داستان یک میلیارد دلاری که دوحه به عراق و سوریه پرداخت کرد چیست؟ چرا امیر کویت بعد از مدتی درنگ تصمیم به از سرگیری میانجی گری گرفت؟ چه می شود اگر مأموریت او شکست بخورد؟
چرا امیر کویت بعد از مدتی درنگ تصمیم به از سرگیری میانجی گری گرفت؟

عبدالباری عطوان،

رای الیوم انگلستان

هنگامی که ترامپ آشکارا محاصره قطر را تأیید و این کشور را به حمایت از تروریسم متهم می کند بنا بر این قطری ها حق دارند که در اقدامی پیشگیرانه در قبال بدتر شدن اوضاع مواد غذایی ذخیره کنند… داستان یک میلیارد دلاری که دوحه به عراق و سوریه پرداخت کرد چیست؟ چرا امیر کویت بعد از مدتی درنگ تصمیم به از سرگیری میانجی گری گرفت؟ چه می شود اگر مأموریت او شکست بخورد؟
هنگامی که صف های خرید کنندگان در برابر فروشگاه های بزرگ قطر طولانی می شود و چرخ های خرید آن ها از مواد غذایی اصلی مانند برنج، شیر، مرغ، گوشت بطری های آب پر می شود، این ها نشانه ها حاکی از نگرانی از احتمال جنگ قریب الوقوع و شدت یافتن محاصره ای است که سه کشور حاشیه خلیج فارس علیه قطر به رهبری کشور پادشاهی عربستان سعودی دو روز پیش اعلام کردند.
شهروندان قطری و همراه آن ها دو میلیون خارجی که بیشترشان هندی، پاکستانی و عرب هستند حق دارند در سایه افزایش اختلاف قطر با چهار کشور عربی عربستان سعودی، مصر، امارات متحد عربی و بحرین نگران شوند به ویژه پس از تصمیم ها مبنی بر بستن مرزهای زمینی، دریایی و هوایی و توقف پروازها.
هر کس توئیت های رئیس جمهور آمریکا دونالد ترامپ را پیگیری کند توئیت هایی که طی آن تأیید خود را از این اقدامات تنش زای چهار کشور اعلام کرده و آن را “آغاز پایان تروریسم” دانست این برداشت قاطع برایش ایجاد می شود که این اقدامات با چراغ سبز آمریکا برای تحت الحمایگی ساختن قطر از سوی این چهار کشور انجام شده است.
ترامپ کسی که بهای این موضع گیری حمایت از عربستان سعودی و تصمیم های این کشور را به مبلغ چهارصد و شصت میلیارد دلار به صورت قراردادهای تسلیحاتی و سرمایه گذاری در زیر ساخت های آمریکا دریافت کرده است، در عبارتی کوتاه گفت: “سه کشور حاشیه خلیج فارس گفتند رویکرد سخت گیرانه ای علیه تأمین مالی افراط گرایی اتخاذ خواهند کرد. تمام شواهد علیه قطر بود”.
درست است شیخ خلیفه بن جاسم حمد بن آل ثانی، رئیس اتاق بازرگانی قطر به صورت غیر مستقیم به وضعیت “تشویش” حاکم بر شهروندان و افراد مقیم قطر اعتراف کرد هنگامی که طی اظهاراتی تأکید کرد کشورش اندوخته راهبردی مواد غذایی در اختیار دارد که نیازمندی های یک سال را برآورده می کند و نیز درست است که ایران حریم هوایی خود را گشوده و سه بندر دریایی برای واردات مورد نظر قطر اختصاص داده است اما تمام این ها وجود بحران واقعی را نفی نمی کند و در نتیجه از خطرهای آن نمی کاهد چرا که بیش از چهل درصد واردات مواد غذایی قطر از طریق تنها گذرگاه مرزی زمینی با عربستان سعودی انجام می پذیرد.
