آمریکا در اثر فشارهای ناشی از انفعال در سوریه ناچار به پذیرش برخی عقب نشینی ها شده و به دلیل هراس از تبعات رویارویی مستقیم با چین به تقابل غیر مستقیم روی آورده است و همین تلاش برای تقابل غیر مستقیم سیاستمداران آمریکایی را شدیدا دوچار سردرگمی و بلاتکلیفی کرده است.
تاریخ: ۱۶:۳۴ :: ۱۳۹۵/۱۲/۲۴
بلاتکلیفی آمریکا در تقابل با چین

 

غالب قندیل

الشرق الجدید

تهدید به تحرکات اقتصادی و سیاسی تهاجمی علیه چین، همچنین افزایش تدابیر نظامی و امنیتی که دولت اوباما و وزیر خارجه سابق این کشور هیلاری کلینتون تحت عنوان تدابیر محور آسیایی از آن یاد می‌کردند ازجمله مهم‌ترین محورهای شعارهای انتخاباتی دونالد ترامپ را در کارزار انتخاب ریاست جمهوری آمریکا به خود اختصاص داده بود. آن‌چنان که ترامپ در شعارهای خود عنوان می‌داشت که چین همه شاخه‌ها و بخش‌های اقتصاد آمریکا را تحت تأثیر شدید خود قرار داده و سرمایه‌ها و ثروت‌های آمریکایی را به خود جلب کرده و این تقابل درواقع یک چالش عمده را برای ایالات‌متحده در بسیاری از مناطق دارای منافع مشترک بین چین و آمریکا به وجود آورده است. همین دلایل موجب شد تا دولت ترامپ مصوبه تعلیق معاهدات و موافقت‌نامه‌های همکاری‌های منطقه‌ای با چین را به امضا برساند.

بعضی از مفسرین آمریکایی معتقدند که تصمیمات ترامپ به‌خصوص آنچه مربوط به توافقات با کشورهای اقیانوس آرام بوده به این معنی است که ترامپ تلاش می‌کند تا با برخورد سخاوتمندانه با این کشورها سیاستمداران آنان را در تقابل با چین به سمت آمریکا متمایل ساخته و از این طریق از میزان نفوذ منطقه‌ای چین بکاهد. این موضوع انتقادهای بسیاری را متوجه آمریکا ساخته است به‌ویژه پس از مکالمه تلفنی وی با نخست‌وزیر استرالیا که بسیاری از منتقدین آن را تلاش منفعلانه ترامپ برای جذب متحدان جدید خواندند.

پژوهشگر برجسته استراتژیک آمریکایی مایکل کلیر در مقاله‌ای که اخیراً منتشر نمود عنوان داشت که ترامپ هنگامی‌که شعار ” آمریکا در رأس قرار دارد” را مطرح کرد درواقع تهدیدهای اقتصادی و استراتژیک آمریکایی را متوجه چین ساخت و این اولین باری است که چین در جایگاه فعلی خود از نظر اقتصادی مورد آزمون قرار می‌گیرد. مایکل کلیر در این زمینه معتقد است که روسیه استعداد آن را دارد که آمریکا را پشت سر گذاشته و با تصاحب مقام دوم اقتصادی جهانی، جایگاه سوم را نصیب آمریکا سازد.

از نظر کلیر امروزه چین با توسل به ابزار جدید جهانی‌شدن به یک قدرت دفاعی بزرگ دست‌یافته و آن قدرت تجاری در مقیاس جهانی است درحالی‌که دولت ترامپ در یک بلاتکلیفی و سردرگمی و تردید در تقابل با چین قرار دارد و چین از این منظر با استفاده از تکنولوژی جدید و ایجاد زیرساخت‌های همکاری اقتصادی با مناطق تجاری آزاد و بر اساس اصول مساوات و برابری میان ملت‌های بزرگ و کوچک و ضعیف و قوی از موقعیت بسیار بهتری نسبت به آمریکا برخوردار است.

در نظر بسیاری از صاحب‌نظران و کارشناسان آگاه نسبت به دولت ترامپ، چین در قیاس با آمریکا با توسل به انرژی سبز توانسته است که برتری خود را تثبیت نماید همچنان که رئیس‌جمهور چین در سخنرانی خود در کنفرانس دافوس اخیر که مسئولین آمریکایی در آن غایب بودند در رابطه با گرمایش زمین و تغییرات مواضع خود نسبت به معاهده پاریس سخن گفت و انرژی سبز را جایگزین مناسبی برای سوخت‌های فسیلی دانست.

بر همین اساس می‌توان برتری دولت چین نسبت به سایر دولت‌ها و شرکت‌های بزرگ منطقه‌ای و نیز تضعیف سیاست‌های آمریکایی در رابطه با برتری‌طلبی نسبت به سایر کشورها را به‌خوبی مشاهده نمود.

لزوم مقابله با معضل چینی در چشم‌انداز سیاست‌های آتی آمریکا و ضرورت اجتناب از تبعات رویارویی مستقیم و نیز احتمال بروز پاسخ تلافی‌جویانه چین موجبات انزوای آمریکا در برابر پکن را فراهم آورده چراکه دولت آمریکا حاضر به پرداخت هزینه‌های خسارات احتمالی تقابل مستقیم با چین نیست و به همین دلیل تلاش می‌کند از طریق مقابله غیرمستقیم بر چین فائق آید و این استراتژی مستلزم افزایش فشار بر ایران و کره شمالی به بهانه سلاح‌های هسته‌ای است درحالی‌که آمریکا خود صاحب بزرگ‌ترین زرادخانه‌های هسته‌ای است. آمریکا تلاش می‌کند پیونگ‌یانگ را به بهانه هسته‌ای و ایران را با موضوع موشک‌های بالستیک تحت‌فشار قرار داده و مدام از پاره کردن توافق هسته‌ای سخن بگوید.

از این طریق آمریکا می‌خواهد باهدف قرار دادن هم‌پیمانان چین به‌صورت غیرمستقیم این کشور را تحت‌فشار قرار دهد درحالی‌که تبعات شکست‌های آمریکا در سوریه دولت ترامپ را وادار به عقب‌نشینی و برگزاری اولین نشست مشترک در آنتالیا در سطح روسای ستاد مشترک ارتش با روسیه نمود علیرغم آنکه پیش‌ازاین وزارت دفاع آمریکا انتقادات سختی را نسبت به برقراری ارتباط دولت آمریکا با روسیه در رابطه با سوریه مطرح می‌نمود.

همه موارد فوق نشان‌دهنده بلاتکلیفی سختی است که دولت ترامپ در رویارویی با چین با آن دست‌به‌گریبان است.

چاپ نوشتار