تاریخ: ۱۶:۵۱ :: ۱۳۹۵/۰۲/۰۶
مقتدا صدر و درخواست اصلاحات سیاسی عراق از ابتدا تاکنون ( بخش اول)؛

حدوداً دو ماه پیش بود که زمزمه‌های درخواست جدی مقتدا صدر روحانی مشهور شیعی عراق مبنی بر لزوم اصلاحات سیاسی در کابینه دولت عراق و مبارزه با فساد اداری در رسانه‌های منطقه به گوش رسید و درخواست وی در نماز جمعه‌های بغداد و راهپیمایی‌های پس از نماز جمعه‌ها به‌صورت علنی مطرح شد.

پس‌ازآن در اوایل اسفندماه سال گذشته بود که مقتدا صدر در دیدارهای جداگانه با سلیم الجبوری و حیدر العبادی درخواست خود را به‌صورت جدی‌تر مطرح نمود. این دیدارها پس‌ازآن صورت گرفت که صدر، برنامه‌ای را برای اصلاحات در دولت پیشنهاد داد که شامل ابعاد سیاسی، امنیتی و اقتصادی بود و حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق از پارلمان خواست به وی اختیار کامل بدهد تا کابینه وقت را تغییر داده و یک کابینه جدید تشکیل دهد؛ اما پارلمان با این مسئله مخالفت کرد.

پس‌ازآن حدود یک‌میلیون نفر از مردم عراق به درخواست مقتدا صدر علیه فساد و سیاست‌های دولت مرکزی، در میدان التحریر در مرکز بغداد تجمع کردند. مقتدا صدر در حضور انبوه تظاهرکنندگان از سیاست‌های دولت مرکزی انتقاد کرد و گفت دولت عراق با بی‌توجهی به ملت، آن‌ها را مجبور کرد با ترس، مرگ و گرسنگی مبارزه کنند.

صدر که ماه گذشته به نخست‌وزیر عراق، به‌منظور انجام اصلاحات اولتیماتوم داده بود، در جمع معترضان، دولت را مسئول بحران مالی عنوان کرد. وی گفت: «این تظاهرات صدای مردم آواره و سنی‌های ستم کشیده است. ما هرگونه حزب یا شخص فاسد را رد می‌کنیم.»

صدر، که حزبش ۳۴ کرسی پارلمان را در اختیار دارد، تأکید کرد دولت کنونی نماینده واقعی این حزب یا مردم نیست. صدر در ادامه تأکید کرد: «عبادی باید اصلاحات مردمی انجام دهد.» وی خطاب به معترضان گفت: «صدای خود را بالا ببرید و فریاد بزنید تا فاسدان از شما بترسند.»

صدر در سخنان خود با تأکید بر لزوم اجتناب از سردادن شعارهای حزبی و گروهی و تمرکز بر شعارهای ملی، گفت هیچ تفاوتی میان شهروند عراقی مسلمان یا غیرمسلمان و همچنین سنی یا شیعه وجود ندارد.

رهبر جریان صدر روز ۲۳ بهمن گفته بود عراق به یک دولت تکنوکرات نیاز دارد و اگر نخست‌وزیر به وعده اصلاحات خود عمل نکند، وی از عرصه سیاسی کناره‌گیری خواهد کرد.

مقتدا صدر خواستار تشکیل دولتی تکنوکرات (فن‌مدار) به ریاست حیدر عبادی ظرف ۴۵ روز شده بود.

صدر، طرح اصلاحات خود را مطابق با نظر مرجعیت و درخواست مردم دانست و افزود اجرایی نشدن اصلاحات خیانت به عراق است.

پس از عملی نشدن وعده‌های عبادی، در تاریخ ۱۴/۱۲/۹۴ بود که مقتدا صدر در سخنرانی خود خطاب به شرکت‌کنندگان در تظاهرات بغداد خواستار استعفای همه اعضای دولت عراق شد.

چهار روز بعدازآن بود که صدر در بیانیه‌ای اعلام کرد: هیئت‌های دیپلماتیک عربی و غربی و سفارتخانه‌ها در منطقه سبز بغداد نگران یورش مردمی به این منطقه هستند اما من باید آن‌ها را مطمئن کنم و بگویم که به این سفارتخانه‌ها یورش برده نخواهد شد.

اما درباره سفارتخانه‌های اشغالگر یعنی سفارت آمریکا و انگلیس باید بگویم که من به آن‌ها هشدار داده‌ام که یا سکوت اختیار کرده یا باید از منطقه سبز عقب‌نشینی کنند و در صورت مداخله جزء فاسدان به‌حساب خواهند آمد.

