عصر دیپلماسی

جمعه, ۰۱ بهمن, ۱۳۹۵
فهرست

رفراندوم خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا و پس لرزه هاي مختلف آن در اروپا

با روشن شدن نتيجه رفراندوم خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا و ايجاد شوك اوليه در بريتانيا، اروپا و سرتاسر جهان، پس لرزه هاي اين واقعه مهم  در سرتاسر اتحاديه اروپا شروع و بحث هاي داغ و مهمي حول جنبه هاي مختلف اين تحول و نتائج آن در هر يك از كشورهاي اروپايي براه افتاده  است. شبكه فرانس ٢٤  خروج بريتانيا را يك شوك بي سابقه در چشم انداز سياسي داخلي بريتانيا دانست و اينكه  خروج از اتحاديه  اوضاع اقتصادي بريتانيا را بدتر خواهد كرد ولي واقعيت آن است كه اين شوك سياسي نه تنها محدود به چشم انداز سياسي در بريتانيا نبوده بلكه سرتاسر جهان را در برگرفته و آثار اقتصادي آن نيز محدود به بريتانيا نيست.
اين يادداشت به بررسي مباحث چند روز اخير در فرانسه به عنوان يكي از ٦ كشور موسس اتحاديه اروپا و  از رهبران اين اتحاديه مي پردازد تا تصوير روشن تري از مسيري كه بعد از رفراندوم خروج بريتانيا از اتحاديه، پيش روي اتحاديه و تاثيرات جهاني آن مي باشد، براي مخاطبين محترم ارائه گردد.
برونو لومر از شخصيت هاي مهم حزب دست راستي و جمهوري خواه فرانسه طي سخناني در هفته گذشته در مجلس ملي فرانسه اعلام كرد روز پنج شنبه  ٢٣ ژوئن اروپاي قديمي از جهان رخت بربست و اكنون، يك اروپاي جديدي ميتواند، آغاز  شود و اين مهم به وقوع نخواهد پيوست مگر به همت فرانسه و دولتمردان فرانسوي. او تاكيد كرد كه فرانسه در شرايط فعلي،  يك مسئوليت تاريخي دارد. بايد فرانسه و آلمان، ابتدا في ما بين يكديگر به يك توافق در مورد آينده اروپا برسند زيرا نقش اين دو كشور در رهبري اتحاديه اروپا ويژه است و بر سرنوشت بقيه ٢٨ كشور تاثير دارد. وي همچنين درخواست كرد بايد فورا با بريتانياي كبير در مورد مسائل مختلف اقتصادي، مهاجرت و غيره مذاكره و مشكلات و مسائل ايجاد شده را حل و فصل كرد. او بر نقش ٦ كشور موسس اتحاديه اروپا نيز تاكيد كرد و اين كه كشورهاي موسس اتحاديه نيز بايد با هم مذاكره كنند و  ٤ چالش مهم و جديد پيش روي اتحاديه را بررسي نمايند. اولين موضوع از نظر وي، جنبه هاي سازماني اتحاديه و امكان بازنگري آن است. موضوع دوم، بحث مرزهاي اتحاديه و اعضاي آن است. وي تاكيد كرد كه تركيه نميتواند عضو اتحاديه شود ولي بايد با تركيه يك قرارداد همكاري امضاء كرد. موضوع سوم بحث هاي اقتصادي است و تضمين حفظ اقتصاد اروپا و صنعت و كشاورزي آن، ضمن رعايت اصول جهاني شدن، در برابر چين،  آمريكا و ديگر اقتصادهاي جهان. موضوع چهارم مطروحه از سوي وي، بحث امنيت بود. او  مبارزه با تروريسم، بي ثباتي در خاورميانه و هجوم پناهندگان را از مواردي دانست كه نياز به همكاري همه كشورهاي اروپايي دارد. وي اشاره كرد تدوين يك پيمان جديد نياز به زمان دارد و حداقل يك سال به طول خواهد انجاميد و بحث يك ماه و ٦ ماه نيست . اين پيمان بايد نهايتا با رفراندوم به راي مردم فرانسه گذاشته شود. او به احزاب راست و سوسياليست ها، يادآوري كرد  كه نبايد از مشورت با مردم و راي گيري هراس داشته باشند و  اينكه براي بازسازي اروپا بايد به حرف مردم گوش داد.
سخنان برونو لومر به خوبي نشان از آن دارد كه نخبگان فرانسوي قائل به آثار جدي براي خروج بريتانيا از اتحاديه بوده و اينكه بايد پيمان جديدي منعقد و اتحاديه با شرايط جديد تطبيق داده شود و در اين فضا معتقدند فرانسه و كشورهاي موسس اتحاديه بايد نقش پيشرو را برعهده گيرند. واضح است كه نخبگان فرانسوي، خروج بريتانيا را به عنوان يك فرصت براي برجسته نمودن نقش بيشتر فرانسه در اروپاي جديد در نظر مي گيرند. در عين حال روشن است كه نخبگان اروپايي بعد از اتفاق اخير در بريتانيا، دچار نوعي مردم هراسي شده و از اينكه ممكن است نهايتا مردم با مسيري كه نخبگان اروپايي در غالب ادغام در اتحاديه اروپايي در پيش گرفته اند، مخالفت نمايند و تمام رشته هاي آنها را پنبه نمايند، هراس دارند.
