عصر دیپلماسی

جمعه, ۰۶ اسفند, ۱۳۹۵
فهرست

ترکیه در آستانه بحران امنیتی فراگیر ؛

ساعتی پیش خبرگزاری ها از وقوع یک انفجاز تروریستی در مقابل ساختمان دادگستری شهر ازمیر خبر دادند.  فرماندار ازمير ارول آييلديز اعلام كرد كه در پى انفجار در نزديكى ساختمان دادگسترى شهر ۵ نفر كشته شدند، يك پليس و يك كارمند دادگسترى. همچنين طى اين حمله ٧ نفر مجروح شدند كه در بين اين ٧ نفر، ٣ پليس و ٤ شهروند حضور دارند.

در بررسی این خبر باید توجه داشت که این شهر نه یک کلانشهر مثل آنکارا بوده و نه از جاذبه های گردشگری مثل استانبور برخوردار است و در مقام قیاس با آنکارا و استانبول به لحاظ مقایسه ای از شهر های درجه دوم ترکیه محسوب می شود. وقوع انفجار تروریستی در این شهر نشان می دهد که عوامل تروریستی داعش در همه جای ترکیه گسترده شده و به تمامی نقاط این کشور دسترسی دارند. گسترش چنین شبکه گسترده تروریستی در کشور ترکیه با برنامه ریزی های کوتاه مدت و موقتی به دست نمی آید بلکه ایجاد چنین شبکه ای نیازمند سالها برنامه ریزی و کار سازماندهی شده است. در واقع تردد آزادانه عوامل تروریستی در سال های گذشته در برابر چشم نیروهای امنیتی و پلیس ترکیه این امکان را به آنان داده است که بتوانند به راحتی شبکه تروریستی خود را در تمامی نقاط این کشور ایجاد کرده و امروز در نتیجه همان سازمان دهی های خاص قدرت انجام هرگونه عملیات تروریستی را داشته باشند.

عصر دیپلماسی پیش از این در مطلبی تحت عنوان « چرا گروه های تروریستی به حامیان خود خیانت می کنند» یک رویکرد را با همین مضمون مطرح نمود که نطر خوانندگان محترم را به مطالعه این مطلب جلب می نماییم.

امروز همان دلایل خیانت گروه های تروریستی به حامیان خود در ترکیه برای چندمین بار بروز کرده است. این یک واقعیت است که ترکیه در حال حاضر مشغول پس دادن تبعات حمایت های بی شائبه و بی دریغ خود از گروه های تروریستی از جلمه داعش است.

بعضی از اخبار غیر موثق حاکی از آن است که در تشکیل داعش، ترکیه و شخص آقای اردوغان دخالت داشته و گام های بسیار موثری را در جهت شکلگیری و انسجام این گروه برداشته است.

اگر این فرضیه را درست بدانیم می توان اینگونه نتیجه گرفت که  ترکها در نتیجه سال ها انتظار پشت درهای اتحادیه اروپا و به منظور دستیابی به این هدف دیرینه و بلند مدت خود تلاش کردند مقدماتی را فراهم آورند تا از آن طریق اتحادیه اروپا را مجبور به پذیرش ترکیه در این اتحادیه نماید. در جریان اعزام هدایت شده مهاجران به سوی اروپا از جانب ترکیه نیز وضع به همین منوال بود. ترکیه تلاش کرد با اهرم فشار مهاجرین بر اتحادیه اروپا مواضع سران این اتحادیه را نسبت به خود نرم نماید. در همین جریان بود که اتحادیه اروپا حاضر شد کمک های چندصدمیلیون دلاری خود به ترکیه را پرداخت نماید تا از طریق احداث کمپ های مهاجران از سیل پناه جویان اعزام شده به سوی اروپا جلوگیری نماید که تاثیر چندانی نداشت چراکه ترک ها تصمیم نداشتند از هجوم سیل مهاجرین به اتحادیه اروپا جلوگیری نمایند بلکه به نوعی از این اهرم فشار برای تحقق اهداف خود گروکشی می کردند. به عبارت دیگر ترکیه در این جریان به صراحت اعلام داشت اتحادیه اروپا نمی تواند از ترکیه به عنوان یک ابزار استفاده کرده و پس از تامین منافع خود ترکیه را کنار بگذارد. اگر ترکیه عامل دفاع از منافع اتحادیه اروپا است باید خود نیز جزئی از این اتحادیه باشد.

