تاریخ: ۱۴:۲۲ :: ۱۳۹۵/۱۲/۰۲
مقاله حسین موسویان در ویژه نامه کنفرانس امنیتی مونیخ: ارزیابی وضعیت توافق هسته ای؛ بحران روح برجام

حسین موسویان پژوهشگر ارشد دانشگاه پرینستون آمریکا ومعاون پیشین سیاست خارجی دبیرخانه شورایعالی امنیت ملی در مقاله ای در ویژه نامه کنفرانس امنیتی مونیخ به بررسی تنش ها بین آمریکا و ایران پرداخت و در این شرایط وضعیت و اینده توافق هسته ای را مورد ارزیابی قرار داد.

کنفرانس امنیتی مونیخ از روز جمعه در شهر مونیخ آلمان آغاز شده است و امروز(یکشنبه) به پایان می رسد.

 این مقاله آمده است:

مدتهاست که در واشینگتن جنجال بر سر توان موشکی ایران ادامه داشته ، تهدیدی برای امنیت منطقه و مقصد نهایی آنهم رسیدن به کلاهک هسته ای جلوه داده میشود. درحالیکه قدرت موشکی ، بخشی از توان دفاعی ایران  و هدف آن هم بازدارندگی تجاوز به خاک ایران است. درمنطقه، بالانس درمورد سلاحهای متعارف وجود ندارد زیرا عربستان حداقل پنج برابر ایران و امارات با دومیلیون جمعیت بومی پنجاه درصد بیشترو آمریکا با حضور سنگین نظامی درمنطقه نیز هفتاد برابر ایران درزمینه سلاحهای متعارف هزینه میکند.

باتوافق هسته ای ایران و قدرتهای جهانی درجولای ۲۰۱۵، زمینه برای رفع محدودیتهای سازمان مللی علیه توان موشکی ایران فراهم شد. قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت درواقع محدودیتهای قطعنامه ۱۹۲۹ علیه توسعه موشکی ایران را برطرف کرد زیرا صرفا از ایران دعوت کرد که ازآزمایش موشکی با قابلیت حمل سلاح هسته ای، اجتناب کند.

طبل جنگ طلبی کاخ سفید

باروی کارآمدن ترامپ و تیم رادیکال وی، جامعه جهانی نسبت به سرنوشت برجام نگران شده است. آزمایش موشکی اخیر ایران که به قصد رمزگشایی از سیاستهای جدید واشینگتن صورت گرفت، موجب اقدام خصمانه کاخ سفید علیه ایران شد. فلین مشاور امنیت ملی وقت ترامپ دراین مورد به ایران هشدار داد. او حتی درسال ۲۰۱۲ تلاش کرده بود کشته شدن سفیر آمریکا در بنغازی لیبی را به ایران نسبت دهد.

بدون تردید آزمایش موشکی ایران جزیی از حق حاکمیت ملی ایران است. در بین شش قدرت جهانی امضاء کننده برجام، اجماع وجود دارد که آزمایش موشکی ایران، نقض برجام نیست. لاکن دربین این شش کشور، دولت ترامپ مدعی شده که این موضوع نقض قطعنامه ۲۲۳۱ است درحالیکه پرواضح است که این یک آزمایش موشکی باقابلیت حمل سلاح هسته ای نبوده است. میخاییل اولینوف، رییس دپارتمان عدم اشعه سلاحهای هسته ای روسیه تصریح کرد: “موشکهای آزمایش شده ایران، قابلیت حمل سلاح هسته ای ندارند،هیچکس تاکنون دلیلی برای رد این واقعیت ارائه نکرده و معلوم نیست مبنای ادعای نقض قطعنامه ۲۲۳۱ چیست.”

