادآور شد که احتمال دارد داعش پس از این حملات تروریستی، جمهوری اسلامی ایران را با اجرای حملات تروریستی و انتحاری خود هر چه بیشتر ناامن کند. توجه هر چه بیشتر به تحولات منطقه ای، افزایش هوشیاری های داخلی، اتخاذ ملاحظات امنیتی، هماهنگی میان نهادهای کشور، همکاری موثر میان مردم و دستگاه های اطلاعاتی و امنیتی گام های لازم برای پیشگیری از وقوع این گونه حملات تروریستی در آینده است.

چاپ نوشتار