صدر در ۹۴٫۱۲٫۱۲ خواستار اصلاح دستگاه قضائی این کشور شد و دولت سابق عراق را به سیاسی کردن دستگاه قضائی متهم کرد.

پس‌ازآن در ۹۴٫۱۲٫۲۴ “مقتدا صدر اعلام کرد: من به تظاهرکنندگانی که در میدان التحریر با شجاعت و پایداری زیاد تجمع کردند درود می‌فرستم. همچنین به نیروهای امنیتی که دست‌به‌دست تظاهرکنندگان دادند و در کنار آن‌ها ایستادند درود می‌فرستم.
وی افزود: من از تمامی عراقی‌هایی که دوستدار اصلاحات و کشور خود هستند می‌خواهم مرحله جدیدی از اعتراضات مسالمت‌آمیز را آغاز کنند. من از عراقی‌ها می‌خواهم از روز جمعه تا پایان ضرب‌الاجل ۴۵ روزه‌ای که برای اجرای اصلاحات به دولت داده‌ایم تحصن را در مقابل دروازه‌های منطقه سبز بغداد آغاز کنند.
صدر بر لزوم آمادگی و فراهم آوردن مقدمات برای برپایی چادرهای تحصن مسالمت‌آمیز تأکید کرد و خطاب به تظاهرکنندگان گفت: امروز روز شما برای ریشه‌کن کردن فساد و رهایی وطن از گمراهان است.
مقتدا صدر روز جمعه بر ادامه تظاهرات برای فشار بر دولت جهت اجرای اصلاحات ریشه‌ای تأکید کرده بود.

تعداد ۳۴ نماینده در پارلمان عراق وابسته به جریان مقتدا صدر هستند که قدرت و اکثریت لازم جهت سلب اعتماد از دولت عراق را ندارند به همین دلیل وی تلاش نمود با ایجاد اعتراضات خیابانی نخست‌وزیر را مجبور به گردن نهادن به خواسته‌های خود کند. به همین منظور اعتراضات خیابانی و راهپیمایی‌ها پس از نماز جمعه‌ها به درخواست صدر ادامه داشت.

تقریباً یک ماه پیش بود که کمیته سازماندهی تحصن‌های منطقه سبز بغداد -که به دعوت مقتدا صدر تشکیل شده است- تصمیم‌های نشستی را که با حضور چهره‌های ارشد سیاسی عراق اتخاذ شده بود، رد کرد.

مقامات ارشد عراق از کمیته سازماندهی تحصن‌های منطقه سبز خواسته بودند تا برای پیگیری درخواست‌های تظاهرکنندگان و ارائه آن‌ها به دولت، کمیته‌ای تشکیل دهد. به باور حامیان مقتدا صدر، هدف مقامات از این پیشنهاد، تعلل در عمل به خواسته‌های مردم عراق و خرید وقت بود.

«ایاد علاوی،» رئیس ائتلاف ملی عراق از جناح‌های سیاسی این کشور خواست کمیته‌ای اضطراری تشکیل دهند و بر جریان‌های سیاسی و اختلافات داخلی نظارت کنند و این در حالی بود که ضرب‌الاجل ۴۵ روزه‌ای که مقتدا صدر به حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق داده بود در نهم آوریل ۲۱ فروردین به پایان خود نزدیک می‌شد. رهبران احزاب و گروه‌های سیاسی عراق نیز بر حمایت خود از برنامه تغییرات موردنظر دولت و حیدر العبادی تأکید کردند.

روز هفتم فروردین‌ماه سال جاری بود که مقتدا صدر به نخست‌وزیر عراق یک روز مهلت داد که بسته اصلاحات واقعی و همچنین تشکیل دولت تکنوکرات را اعلام کند و تهدید کرد که در غیر این صورت تظاهرات اعتراض‌آمیز دیگری به راه می‌اندازد.

پس‌از انقضای این یک روز و عدم تحقق خواسته‌ها، مقتدا صدر برای تحصن وارد منطقه الخضراء (منطقه سبز) در بغداد پایتخت عراق شد. این در حالی بود که بیش از یک هفته از تحصن هواداران صدر مقابل ورودی‌های منطقه سبز، که محل استقرار نهادهای دولتی است، می‌گذشت.

