تاریخ: ۱۵:۰۳ :: ۱۳۹۶/۰۱/۲۸
پیروزی اردوغان بر پارلمان

داریا زوریل
گازتا (روسیه)
اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، از پیروزی اش در رفراندوم خبر داد. به گزارش شورای عالی انتخابات ترکیه، در پی بررسی ٩٨ درصد از برگه های رای گیری، ٥١,٣ درصد از شهروندان ترکیه به نفع انتقال از نظام سیاسی ترکیه از پارلمانی به ریاستی رای مثبت داده اند. رجب طیب اردوغان، مبتکر اصلی برگزاری رفراندوم، پیروزی خود را اعلام کرد. مخالفان خواهان شمارش مجدد آراء شده اند.
در ترکیه، رفراندوم ملی در راستای تصویب بسته اعمال تغییرات در قانون اساسی که انتقال نظام سیاسی ترکیه از پارلمانی به ریاستی را پیش بینی می کند، به پایان رسید. پیشتر، پارلمان و رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، اعمال تغییرات در قانون اساسی را تصویب کرده بودند – این امر، برگزاری رفراندوم در کشور را به همراه داشت. اما، تمامی اعضای پارلمان به نفع اعمال تغییرات در قانون اساسی رای مثبت نداده بودند. حزب چپ میانه روی جمهوری خواه خلق و حزب دموکرات خلق ها و حامی کردها بر این اساس که اردوغان می خواهد از طریق اعمال اصلاحات به قدرت مطلقه در کشور دست یابد، با اصلاحات مخالفت کردند.
اما، احزاب حامی رئیس جمهور – حزب عدالت و توسعه و حزب ناسیونالیستی حرکت ملی – اعلام کرده اند که برعکس، انتقال نظام سیاسی ترکیه از پارلمانی به ریاستی به ترکیه کمک خواهد کرد تا هر چه سریع تر به تهدیدهای خارجی مانند حملات تروریستی پایان دهد و همچنین، باعث تثبیت سیستم سیاسی دولت خواهد شد و گریز از تغییر مداوم دولت ائتلافی را به همراه خواهد داشت.
براساس بسته اصلاحات اعمالی در قانون اساسی، قدرت در ترکیه در دستان رئیس جمهور قرار خواهد گرفت. بدین سان، سمت نخست وزیری حذف خواهد شد. اختیارات رئیس جمهور نیز به طور گسترده ای توسعه پیدا خواهد کرد. این اختیارات شرایط تصمیم گیری مستقل در انتصاب معاون رئیس جمهور، وزیران و مقامات بلند پایه را برای رئیس جمهور فراهم خواهد ساخت. افزون بر آن، رئیس جمهور قادر خواهد بود در خصوص تشکیل، انحلال وزارت خانه ها، واگذاری اختیارات و تعیین وظایف برای وزیران و تشکیل ساختارهای مربوط تصمیم گیری کند. او همچنین، قادر خواهد بود، بدون جلب موافقت مقدماتی پارلمان، وضعیت اضطراری اعلام کند.
و اما، اختیارات رئیس جمهور به همینجا ختم نخواهند شد. او از امکان صدور قوانین و دستورات بدون جلب موافقت پارلمان نیز برخوردار خواهد بود. اما اعضای پارلمان قادر خواهند بود، در آینده این قانون را لغو کنند.
این اصلاحات همچنین شامل اعضای پارلمان نیز می شود. تعداد کرسی ها در پارلمان از ٥٥٠ کرسی به ٦٠٠ کرسی افزایش خواهد یافت. سن رسیدن به نمایندگی از ٢٥ به ١٨ سال کاهش خواهد یافت. افزون بر آن، فردی که به صورت مستقیم توسط رئیس جمهور وارد پارلمان شود، می تواند حزب خود را ترک نکند.
در سیستم انتخاباتی نیز اصلاحاتی انجام خواهد شد. برای نمونه، رئیس جمهور و اعضای پارلمان برای مدت پنج سال انتخاب خواهند شد (پیشتر، اعضای مجلس برای مدت چهار سال انتخاب می شدند). رئیس جمهوری قادر نخواهد بود، بیش از دو بار این سمت را عهده دار شود. رئیس جمهور و پارلمان قادر خواهند بود در خصوص برگزاری انتخابات مجدد تصمیم گیری کنند. انتخابات در مورد ارگان های قوه مقننه و مجریه نیز در یک روز برگزار خواهد شد.
انجام این اصلاحات به نتایج رفراندوم منوط خواهند شد. اگر مردم به این انتقال قدرت «رای مثبت» دهند، درآن صورت، بعد از برگزاری انتخابات عمومی که براساس نتایج رفراندوم در نوامبر سال ٢٠١٩ میلادی، برگزار خواهد شد، انجام اصلاحات در قانون اساسی اجرایی خواهد شد.
به اعتقاد ایلشات سایت اف، کارمند علمی ارشد مرکز مطالعات خاور نزدیک و خاور میانه در انستیتوی خاور شناسی آکادمی علوم روسیه، اردوغان مورد حمایت چشمگیر مردم و نخبگان کشور قرار گرفته است. این کارشناس معتقد است: «بعید است که او این حمایت را از دست دهد. احتمال دارد که بحران اقتصادی در این حمایت تاثیر گذار شود، زیرا این بحران تاثیر شدید خود را روی تجارت خرد و متوسط نشان می دهد. و اگر این بحران بر معیشت آنها نیز تاثیر بگذارد، در آنصورت، بروز سردی در جمع این محافل محتمل خواهد بود».
تبلیغات به شدت فعال هواداران اردوغان در میان ترک های ساکن اروپا نیز بر برگزاری رفراندوم مقدم شده بود. تلاش ها برای برگزاری میتینگ ها از سوی مهاجران با شرکت وزیران وقت دولت در کشورهای هلند، آلمان و دانمارک با یک سری جنجال ها پایان گرفت.
همصحبت نشریه گازتا رو می گوید: «البته در حال حاضر، رای دهندگان تندرو از اردوغان حمایت می کنند، نه اسلام گرایان. تعداد اسلام گرایان در ترکیه به بیش از ١٥ درصد نمی رسد. در حقیقت، راست گرایان و میانه روها نیز از او حمایت می کنند».

به گفته سایت اف، بدون شک، نتیجه نهائی هنوز مشخص نیست. در حال حاضر، براساس خبرهای منتشره از سوی خبرگزاری دولتی، «اکثریت آراء از آن اردوغان است». این کارشناس به نشریه گازتا رو گفت: «چند دقیقه پیش، شبکه تلویزیونی «سی ان ان ترک» در پخش مستقیم اعلام کرد که نمایندگان حزب لیبرال به مراکز انتخاباتی می آیند و کپی پروتکل هایی را آماده کرده اند که نشان می دهد براساس اطلاعات آنان، اکثریت «آراء» منفی بوده است».
ترجمان

چاپ نوشتار