در حالي كه برخي شخصيت هاي فرانسوي مانند ساركوزي و برونو لومر از ضرورت انعقاد پيمان جديد اتحاديه اروپايي سخن گفته بودند، ژان پير رافارن نخست وزير دوران ژاك شيراك و از سناتورهاي  فعلي فرانسوي و رئيس كميسيون سياست خارجي سنا با ابراز تعجب از كساني كه نياز به يك پيمان جديد را مطرح ميكنند و در رويكري محتاطانه، ابراز نمود آيا پيمان ليسبون، پيمان ماست ريخت را اصلاح نكرد! در شرايط فعلي تنها پيمان آن است كه نبايد بنياد  و پيمان جديدي درست كرد. فرانسوا فيون از شخصيت هاي ديگر ذي نفوذ راست فرانسه و مدعي رياست جمهوري نيز با ابراز نارضايتي از زياده روي در ناديده گرفتن منافع ملي فرانسه و در مخالفت با كساني چون ساركوزي كه ضرورت انعقاد  پيمان جديد را مطرح ميكنند،  ابراز داشته برخي به قيمت جهاني شدن، مي خواهند همه چيز ملت ها و تمدن اروپايي را فنا كنند.
تيري دومون بريال از ديگر شخصيت هاي راست و رئيس مركز ايفري فرانسه نيز در حساب توئيتري اين موسسه ابراز داشت، انگار عادت شده كه شخصيت هاي سياسي پوپوليست در اروپا به محض اينكه مشكلي در سطوح ملي ايجاد شود، همه نوك حملات را متوجه بروكسل ( اتحاديه اروپا) نمايند؛ انتقادي كه به نظر مي رسد متوجه جبهه ملي فرانسه و خانم مارين لوپن باشد.  برخي فكر ميكنند دموكراسي يعني دائم و روزانه،  رفراندوم روي موضوعات و مشكلات مهم برگزار كردن، در صورتي كه اين درست نيست و دموكراسي چنين معنايي ندارد؛ انتقادي كه به نظر ميرسد متوجه ديويد كامرون، نخست وزير بريتانيا بعنوان مسبب وضع فعلي در اروپا بوده و به برخي شخصيت هاي ديگر فرانسوي نيز كه خواهان برگزاري رفراندوم هستند، بر مي گردد.  دومون بريال در مطلب ديگري سوال ميكند آيا بايد خروج بريتانيا از اتحاديه را به عنوان يك مصيبت و فاجعه در نظر گرفت. او خود پاسخ مي دهد از برخي لحاظ بله؛ پاسخي كه مبتني بر واقع گرايي است.
ژان فرانسوا كوپه از ديگر شخصيت هاي عمده جناح راست و مدعي رياست جمهوري سال آينده فرانسه نيز ابراز داشته كاملا مخالف ايده برگزاري رفراندومي است كه برخي از  هم حزبي هاي او پيشنهاد داده اند. در اين ميان اما، جبهه ملي فرانسه كه داراي گرايشات راست افراطي مي باشد و از نتايج همه پرسي بريتانيا خوشحال بوده ، معتقد است فرانسه نيز بايد با اقدامي مشابه از اتحاديه خارج شود. اين حزب در اعلام نظري بيان كرده كه بايد اروپاي مبتني بر ملت هاي آزاد ايجاد شود و براي اينكار ابتدا بايد از اتحاديه اروپا خارج شد. اين جبهه در حساب توئيتري خود  اعلام كرد در كشوري كه بيكاري بيداد ميكند، مهاجرين بدون داشتن قرارداد كار مي آيند و كار ميكنند.  اين موضوع براي فرانسه هزينه دارد. خانم ماريون مارشال لوپن از شخصيت هاي مهم جبهه ملي فرانسه نيز اعلام كرد پيروزي خرج بريتانيا از اروپا به معناي پيروزي واقعيت بر تبليغات بود.  اين در حالي است كه طبق اعلام شبكه تلويزيوني اي تله، بر اثر  نظرسنجي موسسه CSA براي روزنامه لاكروا،  ٦١ درصد مردم فرانسه هنوز موافق باقي ماندن در اتحاديه اروپايي هستند و تنها  ٣٢ درصد خواهان خروج هستند.