صدر پیش از این به حیدر عبادی، نخست‌وزیر عراق هشدار داده بود درصورتی‌که بسته اصلاحات «متقاعدکننده‌ای» پیشنهاد نکند، اعتراض‌ها به خشونت کشیده خواهد شد. او در پیامی گفته بود: «امیدوارم نخست‌وزیر تا روز شنبه (۷ فروردین) اصلاحات موردنظر مردم را باهدف تشکیل یک دولت مستقل تکنوکرات ارائه دهد.»

وی همچنین تهدید کرده بود که اعضای جنبش خود را از دولت فرا خواهد خواند.

فرار برخی مسئولان عراقی با خانواده‌های خود به اردن؛

شاید یکی از مهم‌ترین وقایع در این جریان فرار مسئولان عراقی به اردن در تاریخ ۹۵٫۰۱٫۰۹ بود. خبرگزاری روسی راشا تودی به نقل از مسئول رسمی در دولت اردن اعلام کرد: طی ۴۸ ساعت اخیر و پس از حضور شخص مقتدا صدر  در دروازه‌های منطقه سبز بغداد۲۲۰ تن از شخصیت­های عراقی به همراه خانواده‌هایشان پس از فرار از عراق وارد اردن شده‌اند.

در همین زمینه مسئولان فرودگاه بغداد به این خبرگزاری گفتند تعداد مسئولان فراری و خانواده‌هایشان به ۱۴۰۰ نفر می‌رسد.

صدر در این تحصن اعلام کرده بود که در صورت عدم همکاری دولت، وی یک دولت تحت سایه تشکیل خواهد داد. اخبار حاکی از آن است که نمایندگان جریان مقتدا صدر در پارلمان عراق نیز به همین دلیل پارلمان را ترک کردند. گفته می‌شود پس از این اقدام مقتدا صدر اصلاحات مزبور به‌صورت جدی‌تر مورد پیگیری قرار گرفت و علت فرار شخصیت‌های عراقی اعلام‌شده توسط مقامات اردنی نیز ترس از همین اصلاحات دولتی بود.

پس‌ازآن در تاریخ ۹۵٫۰۱٫۲۰ رهبر جریان صدر تأکید کرد ملت عراق خواهان آن است که جلسات پارلمان برای اعلام رأی درباره اعضای هیات جدید دولت حیدر عبادی، به‌طور علنی برگزار شوند. صدر خواستار پخش مستقیم این جلسات در تمامی شبکه‌های تلویزیونی عراق شد.

صدر افزود: پارلمان صدای ملت است و به همین دلیل صدای ملت به‌هیچ‌وجه نباید مخفی بماند، زیرا مخفی‌کاری در این زمینه به‌مثابه خیانت به ملت و سرپوش گذاشتن بر واقعیت‌ها است.

درست یک روز پس‌ازآن بود که حیدر العبادی اعلام کرد: ما همچنان به ایجاد تغییرات وزارتی در  مدت‌زمانی که پارلمان مشخص کرده است پایبندیم. من از فراکسیون های سیاسی نیز می‌خواهم که به زمان تعیین شده برای تغییرات پایبند باشند.
العبادی پس‌ازآن اسامی کابینه جدید خود را به پارلمان ارائه کرد. “سلیم جبوری،” رئیس پارلمان عراق ۱۰ روز را برای بررسی وزارتخانه‌ها و یک ماه را برای نهایی کردن مسئله هیئت‌ها و پست‌های امنیتی تعیین کرد.

استعفای وزرای جریان صدر عراق از دولت حیدر العبادی؛

در روز ۹۵٫۰۱٫۲۳  همه وزرای جریان صدر در کابینه دولت حیدر العبادی اعلام کردند که از امروز استعفای خود را تقدیم العبادی کرده‌اند. وزرای جریان صدر با اشاره به دلایل استعفای خود تأکید کردند باقی ماندن در یک دولت و سهم خواهی جدید باعث فساد و شکست مجدد می‌شود. در بیانیه وزرای صدری آمده بود ما وزرای جریان الاحرار با توجه به سخنرانی جناب مقتدا صدر در پایان تحصن مردمی در منطقه ابواب الخضرا در بغداد، تصمیم گرفتیم از امروز استعفای خود را اعلام و آن را به حیدر العبادی تقدیم کنیم و از امروز وزرای ما در دفتر کار خود در وزارت خانه‌های مربوطه حاضر نخواهند شد.

