تاریخ: ۱۶:۵۲ :: ۱۳۹۵/۰۱/۳۰
تلاش بیهوده بارزانی برای جلب حمایت از طریق اظهار تقابل با ایرانی؛

ساعاتی پیش مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان اعلام کرد که : « گفت‌وگوها بین دولت منطقه کردستان و دولت مرکزی عراق لازم است که آغاز شود، اما اگر ببینیم که بغداد به این گفت‌وگوها اهمیت نمی‌دهد و برای تفاهم آمادگی ندارد، امروز یا فردا همه‌پرسی تعیین سرنوشت خود را به‌طور کاملاً آشکار برگزار خواهیم کرد.

ما با ایران در مورد همه مسائل اتفاق‌نظر نداریم، اما اوضاع تاکنون بین ما به حد رویارویی نرسیده است.»

اقلیم کردستان از دیرباز در آرزوی دستیابی به استقلال و ایجاد یک دولت در خاک کردستان عراق است و در این راه از هیچ تلاشی فروگذار نکرده است. مسئولین این اقلیم کوچک همواره تلاش کرده‌اند تا از هر طریق ممکن، مسیر دستیابی به این استقلال را فراهم کنند. این اقدامات بعضاً شامل مواردی بوده است که اصول اخلاقی و عرف بین‌المللی را زیر پا گذاشته و نام خیانت به تمامیت ارضی، حاکمیت سرزمینی و منافع ملی مردم عراق برازنده آن است.

حدوداً دو سال پیش بود که باقدرت یافتن داعش در منطقه و ضعف دولت مرکزی عراق به دلیل اختلافات داخلی، اقلیم کردستان اعلام کرد که از دولت مرکزی دستور نمی‌گیرد و باقدرت در راستای استقلال کردستان گام بر خواهد داشت. پس‌ازآن جان کری در یک اقدام غیرمتعارف ضمن سفر به اقلیم کردستان با بارزانی دیدار کرد و اعلام نمود که آمریکا از استقلال کردستان حمایت خواهد کرد.

بلافاصله پس‌ازآن بود که با افزایش حملات داعش به شهرهای این اقلیم و کشته شدن تعداد زیادی از پیشمرگه ها، تصمیم­گیرندگان اقلیم بار دیگر دست به دامان دولت مرکزی شدند و با از سرگیری حملات دولت مرکزی به داعش در مناطق کردنشین، بار دیگر داعش در این مناطق عقب نشست.

اظهارات اخیر بارزانی درست مثل اقدام قبلی این اقلیم در اعلام استقلال و عدم فرمان‌برداری از دولت مرکزی در دو سال پیش است با این تفاوت که بارزانی این بار تلاش می‌کند از اختلافات پیش آمده بین ایران، ترکیه و عربستان استفاده نموده و از این طریق برای خود حامیان و هم‌پیمانان رسمی جدیدی در منطقه بیابد.

حمایت رژیم صهیونیستی از اقلیم کردستان چه از منظر اقتصادی و چه تسلیحاتی مسئله پذیرفته‌شده‌ای است که به دلایل مختلف هنوز به‌صورت رسمی نمود نیافته اما داشتن هم­پیمانان رسمی از نوع عربستان و ترکیه در منطقه آرزویی است که بارزانی می‌پندارد از طریق آن خواهد توانست مسیر دستیابی به استقلال را سریع‌تر طی نماید.

اما مسئله بسیار مهم در این زمینه آن است که استقلال اقلیم کردستان موانع بسیار بزرگی بر سر راه خود دارد. منطقه کردنشین که در مرزهای چهار کشور ایران، عراق، سوریه و ترکیه واقع شده است ازنظر موقعیت جغرافیایی به‌گونه‌ای است که امکان دسترسی به آب‌های آزاد یا مسیر حمل‌ونقل بین‌المللی را نداشته و در صورت استقلال روابطی تیره با تمامی کشورهای اطراف خود خواهد داشت.

همچنین اختلافات دیرینه قبیله‌ای بین کردهای مناطق مختلف موجود در منطقه مسئله‌ای است که در طول تاریخ همواره موجبات ضعف قوم کرد را فراهم آورده و قدرت‌های خارجی نیز همواره از این حربه برای به استضعاف کشیدن آنان بهره برده‌اند.

با توجه به موارد مذکور اقلیم کردستان در صورت استقلال، کاملاً وامدار و وابسته به حمایت، اقتصادی، سیاسی و تسلیحاتی کشوری بزرگ‌تر خواهد بود که نقاط ضعف آن را برطرف نماید. در شرایط حال حاضر منطقه تنها قدرتی که امکان و تمایل چنین حمایتی را دارد رژیم صهیونیستی است که به دلایل مختلف ازجمله تحقق آرمان نیل تا فرات، ایجاد حیات خلوت در کنار مرزهای ایران و اعمال فشار بر دولت عراق و سوریه از دیرباز آرزوی تحقق چنین رؤیایی را در سر می‌پروراند.

از مجموع موارد فوق این‌گونه به نظر می‌رسد که استقلال اقلیم کردستان به‌هیچ‌وجه به صلاح منطقه نبوده و حتی در صورت تحقق، دیری نخواهد پایید که به دلایل مختلف ازجمله درگیری‌های داخلی اکراد و نیز تقابل اقلیم با کشورهای منطقه، به معضلی بزرگ و مرکزی برای ایجاد تنش و بحران در خاورمیانه بدل خواهد شد.

محمد ابراهیم عروی کارشناس تحریریه عصر دیپلماسی

چاپ نوشتار