همگان اذعان دارند که در جریان هجوم مهاجران به اروپا اردوغان صراحتا به یک گروکشی سیاسی دست زد.

برخی از کارشناسان و صاحبنظران معتقدند که اردوغان با همین نگاه در کنار عربستان و اسرائیل در ایجاد و سازمان دهی پروژه داعش سهیم بوده است. به عبارت دیگر شخص اردوغان با همکاری اسرائیل و عربستان، داعش را ایجاد کرد تا بتواند روزی از آن برای فشار بر اروپا و کشورهای منطقه استفاده کرده و اهداف بلند مدت خود را محقق سازد. این سه کشور در اتاق های فکر پنهان خود اینگونه می اندیشیدند که با ایجاد داعش از سوی آنان، هدایت و خط دهی آینده این جرثومه فساد نیز توسط آنان انجام خواهد شد و از همین طریق خواهند توانست کشورهای منطقه، اروپا، آمریکا و حتی روسیه را تحت تاثیر قرار دهند.

در اصل ترکیه اینگونه می اندیشید که با حمایت از داعش و فراهم نمودن تمهیدات حضور آزادانه عوامل آن در خاک ترکیه و ترانزیت نیرو و تجهیزات از طریق این کشور، در آینده خواهد توانست با توسل به اهرم فشار داعش و نیروهای افراطی آموزش دیده که به کشورهای اروپایی خود باز می گردند، اروپا را تحت فشار قرار داده و پس از جلب نظر مساعد اروپا، موقعیت استراتژیکی برای خود ایجاد نموده و اتحادیه اروپا را نسبت به نقش مهم ترکیه در تحولات منطقه و کنترل بحران های آن مجاب نماید.

اما امروز می بینیم که ترکیه در باتلاق ایجاد شده توسط خود گرفتار آمده و توسط همان ماری که در آستین پرورانیده بود در حال گزیده شدن و نابودی است.

اگرچه استاندار ازمیر در اولین اظهارات و موضع گیری ها اعلام داشته است که عوامل پ ک ک در اقدام تروریستی انجام شده امروز دست داشته اند اما بنا به دلایل فوق الذکر انجام این حمله تروریستی توسط داعش به مراتب محتمل تر به نظر می رسد همچنان که انفجارهای تروریستی پیش از این را نیز داعش به گردن گرفته است. حتی در صورت دست داشتن پ ک ک در این عملیات نیز باز هم اقدامات ترکیه در حمایت از تروریست ها و ایجاد فضای ناامنی در ترکیه بوده است که با ایجاد شرایط مساعد موقعیت انجام چنین عملیات هایی را فراهم نموده است.

متاسفانه باید به سیاستمداران ترکیه گفت که این تازه شروع بحران های بسیار خطرناکی است که توسط نیروهای سرگردان و آموزش دیده داعش ایجاد خواهد شد چرا که نیروهای افراطی و سلفی سرگردانی که تا دیروز آزادانه در خاک ترکیه تردد می کرده و در این کشور ریشه دوانیده اند هیچ هدف سهل الوصول تری نسبت به شهرهای ترکیه در تیر رس خود نمی بینند و به همین دلیل ترکیه باید در روزهای آینده منتظر حوادث تروریستی به مراتب سهمگین تری باشد. سیاستمداران ترکیه باید دست به دعا بنشینند و امیدوار باشند که در نتیجه اتخاذ تصمیمات غلط خود سرنوشت ترکیه را همچون سوریه و عراق با جنگ و خونریزی و نا امنی گره نزده باشند.

منصور افراسیابی
کارشناس ارشد روابط بین الملل

دسته بندی:   انتخاب تحریریه

دیدگاه ها