با حمله شدید اعراب به یکدیگر (در خصومتی خانوادگی)، پاکستان مجهز به جنگ افزار هسته ای نمی خواهد خود را در جنگ آتی با ایران درگیر کند.
پاکستان مجهز به جنگ افزار هسته ای، با مشاهده بازی سعودی علیه ایران و قطر می گوید «نه، متشکرم»

جری لاورسن پینتاک گینجز،

دیلی بیست امریکا

با حمله شدید اعراب به یکدیگر (در خصومتی خانوادگی)، پاکستان مجهز به جنگ افزار هسته ای نمی خواهد خود را در جنگ آتی با ایران درگیر کند.
اسلام آباد – اوضاع ائتلاف بزرگ ضد تروریسم مسلمانان دونالد ترامپ خوب نیست و اینجا در پایتخت پاکستان نفس راحتی کشیده می شود.
وقتی از کاخ های باشکوهی که نشست ریاض ترامپ در آن برگزار شد، به مسائل نگاه می کنیم، همه چیز بسیار ساده به نظر می رسد. آمریکا، عربستان سعودی و چندین کشور عربی دیگر، در «نبردی میان خیر و شر» در برابر ایران قرار گرفته اند و «تروریسمی را که جهان را تهدید می کند، نابود خواهند کرد».
خیلی خوب می شد اگر راه حل منازعه ای جهانی در قالبی ١٤٠ حرفی [پیام های توئیتری] جا می گرفت.
اکنون با اعلام این خبر که عربستان سعودی و متحدان عربش روابط دیپلماتیک و کل ارتباط زمینی، هوایی و دریایی خود را با کشور همسایه شان، قطر که عضو رسمی ائتلاف معروف به ضد تروریسم است، قطع کرده اند، ظاهر فریبنده این ائتلاف هم فرو پاشیده است.
سعودی ها در بیانیه خود اعلام کردند «این تصمیم قاطع» به علت «تخلفات بسیار بزرگی» همچون «پذیرش گروه های تروریستی و فرقه ای متعددی مانند “اخوان المسلمین”، “داعش” و “القاعده”» از سوی قطر گرفته شده است.
چه کسی می دانست سیاست در خاورمیانه بزرگ تا این حد پیچیده است؟
پاکستانی ها و برخی دیگر.
همزمان با احتمال تبدیل اختلاف سعودی – قطری به حمله دیپلماتیک و اقتصادی تمام عیار، “دان”، روزنامه پاکستان نوشت نشست ریاض «اختلافات فرقه ای را در جهان اسلام تشدید کرد».
این روزنامه در سرمقاله ای با عنوان «ائتلاف خطرناک» نوشت: «ائتلاف نظامی ضد تروریسم کشورهای مسلمان به سرکردگی عربستان سعودی از دید این پادشاهی ائتلافی ضد ایرانی تلقی شده است.»
عربستان سعودی در سایه چلچراغ های پر زرق و برق، حباب های درخشان و میلیاردها دلار قراردادهای تجاری (و هدیه گرانبها به بنیاد خیریه ایوانکا ترامپ)، با مهارت خود را به یار غار آمریکا تبدیل و ایران نیز جایگاه خود را به عنوان دشمن متخاصم حفظ کرد.
همه آن مسائل پیچیده درباره این که گروه خودخوانده “دولت اسلامی” گروهی تروریستی است که برخی عناصر در عربستان سعودی و کشورهای خلیج [فارس] انگیزه ها و منابع آن را تأمین می کنند و ایران کشور شیعه ای است که با “داعش” در جنگ است، پشت درهای کاخ ماند.
همان طور که پیشتر گفته شد ورود سینه چاک و زور آزمایی آمریکا در اختلافات بسیار مهم مذهبی و جغرافیایی خاورمیانه، پاکستان (کشوری با اکثریت سنی و جمعیت قابل توجهی از شیعیان) را در موقعیتی بدون پیروزی قرار داده است. با وجود این که عربستان سعودی میلیارد ها دلار به مسلمانان پاکستان کمک می کند، ایران نیز همسایه هم مرز این کشور است.