امیر کویت شیخ صباح احمد جابر که بحران مشابه اما کم خطر تری را میان این چهار کشور و کشور قطر در سال ٢٠١٤ مهار کرد به موجب تجربه خود متوجه شد احتمال جنگ بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است از این رو از امیر قطر خواستار خویشتنداری و به تأخیر انداختن سخنرانی آتشینی شد که نزدیک بود آن را ایراد کند و در آن قیمومت عربستان سعودی، امارات متحد عربی و مصر را رد کند. از این رو وی [امیر کویت] روانه شهر جده شد تا در آن جا با پادشاه عربستان سعودی ملک سلمان بن عبد العزیز به منظور میانجی گری برای کنترل بحران دیدار کند.
فرصت موفقیت این میانجی گری پس از توئیت های تأیید کننده ترامپ از جنگ و حمایت از آن به نظر محدود می باشد به ویژه پس از این که روزنامه وزین “فاینشنال تایمز” انگلیس برملا کرد قطر یک میلیارد دلار پول نقد به گروه های تروریستی در عراق و سوریه پرداخت کرده است که نصف آن به دست حزب الله عراق رسیده و این مبلغ در مقابل تأمین آزادی ٢٦ شهروند ربوده شده قطری بوده است که در سفر شکاری به عراق رفته بودند و بیشتر آن ها از خاندان حاکم این کشور می باشند. به علاوه ٢٠٠ الی ٣٠٠ میلیون دلار به “فتح الشام” شاخه سوری گروه القاعده و ١٢٠ الی ١٤٠ ملیون دلار به گروه “احرار الشام” پرداخت کرده است و بیشتر این گروه ها و سازمان ها اگر نه تمام آن ها در فهرست تروریسم آمریکا و عربستان سعودی قرار دارند و این رقم های گفته شده مستند است و مبلغ ٥٠٠ میلیون دلار نقد که قطر از طریق هواپیما به عراق فرستاده بود از سوی دولت عراق مصادره شد و همچنان آن را در اختیار دارد.
جنگ میان قطر و دشمنان این کشور به رهبری عربستان سعودی بیست سال است ادامه دارد و چهار مرحله را طی کرده است:
نخست: رسانه ای و دو شبکه “العربیه” و “الجزیره” نقش برجسته ای در آن ایفا کرده اند.
دوم: فراخواندن سفرا مانند اتفاقی که در سال ٢٠١٤ افتاد و کنترل شد اما بحران را حل نکرد.
سوم: محاصره اقتصادی و بستن مرزها، بندرها و حریم های هوایی و توقف معامله با بانک های قطر و این اتفاقی است که اکنون در حال رخ دادن است.
چهارم: رویارویی نظامی، این رویارویی تیتر هفته ها و ماه های آینده خواهد بود چنانچه میانجی گری دوم و کنونی کویت شکست بخورد که روز سه شنبه با سفر شیخ صباح احمد به عربستان سعودی آغاز شده است.
قطر هشت میلیارد دلار در یک روز یعنی روز دوشنبه از دست داد هنگامی که قیمت سهام این کشور در بورس حدود هفت درصد کاهش یافت و چنانچه محاصره ادامه و تشدید یابد که این احتمال وجود دارد زیان این کشور دو برابر خواهد بود که افزون بر آن افزایش نرخ بیمه نامه ها و بهای حمل و نقل و ضرر و زیان شرکت هواپیمایی و افزایش قیمت واردات و کاهش صادرات قرار داد و تمام این مسائل قابل پیش بینی است.
خلاصه این که می گوییم موفقیت میانجی گری کویت یعنی پذیرش شروط عربستان، امارات، مصر و آمریکا از سوی قطر یعنی پذیرش قیمومیت و سرپرستی کامل و حتی این که بپذیرد نیروهای عربستان سعودی و امارات به هر طریقی در خاک این کشور حضور داشته باشند مانند آنچه در بحرین رخ داد و می دهد.
مطلوب این است که قطر به زانو در آید و به کشوری بدون قدرت در سطح نظامی، سیاسی و رسانه ای تبدیل شد. کشوری بدون “الجزیره” بدون “دیدگاه… و دیدگاه دیگری” [شعار این شبکه] و بدون تمام برنامه ها، گویندگان مرد و زن، کانال ها و روزنامه ها و شبکه های الکترونیکی حداقل در شرایط کنونی و الباقی را به به قوه تخیل شما واگذار می کنم که حتماً بالنده است.

چاپ نوشتار