یک روز پس از استعفای وزرای صدری نشست “حیدر العبادی،” نخست‌وزیر عراق و “سلیم الجبوری،” رئیس پارلمان و رؤسای فراکسیون ها برای توافق بر سر کابینه جدید بدون رسیدن به نتیجه‌ای به پایان رسید.  حاضران در این نشست توافق کردند که جلسه رأی‌گیری برای تصویب کابینه جدید العبادی روز پنجشنبه برگزار شود.

نمایندگان جریان صدر حضور در پارلمان عراق را تعلیق کردند؛

دو روز پس از استعفای وزرا پس از اینکه حیدرالعبادی، نخست‌وزیر عراق، لیست پیشنهادی کابینه تکنوکرات خود را تحت‌فشار احزاب سیاسی تغییر داد، نمایندگان جریان مقتدا صدر در پارلمان اعلام کردند که تا تشکیل دولت تکنوکرات در جلسات پارلمان حضور نخواهند داشت.

حیدرالعبادی در حالی برای گرفتن رأی اعتماد برای کابینه خود وارد پارلمان شد که لیست جدیدی را در دست داشت؛ لیستی که خبری از وزرای تکنوکورات سابق در آن نبود؛‌بنابراین جلسه رأی اعتماد برگزار نشد.

نمایندگان معترض به کابینه جدید حیدر العبادی می‌گویند که اسامی ۱۴ وزیر پیشنهادی نشان می‌دهد که این افراد مستقل نیستند، بلکه «سهمیه‎ای» و «جناحی» هستند و نخست‌وزیر عراق تحت‌فشار احزاب و جریان مختلف در عراق نتوانسته تغییرات چندانی در کابینه‌اش ایجاد کند.

سفر غیرمنتظره مقتدا صدر به لبنان

در تاریخ ۹۵٫۰۱٫۲۵ “مقتدا صدر،” رهبر جریان صدر عراق در سفری غیرمنتظره به لبنان رفت.

تصمیم مقتدا صدر مبنی بر صدور منشوری تحت عنوان “پیمان ملت”؛

روز ۹۵٫۰۱٫۲۸ اعلام شد که “مقتدا صدر،” رهبر جریان صدر درباره تحولات اخیر عراق موضع‌گیری کرده و منشوری را تحت عنوان «پیمان ملت» منتشر کرده است.

مقتدا صدر در این منشور تأکید کرده بود: سهمیه‌بندی طایفه‌ای همچنان در حال غارت توانایی‌ها، امکانات و حقوق مردم ماست. مقتدا صدر همچنین خواهان استعفای فوری وزرا شد و از حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق خواست مسیر روند سیاسی را درست کند. العبادی باید از حمایت صورت گرفته برای تصحیح روند سیاسی در مدت‌زمانی که از ۴۵ روز بیشتر نباشد، استفاده کند. من از رؤسای سه‌گانه عراق می‌خواهم تا جلسه‌ای را برای رأی‌گیری درباره دولت تکنوکرات بدون سهمیه‌بندی برگزار کنند.

صدر گفت: العبادی نباید تسلیم فراکسیون های سیاسی شود که برای تخریب کشور تلاش می‌کنند. وی نباید توافق‌نامه‌ای را امضا کند که مخالف نظر عراقی‌ها باشد.

یک روز پس‌ازآن صدر از تظاهرکنندگان خواست در برابر وزارتخانه‌های این کشور تظاهرات و برای برکناری استعفای وزرا فشار وارد کنند.

صدر اظهار داشت: اگر مسئولان عراق تا ۷۲ ساعت آینده نتوانند به کابینه فن‌سالار این کشور که به‌وسیله “حیدرالعبادی،” نخست‌وزیر این کشور، برای مبارزه با فساد معرفی شده است رأی اعتماد دهند، اعتراضات را از سر خواهد گرفت.

تحصن حامیان صدر در مقابل وزارتخانه‌ها در بغداد؛

با ادامه تنش و آشوب سیاسی در عراق و اجرا نشدن اصلاحات دولتی، ده‌ها نفر از حامیان مقتدا صدر در مقابل وزارت خارجه در منطقه الصالحیه و وزارت فرهنگ در خیابان حیفا  و وزارت صنعت و مسکن در بغداد تحصن کردند.

تحصن این افراد به درخواست مقتدا صدر برای اعمال فشار بیشتر بر دولت و اجرای اصلاحات فراگیر در تمامی نهادهای دولتی صورت گرفت.

صدها نفر از حامیان صدر روز شنبه چادرهایی را برای برپایی تحصن در میدان التحریر نصب کردند.