افق ها و زمان بندی نشست سران سعودی برای پاکستان بسیار چالش آفرین بود. کمتر از دو هفته پیش، فرمانده نیروهای مسلح ایران تهدید کرده است در پی کشته شدن سربازان ایرانی به دست شبه نظامیان سنی مستقر در پاکستان، به این کشور حمله نظامی می کند.
به گزارش “خبرگزاری ایران”، سردار محمد حسین باقری، فرمانده ستاد کل نیروهای مسلح، گفت: «مناطق مرزی شرق ایران که هم مرز پاکستان است، به بهشتی امن برای آموزش و تجهیز تروریست هایی تبدیل شده است که عربستان سعودی جذب و امارات متحد عربی از آنها حمایت می کند. … ما این وضعیت را در مرزهای مشترک تحمل نخواهیم کرد و در صورت ادامه به این بهشت های امن تروریست ها، در هر جا که باشد، حمله می کنیم.»
موافقت اخیر پاکستان با قرار گرفتن ژنرال ارشد پیشین این کشور در سمت فرماندهی شاخه نظامی ائتلاف سعودی ها، اوضاع را بدتر کرده است. این حقیقت که اکنون این ائتلاف، ائتلافی ضد ایرانی و نیروی نظامی آن، دشمن ایران است، برای سیاست گذاران پاکستان مشکلی واقعی به شمار می رود.
یکی از مقامات بلندپایه دولت پاکستان به من گفت: «ما باید روی خطی بسیار باریک میان ایران و عربستان سعودی گام برداریم و این کار ممکن است بسیار خطرناک باشد.»
برای همه هم خطرناک است؛ زیرا از قضا پاکستان جنگ افزارهای هسته ای دارد.
شاید ایران علاقه ای به حمله به عربستان سعودی نداشته باشد؛ اما اگر اسلام آباد به درستی بازی نکند، پاکستان جای وسوسه کننده ای برای فرستادن پیام است. با وجود این ها، ایران و عربستان سعودی پیش از این در سوریه و یمن به جنگ های نیابتی مشغول هستند. یکی دیگر چه؟
حتی اگر ارتش ایران دست به حمله نزند، راه های زیاد دیگری وجود دارد که تهران بتواند با قطع روابط، توقف برنامه های تأمین برق برای کشوری که از ١٢ تا ١٤ ساعت قطعی برق رنج می برد و به شدت به آن نیاز دارد، و مهمتر از همه ایجاد دردسر در استان ناآرام بلوچستان در مرز مشترک دو کشور و نیز از طریق گروه های شبه نظامی شیعه پاکستان که در سرتاسر این کشور حضور دارند، برای پاکستان دردسر ایجاد کند.
نواز شریف، نخست وزیر پاکستان، افزون بر مشکلات دیپلماتیک، تحقیر را نیز به جان خرید چون وی که بنا بر گزارش ها بار ها در مسیر پرواز خود به ریاض متن سخنرانی خود را مرور کرده بود، اجازه نیافت تا در نشست اعراب و آمریکا سخنرانی کند ؛ شاید به این علت که سعودی ها می دانستند موقعیت ژئوپلتیک دشوار کشورش را توجیه خواهد کرد. این تحقیر بسیاری را در اسلام آباد به خشم آورد.
کنوار خلدون شهید، روزنامه نگار، روزنامه «دیپلمات» نوشت: «سخنرانی ترامپ نمک بر زخم پاشید. رئیس جمهور آمریکا نه تنها هند را قربانی تروریسم خواند؛ بلکه از پاکستان به عنوان یکی از قربانیان تروریسم نامی نبرد.» ترامپ دیدار خصوصی با شریف را نیز نپذیرفت و درد آن زخم را بسیار بیشتر کرد. شاید علتش این باشد که آمریکایی ها می خواهند پاکستانی که بسیاری آن را متهم به حمایت از شبه نظامیان می دانند، برای نابودی گروه های تروریستی که در داخل خاک این کشور فعالیت می کنند، اقدامات جدی تری انجام دهد.
جالب این جاست که سازمان های شبه نظامی که واشنگتن بیشتر نگران آنها است گروه های سنی هستند که بیشتر آنها در مدارس به شدت افراطی که با بودجه سعودی ها اداره می شوند و در سراسر پاکستان پراکنده اند، شکل می گیرند. اما بگذارید واقعیت های پیچیده را وارد سیاست خیر در برابر شر نکنیم.