حداکثر اینکه دبیر کل سازمان ملل درقالب گزارش اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ گفت:”آزمایش موشکی با روح سازنده برجام سازگاری ندارد”.لذا حتی سازمان ملل هم نتوانسته مدعی نقض شود.درهرصورت اینگونه اظهارات دولت ترامپ و تهدید برجام؛ مسیرتقابل آمریکا و ایران را فراهم میکند.

نقض روح و متن برجام

بعد از اجرایی شدن برجام، آژانس بین المللی انرژی اتمی و هرشش قدرت جهانی تایید کرده اند که ایران به تمام تعهدات برجامی خود را بطور کامل انجام داده است. اما آمریکا دردوره اوباما دراجرای رضایتمندانه تعهداتش، جهت برخورداری کامل ایران از منافع اقتصادی برجام قصور داشت و بنظر میرسد که دردوره ترامپ بدتر شود. طبق برجام، آمریکا متعهد است که درمسیر بهره مندیهای اقتصادی ایران از برجام، مزاحمت ایجاد نکند. اما بعد از اجرای برجام، یک سلسله اقداماتی انجام داد که حتی اگر نقض برجام نباشد، اما ناقض روح برجام بوده است.

تحریمهای پسا برجامی دوره اوباما درمورد آزمایش موشکی ایران و ایجاد محدودیت برای سفر اتباع خارجی به ایران ناقض روح برجام بود. فرمان اخیر ترامپ درمنع ورود اتباع هفت کشور ازجمله ایران نیز همینطور. تحریمهای اولیه غیر هسته ای آمریکا علیه ایران مزاحم نقل و انتقالات دلاری درتجارت با ایران شده و مانع این است که روابط بانکهای بزرگ سایرکشورها با ایران بطور کامل عادی شود که نقض روح برجام است. اضافه کنیم بلوکه شدن دومیلیارد دلار ایران با رای دستگاه قضایی آمریکا که نقض آشکار قوانین بین المللی درمورد مصونیت حاکمیتی کشوربود.

بعد از برجام، کنگره حدود ۸۰ لایحه تحریمی و ضدایرانی دردستور کار گذاشت.  هرچند درصورت تصویب، توسط اوباما وتو میشد، اما احتمالا ترامپ وتو نخواهد کرد. اقدام ترامپ دراعمال تحریم جدید موشکی ایران، درجهت ترساندن بیشتر سایرکشورها درمورد همکاریهای اقتصادی با ایران بود که بازهم ناقض روح برجام است.

حقیقت این است که آمریکا بعد از اجرایی شدن برجام، مرتکب نقض مکرر روح برجام شده است اما خطرناک تر اینکه آمریکا در عصر ترامپ بخواهد با تحریمهای گسترده ای تحت عناوین حقوق بشر، تروریسم، موشک وسلاحهای کشتار جمعی، درجهت فلج کردن برجام و نتیجتا درمسیر خطرناک افزایش تشنج با ایران، گام بردارد. این مسیر مانع از موفقیت توافقی خواهد شد که جامعترین توافق تاریخ هسته ای جهان و مدلی برای خلع سلاح جهانی است. علاوه برآن، جنگ علیه داعش را تضعیف خواهد کرد زیرا که ایران درخط مقدم جنگ با داعش بسر میبرد.

کنفرانس امنیتی مونیخ با شرکت ۱۰ رئیس جمهوری، معاون رئیس جمهوری آمریکا، هشت نخست وزیر، وزیران امورخارجه ۳۰ کشور ، وزیران دفاع حدود ۲۰ کشور و مقامات بین المللی شامل دبیرکل سازمان ملل متحد، دبیر کل ناتو، دبیران کل سازمان همکاری اسلامی، اتحادیه عرب، سازمان شانگهای، رئیسان پارلمان و شورای اروپا، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، مدیران کل آژانس بین المللی انرژی اتمی، اینترپل، سازمان بین المللی مهاجرت و کمیسونر عالی پناهندگان و کمیسیونرهای اتحادیه اروپا از روز جمعه آغاز شده است.

چاپ نوشتار