در روز ۹۵٫۰۱٫۳۰ طرفداران جریان صدر که از روز گذشته در میدان التحریر بغداد تحصن کرده بودند، در حرکتی نمادین، چند چوبه و طناب دار نیز در این میدان نصب کردند!  آنان این طناب‌ها را محل مجازات مفسدان اعلام کرده و خواستار محاکمه فوری آنان شدند.  رهبر جریان صدر پیشتر اعلام کرده بود در صورت اجابت نشدن این خواسته خود که “خواسته مردم عراق نیز هست” منطقه خضراء بغداد را اشغال می‌کنند!

مخالفت نمایندگان تحصن‌کننده در پارلمان عراق با طرح فواد معصوم؛

در تاریخ ۹۵٫۰۱٫۳۱ نمایندگان عراقی تحصن کننده در پارلمان عراق با طرح “فؤاد معصوم،” رئیس‌جمهور این کشور برای حل بحران کنونی مخالفت کردند.

“سلیم الجبوری،” رئیس مجلس عراق با صدور بیانیه‌ای تأکید کرد هیئت‌رئیسه مجلس نمی‌توانند جلسه امروز را اداره کنند و نمایندگان باید فردی را برای اداره جلسه امروز پارلمان این کشور انتخاب کنند.

منابع عراقی اعلام کردند سعدون الدلیمی، یکی از نمایندگان عراقی ریاست جلسه را برعهده خواهد داشت.

همچنین ده‌ها نفر از هواداران “مقتدا صدر،” در مقابل وزارت دادگستری تظاهرات کردند و برخی از آن‌ها نیز وارد پارکینگ وزارتخانه شدند. به گفته منابع، تظاهرکنندگان از کارمندان وزارتخانه خواستند ساختمان را ترک کنند.  تظاهرات مشابهی نیز در مقابل وزارت دارایی و آموزش‌وپرورش در بغداد برگزار شد.

مقتدا صدر خواهان مداخله سازمان ملل برای نجات اوضاع عراق شد؛

در روز ۹۵٫۰۲٫۰۱ رهبر جریان صدر عراق در سخنانی خواهان ادامه تظاهرات مسالمت‌آمیز شد تا اهرم فشاری بر مسئولان سیاسی برای اجرای اصلاحات واقعی در کشور باشد.

صدر فعالیت فراکسیون الاحرار را تا زمان جلسه رأی‌گیری درباره کابینه جدید به تعلیق درآورد و از نمایندگان خواست به تحصن خود پایان دهند.

وی از سازمان ملل و نهادهای بین‌المللی خواست برای نجات عراقی‌ها حتی از طریق برگزاری انتخابات زودهنگام وارد عمل شوند.

مقتدا صدر ضمن تأکید بر اینکه درگیری کنونی در پارلمان بر هیبت و قدرت حکومت تأثیر می‌گذارد، خواهان تشکیل ائتلاف مردمی متحدی شامل نمایندگان پارلمان و ملی‌گرایان شد.

مقتدا صدر خواهان برگزاری تظاهرات میلیونی شد؛

دو روز پیش و در پی عملی نشدن خواسته‌های جریان صدر، مقتدا صدر از هواداران خود و تمامی شهروندان عراقی خواست علیه بحران سیاسی در عراق و اجرا نشدن اصلاحات در دولت روز دوشنبه تظاهرات میلیونی را برگزار کنند. دامنه اعتراضات مردم به‌ویژه هواداران صدر هر روز در حال افزایش است. نمایندگان پارلمان عراق نیز که از مدت‌ها پیش تحصن کرده بودند “سلیم جبوری،” رئیس پارلمان عراق را برکنار کردند. آن‌ها خواهان برکناری رؤسای سه‌گانه شده‌اند.

تظاهرات میلیونی هواداران صدر به‌روز سه‌شنبه موکول شد؛

روز گذشته مقتدا صدر، رهبر جریان صدر عراق اعلام کرد تظاهراتی که قرار بود امروز دوشنبه با حضور میلیون‌ها عراقی برای فشار آوردن بر مسئولان سیاسی جهت اجرای اصلاحات برگزار شود به‌روز سه‌شنبه موکول شده است.

به تأخیر افتادن تظاهرات میلیونی هواداران صدر به این دلیل صورت گرفت که قرار است روز سه‌شنبه جلسه پارلمان برای تصویب کابینه جدید برگزار شود.

تهیه کننده: محمد ابراهیم عروی

(Visited 321 times, 1 visits today)

پاسخی بگذارید