زمان زیادی از رفتن ترامپ و برخاستن هواپیمای حامل وی از خاک ریاض نگذشته بود، که دشمنی قطر و عربستان سعودی که از مدت ها پیش شکل گرفته بود، علنی شد.
ماجرا با مقاله «خبرگزاری قطر» آغاز شد که مخالفت امیر این کشور را با عربستان سعودی و امارات متحده عربی و تعریف و تمجید وی را از ایران، نقل کرده بود.
«خبرگزاری قطر» به نقل از شیخ تمیم بن حمد الثانی، نوشت «برخی از دولت هایی که با پذیرش برداشت های بنیادگرایانه از اسلام که واقعیت روا مدار این دین را در خود ندارند، به ترویج تروریسم کمک می کنند» به طور غیر منصفانه ای قطر را هدف انتقادات خود قرار داده اند.
نویسنده این مقاله خبری در ادامه نوشت: «هیچ منطقی در کینه توزی نسبت به ایران وجود ندارد» و در ادامه گفت سفر ترامپ به عربستان سعودی تلاش برای منحرف کردن توجهات از تحقیق و بررسی روسیه است. امیر قطر ایران را «قدرتی اسلامی» نامید که برای سعودی ها توهین و کفر بود.
دوحه به سرعت اعلام کرد سایت این خبرگزاری هک شده و این اظهارات «اخبار جعلی» است. اگر این اقدام، کار عوامل اخلال گر بود، پس آن ها در برافروختن آتش تنش هایی که از آخرین باری که در نتیجه سیاست های متفاوت در برابر “اخوان المسلمین” و مصر شعله ور و از آن زمان پنهان شده بودند، موفق بوده اند.
جنگ لفظی در رسانه ها به قطع روابط روز دوشنبه انجامید.
نشریه “الاقتصادیه” چاپ عربستان سعودی در حمله رسانه ای شدیدی اعلام کرد: «قطر از آغاز پیدایش خود امیرنشین کودتا، خیانت و بازی با آتش بوده است.» روزنامه «الرأی» قطر در پاسخ نوشت: «هر چه دوست دارید، پارس کنید؛ قطر اصول خود را تغییر نخواهد داد.»
خون و خونریزی دیپلماتیک میان برادران پیشین خلیج فارس این امید را در دل برخی از ناظران ایجاد کرده است که ائتلاف موسوم به «ناتو اسلامی» که عربستان با غرور تمام و بدون مشورت با متحدان فرضی خود، آن را اعلام کرد، شاید نتیجه ای جز عکس یادگاری گرفتن با ترامپ منتهی نشود.
علی سرور نقوی از «بنیاد بین المللی مطالعات راهبردی» در اسلام آباد، به من گفت: «با برگزاری یک نشست سران، نمی توان یک سازمان ایجاد کرد. این اقدام پیش از این نیز مبهم بود. همه آن روی هوا بود و هیچ چیزی واقعی نبود. من فکر نمی کنم این ائتلاف آینده ای داشته باشد.»
با این که اعراب یک بار دیگر در دعوای خانوادگی شدیدی به یکدیگر می تازند، آنچه علی سرور نقوی می گوید می تواند صحیح از آب درآید.
به گزارش وزارت امور خارجه پاکستان، این کشور دوست دارد دور بایستد و تماشا کند. پاکستان هیچ برنامه ای برای دنباله روی از نوکران عربستان سعودی، همچون یمن و مالدیو، و قطع رابطه با قطر را ندارد.
«اکسپرس تریبون» در سرمقاله روز پس از قطع روابط، نوشت: «ضروری است که اسلام آباد فاصله مطمئن میان خود و درگیری که سراسر جهان عرب را در بر گرفته است، حفظ کند. … این جنگ، جنگ ما نیست.»
یکی از مقامات دولتی که پیشتر به وی اشاره شد، همین سخنان را با ادبیات دیپلماتیک گفت.
وی در مصاحبه ای تلفنی، به من گفت: «جای تأسف است که آن خصومت های پنهان دوباره آشکار شده اند. ما هرگز دوست نداریم ببینیم دوستان مان با یکدیگر درگیر شده اند؛ اما بی تردید از فشار روی ما می کاهد.»
تقریباً می شد صدای خنده آرام او را شنید.

چاپ نوشتار