خروج بريتانيا از اتحاديه، علاوه بر پس لرزه هاي سياسي، داراي پس لرزه هاي دفاعي و اقتصادي و علمي نيز بوده است. مركز تحقيقاتي ايريس فرانسه در همين راستا،  در مقاله اي به بررسي اين موضوع پرداخت كه بعد از خروج بريتانيا از اتحاديه، استراتژي دفاعي اتحاديه بايد چگونه باشد؟ با توجه به نگراني هاي مربوط به تاثير فوري نتايج رفراندوم بريتانيا بر توافق نامه هاي مهاجرتي مربوط به مرزهاي في مابين فرانسه و بريتانيا، برنارد كازنوف وزير كشور فرانسه اعلام كرده كه عليرغم خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا، توافقات مهاجرتي مربوط به مرز كاله حفظ خواهد شد، اين در حالي است كه برخي معتقدند اكنون كه بريتانيا تصميم به خروج از اتحاديه گرفته،  بايد توافق توكه ( touquet  ) بين دو كشور از نو مذاكره و مورد بازنگري قرار گيرد.
توافق توكه، اولين توافق مرزي بين فرانسه و بريتانيا در مورد مبارزه با روند مهاجرت غير قانوني است كه در مورد تمهيدات مرزي بنادر درياي مانش و درياي شمال  در ٤ فوريه ٢٠٠٣ توسط وزراي كشور فرانسه و بريتانيا امضاء شد. اين پيمان در واقع مكمل اقدامات دو كشور در مسير مبارزه با مهاجرت عير قانوني است. طبيعي است كه در آينده، به هر حال، بازنگري در اين پيمان، بعنوان يكي از تبعات خروج بريتانيا از اتحاديه،  در دستور كار مذاكرات دو جانبه دو كشور قرار خواهد گرفت.  بحث در مورد آثار دفاعي خروج بريتانيا از اتحاديه، نياز به يادداشتي جداگانه دارد كه به آن پرداخته خواهد شد.
شدت تاثيرات اقتصادي خروج بريتانيا نيز تا بدان حد بوده كه وزراي اقتصادي فرانسه شامل امانوئل ماكرون، ماتياس  فكل و ميشل سپن، ناگزير از برگزاري نشستي مشترك با حضور بازيگران عمده اقتصادي براي بحث در خصوص تبعات اقتصادي خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا شدند.
روزنامه نيويورك تايمز در گزارشي در اين خصوص نوشت بعد از خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا مسابقه اي  بر سر جايابي مالي به جاي لندن شروع شده است. بعنوان مثال، در اثر خروج بريتانيا، شركت هواپيمايي ايزي جت درخواست گواهي حمل و نقل هوايي در يك كشور ديگر اروپايي را مطرح كرده است. از نظر اقتصادي  خروج بريتانيا داراي آثار متعددي خواهد بود كه خود يادداشت جداگانه اي را مي طلبد.
در اثر خروج بريتانيا، حتي همكاري هاي علمي و دانشگاهي بريتانيا با كشورهاي اروپايي دستخوش تنش شده است. دانشجويان بورسيه تحت پروژه اروپايي اراسموس  كه بر اساس اين پروژه در بريتانيا حضور دارند، نگران وضعيت خود هستند. در مورد دانشجويان فرانسوي حاضر در بريتانيا، فعلا دولت  فرانسه اعلام نموده  تا دو سال ديگر ( يعني زماني كه براي مذاكره بين بريتانيا و اتحاديه در نظر گرفته شده) حمايت مالي از دانشجويان مشمول اين پروژه ادامه خواهد داشت. بر اساس اين پروژه، ٤٥٠٠ نفر دانشجوي بريتانيائي در فرانسه هستند و حدود ٦٨٠٠ فرانسوي و  ٢٧ هزار دانشجوي اروپايي در بريتانيا هستند.
در حاليكه برخي در بريتانيا صحبت از به تاخير انداختن خروج بريتانيا از اتحاديه را براي كم كردن يا كند كردن تبعات مختلف آن بر بريتانيا را مطرح كرده اند، اما به نظر مي رسد كشورهاي اصلي اتحاديه اروپا موافق با اين سياست كه بيشتر به سود بريتانيا است، نبوده و خواهان شروع فوري مذاكرات خروج بريتانيا از اتحاديه هستند. در همين ارتباط، ژان مارك ارو،  وزير  خارجه فرانسه خواهان شروع فوري مذاكرات شده بود و فرانسوا اولاند، رئيس جمهور فرانسه نيز اين هفته اعلام كرد تصمم بريتانيا به خروج نمي تواند به بعد موكول شود يا لغو شود.

دكتر سيد محمد ساداتي نژاد

پي نوشت ها:

http://mobile.nytimes.com/redirect?to-mobile=http%3A%2F%2Fwww.nytimes.com%2F2016%2F07%2F01%2Fbusiness%2Fafter-brexit-finding-a-new-london-for-the-financial-world-to-call-home.html%3Fsmid%3Dtw-nytimes%26smtyp%3Dcur%26_r%3D0%26referer%3D

http://www.bfmtv.com/international/brexit-quel-impact-sur-la-filiere-erasmus-999697.html

دسته بندی:   انتخاب تحریریه, حقوق بین الملل, دسته‌بندی نشده, سیاسی

دیدگاه ها